II SA/Sz 1326/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-07-11
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Arkadiusz Windak, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok sądu powszechnego nakazujący eksmisję z lokalu mieszkalnego stanowi podstawę do wymeldowania osoby z tego lokalu, nawet jeśli nieobecność w lokalu była spowodowana odbywaniem kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Prawomocny wyrok sądu powszechnego nakazujący eksmisję z lokalu mieszkalnego, który został wykonany przez komornika sądowego, stanowi podstawę do wymeldowania osoby z tego lokalu. Organ administracyjny jest związany takim wyrokiem na mocy art. 365 § 1 KPC, a fakt odbywania kary pozbawienia wolności nie wyklucza możliwości wymeldowania, jeśli doszło do faktycznego opuszczenia lokalu w wyniku eksmisji.Stan faktyczny
Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu E. P. z lokalu mieszkalnego po tym, jak została ona eksmitowana z tego lokalu na mocy prawomocnego wyroku sądu powszechnego. E. P. odwołała się, argumentując, że nie opuściła lokalu dobrowolnie, a jej nieobecność była spowodowana odbywaniem kary pozbawienia wolności. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wskazując na związanie organu wyrokiem sądu powszechnego. E. P. złożyła skargę do WSA, podnosząc te same argumenty oraz zarzut braku doręczenia wyroku eksmisyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata [...] kwotę [...] obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
U z a s a d n i e n i e :
Na wniosek D. J. Prezydent Miasta wszczął postępowanie w sprawie wmeldowania E. P. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] r., nr BOI/V/IW/51151/551/06, Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu E. P. z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że małżeństwo E. J. domu P. i D. J. zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 1 września 2001 r., sygn. akt IRC 3176/99. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt I C 1292/04 Sąd nakazał E. P. opróżnić i wydać D. J. lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...] w [...]. W dniu [...]r. Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w [...] dokonał przymusowego opróżnienia lokalu przy ul. [...] w [...].
Organ ustalił także, iż E. P. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w [...] od [...]r., który to lokal opuściła w związku z aresztowaniem i przebywa do chwili obecnej w Areszcie Śledczym [...]. W takich okolicznościach faktycznych Prezydent Miasta [...] uznał, że nastąpiło opuszczenie przez E. P. lokalu w rozumieniu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, E. P. nie ma już możliwości powrotu do tego lokalu a dalsze jej zameldowanie przy ul. [...] byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej.
E. P. wniosła od tej decyzji odwołanie podnosząc, że w chwili obecnej przebywa w Areszcie Śledczym [...], jednak przed zatrzymaniem mieszkała na stałe przy ul. [...] w [...]. Jako współnajemca tego lokalu nigdy nie zrzekła się na rzecz D. J. prawa do tego lokalu. Strona zwróciła uwagę, że nie otrzymała z Sądu wyroku w sprawie o eksmisję, a jedynie pismo od Komornika dotyczące opróżnienia lokalu, na które to pismo złożyła odwołanie. Nadto, zdaniem odwołującej się, brak meldunku uniemożliwi jej podjęcie pracy po wyjściu na wolność.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek złożonego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r., nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wyjaśniając, że zasadnicze znaczenie do podjęcia decyzji o wymeldowaniu ma ustalenie, czy osoba wobec której toczy się postępowanie, opuściła lokal z którego ma zostać wymeldowana.
Wojewoda stwierdził, że samo odbywanie przez E. P. kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym nie pozwala zakwalifikować związanej z tym jej nieobecności w lokalu jako opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jednakże istotne znaczenia ma fakt, iż wobec E. P. w dniu [...]r. został wydany przez Sąd Rejonowy w Szczecinie wyrok (sygn. akt I C 1292/04) nakazujący opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]i wydanie go D. J. W dniu [...]r. Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym [...] dokonał przymusowego opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
W związku z powyższym Wojewoda uznał, że choć nieobecność E. P. w miejscu dotychczasowego pobytu stałego spowodowana została osadzeniem w zakładzie karnym - a odbywanie kary pozbawienia wolności nie jest zamierzoną przez stronę zmianą miejsca zamieszkania, organ administracji orzekający o wymeldowaniu bezwzględnie związany jest wyrokiem sądu powszechnego o eksmisji E. P. z lokalu położonego w [...] przy ul. [...]. Prawomocny wyrok sądu powszechnego, przesądzający co do okoliczności obowiązku faktycznego opuszczenia lokalu - zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) wiąże nie tylko strony i sąd orzekający w sprawie, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Został również utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że za równoznaczne z faktycznym opuszczeniem lokalu należy uznać opuszczenie lokalu w wyniku przeprowadzenia przez kompetentny organ (komornika sądowego) przymusowej eksmisji na podstawie tytułu wykonawczego.
W ocenie Wojewody [...], E. P. nie spełnia przesłanki zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w [...] uzasadniającej odmowę jej wymeldowania.
E. P. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ponawiając w jej uzasadnieniu w całości argumentację przedstawioną w odwołaniu wniesionym do Wojewody [...]. Dodatkowo skarżąca podkreśliła, że nie opuściła lokalu z własnej woli zaś eksmitowanie jej bez prawa do lokalu socjalnego nastąpiło wbrew przepisom nowelizującym Kodeks postępowania cywilnego, które weszły w życie z dniem 5 lutego 2005 r.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana – stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – pod kątem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że decyzja odpowiada prawu.
Podstawę materialnoprawną orzeczenia o wymeldowaniu osoby z dotychczasowego miejsca pobytu stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Ustawa zakłada obowiązek ewidencjonowania pobytu osób, który winien być zgodny ze stanem faktycznym. Celowi temu służy m.in. uprawnienie organów administracji do wydania decyzji o wymeldowaniu określonej osoby bez jej oświadczenia woli w sytuacjach, o których mowa w art. 15 ust. 2 tej ustawy.
Zgodnie z treścią art. 15 ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1). Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Sposób sformułowania art. 15 ust. 2 nie pozostawia wątpliwości o tym. że prawodawca wręcz zobowiązał organy administracji do wydania na wniosek strony jak i z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osób w sytuacjach w nim określonych.
W ocenie Sądu, na podstawie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego Wojewoda [...] trafnie zastosował cyt. wyżej przepis art. 15 ust. 2 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności, bowiem wystąpiły okoliczności uzasadniające wymeldowanie El. P. z dotychczasowego miejsca stałego pobytu przy ul. [...] w [...].
Opuszczenie przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] nie budzi wątpliwości. Okoliczności opuszczenia lokalu również są niekwestionowane – aresztowanie E. P. w tymże mieszkaniu w dniu [...]r. Oczywistym jest również, że opuszczenie lokalu przez skarżącą w tym dniu nie było przejawem jej woli.
W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenia ma jednak fakt, że decyzja o wymeldowaniu skarżącej zapadła po wykonaniu przez komornika sądowego orzeczenia o eksmisji E. P. - prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Szczecinie z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt I C 1292/04. W takiej sytuacji skarżąca nie może powołać się na zamiar stałego przebywania w tym lokalu stanowiącym zasadniczą przesłankę zameldowania (art. 6 ust. 1 ustawy) bowiem byłoby to sprzeczne z wolą wierzyciela jak i treścią wyroku sądu. Nałożony przez sąd obowiązek opuszczenia lokalu, zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), wiązał organy orzekające w sprawie.
Bez znaczenia dla oceny działań organów administracji ma podnoszony przez E. P. zarzut braku doręczenie Jej w/w wyroku, który musiał być uprawomocniony skoro został przez komornika sądowego wykonany. Również zasadność i treść podjętego przez sąd powszechny orzeczenia z dnia [...]r. w przedmiocie dotyczącym prawa do lokalu socjalnego nie podlega kontroli organów administracji jak i sądu administracyjnego.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie podzielił zarzutów skargi, zaś kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu nie dostrzegł uchybień które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego a to skutkować musiało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Orzeczenie w pkt II wyroku wydano na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z §2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło