II SA/Sz 1327/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-04-03
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie może zostać wydana na podstawie informacji pochodzących od osoby prywatnej, która jest skonfliktowana z kierowcą, a dokumenty stanowiące podstawę tej informacji zostały uzyskane w sposób budzący wątpliwości prawne?Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, oparta na informacjach pochodzących od osoby prywatnej będącej w konflikcie z kierowcą i dokumentach uzyskanych w sposób budzący wątpliwości, narusza przepisy postępowania administracyjnego. Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nieodpowiednie rozważenie dowodów i okoliczności sprawy, prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta o skierowaniu J. G. na badania lekarskie z powodu informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Informacje te pochodziły od R. O., który był skonfliktowany z J. G. i przedstawił dokumenty, w tym opinie sądowe i karty informacyjne leczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo uchyliło decyzję organu I instancji, uznając wniosek R. O. za nieuprawniony. Po sprzeciwie prokuratora, SKO stwierdziło nieważność swojej poprzedniej decyzji i następnie, w ponownym postępowaniu, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta. J. G. zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym prowadzenie postępowania na podstawie nieuprawnionego wniosku i wykorzystanie dowodów uzyskanych w sposób wątpliwy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. przy udziale prokuratora sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. , Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515, ze zm.) skierował J. G. na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu[...]. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek R. O. o wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia Panu J.G. uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, zawierający informację, że J. G. leczony jest [...] w toku leczenia przyjmował i nadal przyjmuje leki.
W dniu [...] organ administracyjny wszczął postępowanie w sprawie skierowania na badanie lekarskie J. G. w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi.
W toku tego postępowania R.O. wniósł o włączenie do materiału dowodowego w prowadzonej sprawie m. in. opinii sądowo-psychiatrycznej załączonej do sprawy [...] Sądu Rejonowego oraz opinii w sprawie [...] prowadzonej przed Sądem Rejonowym.
J. G. wnioskował natomiast by nie wszczynać postępowania administracyjnego w oparciu o informację, którą R. O. wykorzystuje i przetwarza, wbrew ustawie o ochronie danych osobowych. Strona wyjaśniła, iż R.O. jest ze stroną skonfliktowany od [...] i w sprawie występuje wyłącznie jako osoba prywatna. Nie będąc lekarzem R. O. nieprawidłowo interpretuje fakty, podając nieprawdziwe dane i wyciągając zbyt pochopne wnioski. Strona wyjaśniła również, iż posiadając prawo jazdy od [...] nie spowodowała żadnego wypadku, a leczenie w poradni zdrowia nie ma wpływu na kierowanie pojazdem mechanicznym. Leczenie to dotyczy [...] jak sugeruje R. O. Żaden z wymienionych przez Pana R.O. leków nie jest środkiem działającym podobnie do alkoholu i jest poza sferą zainteresowania ustawodawcy w zakresie ruchu drogowego. Ponadto strona zarzuciła, iż R. O. bezprawnie posługuje się danymi osobowymi strony i jego wniosek jest bezprawny.
Wskazano dalej w uzasadnieniu, że w dniu [...] organ zwrócił się do Sądu Rejonowego oraz do Sądu Rejonowego o informacje czy w posiadanych, przez oba sądy, opiniach dotyczących J. G. znajdują się informacje o zastrzeżeniach zdrowotnych wobec wyżej wymienionego. W odpowiedzi Sąd Rejonowy poinformował, iż opinia w sprawie [...] sporządzona była na okoliczność ustalenia poczytalności oskarżonego J. G. i nie zawiera ona zastrzeżeń zdrowotnych mogących powodować u wyżej wymienionego niezdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi. Sąd Rejonowy poinformował, że nie jest uprawniony do oceny czy opinia sporządzona na temat J. G. może zawierać treść o zastrzeżeniach zdrowotnych mogących powodować u niego niezdolność do kierowania pojazdami mechanicznymi. Ponadto, opinię sporządzono nie w celu ustalenia zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi, ale w celu ustalenia poczytalności do udziału strony w procesie. O zgodę na wgląd do tej opinii organ zwrócił się do Sądu Rejonowego i za jego zgodą Sąd ten udostępnił jedną stronę opinii z akt sprawy sygn. [...] dotyczącej J. G. W jej treści nie znaleziono niczego co pozwalałoby na powzięcie istotnych zastrzeżeń zdrowotnych wobec J. G. jako kierującego pojazdem w ruchu drogowym. O powyższym poinformowano stronę zawiadomieniem z dnia [...] oraz R. O.
W dniu[...] R. O. złożył kolejne pismo w sprawie dotyczące konieczności skierowania na badanie lekarskie Pana J. G. Obok szerokiego uzasadnienia przedłożył również nowe dowody w sprawie tj. opinię sądowo-psychiatryczną z dnia [...] dotycząca J. G., kartę informacyjną Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia [...] dotyczącą leczenia szpitalnego pacjenta J.G., kartę informacyjną Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia [...] dotyczącą leczenia szpitalnego pacjenta J. G., protokół rozprawy głównej przed Sądem Rejonowym z dnia[...].
Przedłożone dowody zostały sporządzone jako fotokopie wykonane aparatem cyfrowym wobec czego organ przesłuchał w dniu [...] R. O. na okoliczność ich uzyskania. Przesłuchany zeznał, iż w posiadanie wyżej wymienionych dokumentów wszedł w sekretariacie Sądu Rejonowego, w sposób legalny na mocy przysługującego mu prawa strony do przeglądania akt w sprawie oraz sporządzania odpisów wybranych dokumentów. Organ zwrócił się do Sądu Rejonowego z zapytaniem, czy przedłożone w sprawie dokumenty R. O. otrzymał legalnie, za zgodą i wiedzą Sądu Rejonowego oraz czy miał zgodę na wykonanie fotokopii wybranych dokumentów. Sąd udzielił odpowiedzi, wyjaśniając że R. O. złożył w dniu[...] wniosek o umożliwienie mu wykonania odpisów za pomocą aparatu cyfrowego. Wniosek nie został rozpatrzony lub w ogóle nie został przedłożony do rozpoznania sędziemu. Natomiast R. O. jako występujący w sprawie oskarżyciel prywatny, a zarazem również oskarżony, wielokrotnie korzystał z prawa do wglądu w akta prowadzonej sprawy, zagwarantowanego mu w art. 156 § 1 k.p.k. i w sekretariacie sądu niejednokrotnie zapoznał się z zawartością akt sprawy.
W dniu [...] organ zwrócił się do Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o informację czy dolegliwości, wymienione w przedłożonych w dniu [...] dokumentach, występujące u jednego kierowcy mogą powodować zmniejszenie lub utratę zdolności do bezpiecznego kierowania pojazdem w ruchu drogowym. Uprawniony lekarz Ośrodka Medycyny Pracy odpowiedział, iż wymienione dolegliwości, które występują u jednej osoby mogą powodować zmniejszoną zdolność lub niezdolność do bezpiecznego kierowania pojazdami silnikowymi w ruchu drogowym.
W tym stanie sprawy, organ I instancji uznał, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia skierowanie J. G. na badanie lekarskie w celu potwierdzenia lub wykluczenia rozpoznanych dolegliwości. Wyżej wymieniony jest kierującym w ruchu drogowym posiadając uprawnienia do kierowania pojazdami według kategorii prawa jazdy. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga natomiast aby organ wydający prawa jazdy pilnował czy osoba posiadająca uprawnienia do kierowania nie utraciła wymaganych warunków zdrowotnych niezbędnych do bezpiecznego kierowania pojazdem w ruchu drogowym. Dowody zebrane w sprawie uzyskano, zdaniem organu, w sposób legalny. Wnioskodawca otrzymał od sądu informację o stanie zdrowia J. G. na mocy art. 156 § 1 k.p.k., po czym przekazał otrzymane informacje do organu razem z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Natomiast otrzymane informacje o stanie zdrowia rzeczywiście mogą powodować u J. G. zmniejszoną zdolność lub wręcz niezdolność do bezpiecznego kierowania pojazdem w ruchu drogowym.
Mając na uwadze zarówno rozpoznane dolegliwości jak i konieczność zachowania bezpieczeństwa w ruchu drogowym organ orzekł jak w rozstrzygnięciu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym, po rozpatrzeniu odwołania J. G., uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie przed organem I instancji.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ odwoławczy ustalił, iż decyzję organ I instancji podjął w oparciu o wniosek R. O., powołującego się na stopień służbowy – nadkomisarz, twierdzenia wnioskodawcy oraz przekładane przez niego fotokopie dokumentów. Kolegium stwierdziło, że nie jest organem, a więc nie miał uprawnienia do złożenia wniosku o skierowanie na badania lekarskie, o którym mowa w § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia
do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) i wywiodło z tego, że postępowanie wszczęte z wniosku osoby nieuprawnionej prowadzone było bez podstawy prawnej. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie nie zostało wszczęte
i prowadzone z urzędu przez organ I instancji do czego organ ten jest uprawniony
na podstawie § 5 rozporządzenia. W oparciu o powyższe stwierdzenia, Kolegium przyjęło bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego przez organ I instancji
na wniosek osoby nieuprawnionej, co skutkuje koniecznością skorzystania przez organ odwoławczy z dyspozycji przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Na powyższą decyzję ostateczną skargi do sądu administracyjnego nie wniesiono.
Prezydent Miasta pismem z dnia [...] zwrócił się
do Prokuratury Rejonowej o wniesienie sprzeciwu od wyżej opisanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W dniu [...] Prokuratury Rejonowej wniósł na podstawie art. 184 § 1 i 2 kpa sprzeciw od ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] oparty na zarzucie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. naruszenia art. 105 § 1 kpa w związku z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia[...], po rozpatrzeniu sprzeciwu prokuratora, działając na podstawie art. 156§ 1 pkt 2 w związku z art. 184 § 1 i 2 kpa oraz w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym- stwierdziło nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] co spowodowało powrót sprawy prowadzonej w zwykłym trybie na etap postępowania odwoławczego.
W decyzji tej zawarto pouczenie, że stronie służy prawo wniesienia na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia.
Opisana wyżej decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] doręczona została J. G. w dniu[...].
J. G., zgodnie z tym pouczeniem, wniósł za pośrednictwem SKO
skargę do Sądu w dniu [...] Kolegium wówczas zorientowało się, że pouczenie zawarte w decyzji było błędne i w dniu [...] wystosowało do J. G. pisemne wyjaśnienie wraz z zapytaniem, czy jego "skargę" należy traktować jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Nim jednak doszło do rozpatrzenia tego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przystąpiło do rozpatrzenia w trybie zwykłym, odwołania J. G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia[...].
W rezultacie, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji z [...] która jest aktualnie przedmiotem skargi do Sądu, Kolegium, po opisaniu dotychczasowego toku sprawy stwierdziło, że na skutek decyzji SKO stwierdzającej nieważność decyzji własnej z dnia[...]. koniecznym stało się ponowne rozpatrzenie odwołania J. G. z dnia [...] Prezydenta Miasta z dnia [...].
Organ odwoławczy przytoczył treść odwołania wskazując między innymi, że J. G. podniósł, iż organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o nieuwierzytelnione wydruki z fotografii, a więc niewiarygodne dokumenty, których treść stanowi tajemnicę lekarską, w posiadanie których wnioskodawca, wszedł bez zgody właściwego sądu nie mając prawa do ich rozpowszechniania, a więc wniosek jest bezprawny i nie pociąga za sobą skutków prawnych. Podejmując decyzję nie uwzględniono argumentacji skarżącego, przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, a także przepisów ustawy o ruchu drogowym, w której zainteresowaniu jest jedynie kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu. Odwołujący się wskazał, że jego choroba nie ma nic wspólnego z tymi środkami, nigdy nie został zatrzymany przez policję ani też nie spowodował wypadku pod ich wpływem i jeździ prawie lat bezwypadkowo. Ponadto skarżący podniósł, że decyzję wydano w oparciu między innymi o błędnie powołany przepis art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stwierdza że badaniu podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy, co nie miało miejsca w odniesieniu do skarżącego - żaden organ orzekający nie zawiadamiał starosty o jego niepełnosprawności, nie zrobiła tego również policja. Jedynym zawiadamiającym była niewiarygodna osoba prywatna - wnioskodawca R. O, przeciwnik procesowy skarżącego. Dostarczone do Urzędu Miejskiego dokumenty w ogóle nie miały prawa się tam znaleźć a Urząd nie powinien w ogóle brać ich pod uwagę i się nimi posiłkować bez zgody skarżącego lub sądu. W świetle powyższych faktów powinno się odmówić wnioskodawcy wszczęcia postępowania administracyjnego lub wszczęte umorzyć z uwagi na niewiarygodność dostarczonych fotokopii przez osobę niewiarygodną i brak właściwej informacji o stanie zdrowia skarżącego, z wiarygodnych, oficjalnych źródeł.
Kolegium wyjaśniło następnie, że stosownie do postanowień art. 122 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia (pkt 4), osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy (pkt 5).
Natomiast zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) osobie, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta, w przypadku otrzymania:
1. wniosku egzaminatora o stwierdzonych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu;
2. wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem;
3. zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem.
Ponadto, zgodnie z § 2 ust. 5 powyższego rozporządzenia, starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.
Organ odwoławczy opisał następnie przebieg postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji, a szczegółowo zrelacjonowany w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] i na tej podstawie stwierdził, że istotnie postępowanie w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie zostało wszczęte w oparciu o informacje i dokumentację przekazane przez R. O. W ocenie organu II instancji, należy mieć jednak na uwadze, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, nie zaś na wniosek R. O., chociaż przyczynkiem do wszczęcia tego postępowania był "wniosek" R. O. Organ I instancji, analizując dostarczone przez R. O. dokumenty, nie dał im wiary a priori, lecz podjął próby wyjaśnienia, czy okoliczności wskazane w tych dokumentach stanowią podstawę do skierowania na badania lekarskie.
Kolegium podkreśliło, że starosta może skierować na badanie lekarskie kierującego pojazdem, w stosunku do którego powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie jego zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt: II SA/Gł 831/08 wiarygodna informacja dotycząca zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem mechanicznym może pochodzić od każdej osoby. Nieistotne jest więc źródło informacji, a jedynie jej wiarygodność. Nawet jeżeli dokument zawierający istotne informacje o stanie zdrowia został rozpowszechniony z naruszeniem prawa, jego walor dowodowy nie został w ten sposób podważony.
Według SKO organ I instancji nie kierował się wyłącznie informacjami R.O. (informacjami jako takimi, bez ich uprawdopodobnienia), lecz wziął pod uwagę opinie sądowo-psychiatryczne, treść kart informacyjnych leczenia szpitalnego. W oparciu o te informacje organ I instancji pismem z dnia [...] wystąpił do Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy osoba u której rozpoznano wymienione dolegliwości (ze wskazaniem, iż chodzi o dolegliwości występujące łącznie u tego samego kierowcy) może mieć zmniejszoną zdolność lub być niezdolna do bezpiecznego kierowania pojazdem silnikowym w ruchu drogowym i uzyskało odpowiedź podpisaną przez dr n. med., specjalistę medycyny pracy, iż wymienione schorzenia, które występują u jednej osoby mogą powodować zmniejszoną zdolność lub niezdolność do bezpiecznego kierowania pojazdami silnikowymi w ruchu drogowym.
W ocenie prawnej stwierdzonego stanu faktycznego Kolegium wyjaśniło, że cytowany art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, daje organowi administracji podstawę do skierowania na badanie kontrolne kierowcy w razie powzięcia informacji, że istnieją zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierującego. Decyzja wydana w oparciu o treść tego przepisu ma istotne znaczenie zarówno dla osoby kierowanej na badania, jak i dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Celem rozstrzygnięcia opartego o wskazany przepis jest bowiem nie tylko dobro kierowcy, ale również ochrona innych uczestników ruchu drogowego przed niebezpieczeństwem, jakie dla zdrowia, życia ludzkiego oraz mienia niesie dopuszczenie do udziału w tym ruchu osobnie posiadających pełnych predyspozycji do kierowania pojazdami (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawach sygn. akt: II SA/Sz 1392/05 oraz II SA/Sz 299/09).
Organ I instancji kierując skarżącego na badania lekarskie nie przesądził kwestii uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, lecz jedynie chciał osiągnąć efekt w postaci ustalenia czy stan zdrowia skarżącego pozwala na to, aby zachował on posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami. Pozbawienie skarżącego tychże uprawnień jest zatem kwestią otwartą i będzie wymagało odrębnej decyzji wydanej zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno prawa materialnego jak i procedury administracyjnej.
Już po wydaniu przez SKO w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym powyższej decyzji z dnia [...] wpłynęła do Kolegium skarga J. G. potraktowana przez ten organ z przyczyn, o których była mowa wyżej, jako wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W toku tego postępowania, wywołanego wnioskiem o J. G. z dnia
[...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, do Kolegium wpłynął wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej stowarzyszenia zwykłego: "" do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 31 § 2
w związku z art. 123 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło "" do postępowania prowadzonego w organie odwoławczym pod numerem[...]."
Postanowienie to zawiera pouczenie o prawie złożenia do SKO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od doręczenia.
J. G. nie zgadzając się z powyższym postanowieniem wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten SKO rozpoznało w dniu[...]. kiedy to postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia
[...].
J. G. w dniu [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie SKO z dnia[...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca
2011 r. sygn. akt II SA/Sz 159/11 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia z [...] stwierdzając w jego uzasadnieniu, że na postanowienie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu nie przysługuje środek odwoławczy. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę nawet na skutek wadliwego pouczenia winien wydać postanowienie na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kpa stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Rozpoznanie przez SKO wniosku J. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia[...] jako niedopuszczalnego środka odwoławczego stanowiło rażące naruszenie prawa. Wyrok WSA w sprawie II SA/Sz 159/11 jest prawomocny od[...]. Postanowienie SKO [...] o dopuszczeniu organizacji społecznej "" do udziału w sprawie prowadzonego w organie odwoławczym postępowania pod numerem [...]pozostało w obrocie prawnym.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.158 § 2 kpa utrzymało w mocy decyzję własną z dnia[...] stwierdzającą nieważność decyzji własnej [...].
J. G. wniósł skargę na powyższą decyzję do WSA.
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 220/11, WSA
odrzucił skargę na decyzję SKO z dnia [...] z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wpisu od tej skargi. Postanowienie to jest prawomocne od [...].
W obecnie rozpatrywanej skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] J. G. zarzucił, że akt ten wydano z naruszeniem przepisów prawa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu odwoławczym wydało dwie decyzje wyrażając w nich dwa zupełnie skrajnie odmienne stanowiska. W uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia[...]. stwierdziło, iż postępowanie organu I instancji prowadzone było z popełnieniem błędów proceduralnych i umorzyło postępowanie. Po wniesieniu sprzeciwu prokuratora, SKO całkowicie zmieniło swoje stanowisko i uznało, że jednak postępowanie organu I instancji było zgodne z prawem. W uzasadnieniu swojej decyzji, w sposób umiejętny zrelacjonowało przebieg postępowania celowo pomijając ważne dla sprawy fakty związane z kluczowymi dokumentami wytworzonymi przez organ I instancji. Tymi faktami są błędy proceduralne związane i naruszeniem przepisów zawartych w § 2 ust. 2,3,4 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7.01.2004r. tj. wszczęcie postępowania na wniosek osoby nieuprawnionej R. O. i traktowanie tej osoby przez cały okres postępowania jako strony. SKO dopuściło nawet możliwość niezgodnego z prawem postępowania urzędnika organu I instancji, co jego zdaniem, nie powinno mieć wpływu na podjętą przez organ I instancji decyzję. W tym miejscu należy dodać, " samo SKO również popełniło błędy, chociażby podając błędne pouczenie w decyzji nr [...] lub też wbrew przepisom zawartym w art. 31 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego, dopuszczając do sprawy w charakterze strony organizację reprezentowany przez przeciwnika procesowego skarżącego, wymienionego powyżej R. O., który nie ma zamiaru nikogo bronić. W swoim uzasadnieniu SKO nie zauważa również, że organ I instancji wydał swoją decyzję między innymi w oparciu o błędnie powołany przepis tj. art. 122 ust. 1 pkt 5 Prawo o ruchu drogowym.
W ocenie skarżącego, nie ulega najmniejszej wątpliwości i jest to niepodważalnym faktem, iż organ I instancji we wszystkich kluczowych wytworzonych przez siebie pismach, począwszy od pierwszego pisma zawiadamiającego o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia[...], a skończywszy na swojej decyzji [...] traktuje osobę R. O. tytułującego się "" jako wnioskodawcę na wniosek, którego wszczęto i prowadzono postępowanie administracyjne. Nieprawdziwe jest więc stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji nr [...] sugerujące, iż " Należy mieć jednak na uwadze, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, nie zaś na wniosek R. O., chociaż przyczynkiem do wszczęcia tego postępowania był "wniosek" R. O.". Jest to, zdaniem skarżącego, niczym nie poparta sugestia, gdyż przeczy temu treść dokumentów wytworzonych przez Organ I instancji wyżej cytowanych, a także fakt traktowania jako stronę w postępowaniu osobę "" R. O., który występując przez cały okres trwania postępowania administracyjnego jako wnioskodawca, miał dostęp jako strona do zgromadzonych akt sprawy, zapoznawał się z nimi, prowadził korespondencję, organ I instancji na jego żądanie wykonywał dla niego kserokopię dokumentów, był przesłuchany w charakterze strony, zgłaszał wnioski dowodowe. Świadczy o tym pismo organu I instancji z dnia [...] informujące o zakończeniu postępowania i zapraszające R. O. bezprawnie do zapoznania się ze zgromadzonymi dokumentami, a także odpowiedź R. O. na to zaproszenie z dnia[...]. po zapoznaniu się z dokumentami sprawy.
Zdaniem skarżącego, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa organ I Instancji już na samym początku powinien odmówić "" R. O. wszczęcia postępowania administracyjnego na jego wniosek , gdyż nie był on instytucją mającą uprawnienia do zgłaszania tego rodzaju wniosków.
J. G. zarzucił również przemilczenie przez Kolegium faktu przekroczenia terminu do wydania decyzji, wskazując, że długotrwałość postępowania zakończonego decyzją dniach, stoi w rażącej sprzeczności z § 2 ust.6 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. (Dz. U. Nr 2 poz. 15), którego treść brzmi: "Starosta wydaje skierowanie, o którym mowa w ust. 4 i 5 w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku, zawiadomienia, lub informacji".
Popełnione przez organ I instancji błędy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, w ocenie skarżącego, przesądzają o wadliwości tego postępowania w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie na wynik postępowania. Próbując wyjaśnić okoliczności sprawy organ I instancji kierował bowiem swoje zapytania do niewłaściwych instytucji. Zauważyć można, że organ I instancji tak naprawdę niczego nie wyjaśnił. Wszedł jedynie w posiadanie niewiarygodnych fotokopii dokumentów, z których nie wynika jakobym mógł być zagrożeniem dla ruchu drogowego, a otrzymanych od niewiarygodnego wnioskodawcy R. O. Już sam fakt, że jest ze skarżącym silnie skonfliktowany nasuwa przypuszczenie, że nie może być osobą wiarygodną i obiektywną. Organ I instancji powinien więc ze szczególną ostrożnością traktować jego dziwne pisma.
Organ I instancji analizując dostarczone przez wnioskodawcę R. O. dokumenty a priori dał im wiarę, a podjęta próba wyjaśnienia, czy wskazane w tych dokumentach okoliczności dają podstawę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, niczego nie wyjaśniła. Całość opinii biegłych lekarzy objęta jest tajemnicą lekarską i jej udostępnienie jest ograniczone tylko do stron procesu i tylko na użytek konkretnego postępowania sądowego ( wyrok Sądu Najwyższego III KR 161/90, OSP 1992, Nr 5 poz. 113). A więc osoby trzecie nie mogą mieć dostępu do wiedzy zawartej w sądowych aktach bez zgody prezesa sądu, a strony procesu nie mogą pośredniczyć w przekazywaniu tej wiedzy osobom trzecim, szczególnie gdy chodzi o historię choroby jednej ze stron. Tak więc wnioskodawca R. O. nie miał prawa rozpowszechniać opinii biegłych przed organem I instancji, a organ ten nie powinien ich wykorzystywać przeciwko skarżącemu.
Ponadto organ I instancji zwrócił się o opinie do lekarza medycyny pracy, który nie znając specyfiki mojego schorzenia nie mógł wypowiedzieć się inaczej jak to zrobił, wyrażając się lakonicznie i ogólnikowo i nie jest to de facto opinia o stanie zdrowia pacjenta. W świetle powyższego wywodu, nietrafne jest przytoczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu jednej z decyzji fragmentu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ( sygn. akt II S.A. Go 780/06) o treści " Przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20.06.1997r Prawo o ruchu drogowym został tak zredagowany, że po pierwsze musi istnieć przesłanka materialno prawna w postaci nasuwających się organowi zastrzeżeń co do stanu zdrowia, a po drugie potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania, które kończy decyzja o skierowaniu na badania lekarskie. Oznacza to, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności psychofizycznej kierującego pojazdem."
Organ I instancji przeprowadzając postępowanie nie potwierdził dowodowo nasuwających się zastrzeżeń, a tym bardziej nie udowodnił istotnego zmniejszenia się sprawności psychofizycznej strony.
W przekonaniu J. G., urzędnik organu I instancji prowadził postępowania administracyjnego w sposób nieprofesjonalny, niezgodny prawem i nie wyjaśnił okoliczności sprawy w sposób nie budzący wątpliwości.
Powołując się na swoje pisma, składane w toku postępowania administracyjnego, skarżący podniósł, że informowałem organ I instancji, iż właściwym źródłem informacji dot. mojego stanu zdrowia jest jego lekarz prowadzący z Poradni Zdrowia . Lekarz ten jest doskonale zorientowany w specyfice jego schorzenia, dysponuje obszerną historią choroby oraz wiedzą na temat rodzaju i zakresu stosowanych leków oraz skutków ich zażywania. Zwrócenie się do niego niewątpliwie w pełni wyjaśniłoby wszelkie wątpliwości organu I instancji i znacznie skróciłoby tok postępowania administracyjnego, a Organ mógłby podjąć właściwą decyzję. Organ I instancji nie skorzystał niestety z takiej możliwości. Skarżący wskazał na przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia[...] wystawione przez tego lekarza, o treści: " J. G., lat[...]. Pacjent jest leczony w tutejszej PZ z powodu. Stan zdrowia, rodzaj i zakres przyjmowanych przez niego leków nie powoduje u pacjenta niezdolności do bezpiecznego kierowania pojazdem silnikowym w ruchu drogowym i nie powinien stanowić przyczyny zawieszenia mu prawa jazdy" i podniósł, że leczenie nie jest jednoznaczne z niemożnością kierowania samochodem, a zażywanie pewnych szczególnych leków nie oznacza, że dana osoba w okresie leczenia np. szpitalnego, sanatoryjnego, czy ambulatoryjnego w pełni korzysta z samochodu. Wszystko zależy od lekarza prowadzącego, który informuje pacjenta o ewentualnym zagrożeniu.
Na zakończenie J. G. wyjaśnił, że w trakcie trwania wszczętego bez uzasadnionego powodu postępowania administracyjnego tj. ponad [...] roku, podróżując po całej Europie przejechał [...] nie powodując żadnego wypadku ani nie płacąc żadnego mandatu, nie otrzymując punktów karnych. Samochodem jeździ już [...] lat bezwypadkowo i bez wykroczeń.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawę w dniu [...] stawiło się dwóch prokuratorów,
a mianowicie autor sprzeciwu Prokurator Prokuratury Rejonowej wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w związku z art. 156 § pkt 3 kpa oraz Prokurator Prokuratury Apelacyjnej , która wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Już po zamknięciu rozprawy do akt wpłynęło pismo Stowarzyszenia z dnia [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty miały znaczenie dla rozstrzygnięcia i nadawały się do uwzględnienia. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu Przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 273), dalej p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten nakłada na sąd pierwszej instancji obowiązek dostrzeżenia i wyłożenia na korzyść skarżącego wszystkich istotnych naruszeń prawa w zaskarżonej decyzji. Z tym wiąże się również, wynikający z art. 135 p.p.s.a., obowiązek stosowania przez sąd przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła
do stwierdzenia, że akt ten oraz poprzedzająca go decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] naruszają w istotny sposób przepisy postępowania administracyjnego, a poza tym zaistniała przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, co w związku z art. 135 P.p.s.a. prowadzić musiało do uchylenia obu tych aktów.
Przed przystąpieniem do uzasadnienia powodów rozstrzygnięcia Sądu, niezbędne jest wyjaśnienie dlaczego wyrok nie był dalej idący, tzn. dlaczego Sąd nie orzekł o nieważności zaskarżonego aktu, tak jak wnosił o to Prokurator Prokuratury mając na uwadze zbieg podstaw do wznowienia postępowania i do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wielość dostrzeżonych naruszeń prawa procesowego. Nie uszło bowiem uwadze Sądu, że w dniu [...] a więc w momencie ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie postępowania zwykłego odwołania J. G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] stwierdzająca nieważność decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] która nie była jeszcze decyzją ostateczną, co, gdyby nie okoliczności uboczne, przemawiałoby za stwierdzeniem przyczyny nieważności wskazanej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Z drugiej jednak strony nie można nie dostrzec, że orzekając w dniu [...] SKO wiedziało, że upłynął termin 14 dni przewidziany do złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tegoż Kolegium z dnia [...] doręczoną J. G. w dniu [...]. Jak się bowiem później okazało, J. G. na skutek błędnego pouczenia w decyzji, złożył skargę do Sądu Administracyjnego, po odpowiednim wyjaśnieniu przez Kolegium błędu w pouczeniu i sprecyzowaniu woli strony - zakwalifikowaną jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z zachowaniem wskazanego w pouczeniu terminu 30 dni.
Powstała w związku z powyższym sytuacja procesowa nie jest, zdaniem Sądu, klasycznym przypadkiem naruszenia powagi rzeczy osądzonej i nie powinna być w tej szczególnej sytuacji procesowej postrzegana jako wskazany w art. 156 § 1 pkt 3 kpa powód stwierdzenia przez sąd nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zwłaszcza że decyzją z dnia [...] SKO utrzymało w mocy decyzję własną z dnia[...].
Następnie Sąd rozważał dostrzeżoną powtarzalność składów orzekających w poszczególnych, opisanych na wstępie niniejszych motywów, decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, postępowanie zakończone decyzja ostateczną podlega wznowieniu, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. W myśl natomiast art. 27 § 1a kpa członek organu Kolegialnego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. Ponadto, z mocy art. 27 § 1 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Mimo udziału w wydaniu licznych
w niniejszej sprawie decyzji podejmowanych przez SKO w trybie zwykłym oraz w nadzwyczajnym trybie postępowania członka tego organu- B. D.-P., w żadnej z tych decyzji nie doszło do sytuacji, których dotyczą powyższe przepisy, co nie daje podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów o wyłączeniu członka organu kolegialnego, ale może budzić zastrzeżenia z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawnego, co jednak nie prowadzi do stwierdzenia wystąpienia podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, dającej podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższego również powodu, Sąd po analizie aktów wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu nadzwyczajnym, zainicjowanym sprzeciwem wniesionym przez prokuratora co do decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia, że dla końcowego załatwienia niniejszej sprawy niezbędne jest podjęcie, co do tych aktów, środków przewidzianych w art. 135 p.p.s.a.
Przechodząc do istoty zaskarżonej decyzji, należy przypomnieć, że jej materialno-prawną podstawę stanowi art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewidujący, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadku nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Wbrew zarzutowi i wywodom skargi, nie ma znaczenia dla wyniku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji okoliczność, że organ I instancji błędnie powołał w podstawie prawnej swojej decyzji dwie podstawy tj. art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5, z których podstawa z art. 122 ust.1 pkt 5 w sprawie w sposób oczywisty nie występowała. Skarżący nie dostrzega bowiem, że konsekwencją zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) jest możliwość wyeliminowania przez organ odwoławczy błędu organu I instancji. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie administracyjnej, skoro SKO wyraźnie w decyzji ostatecznej wskazało, że przepisem prawa materialnego mającym w niej zastosowanie jest art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zdaniem Sądu, wydanie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a także decyzji organu I instancji nie zostało jednakże poprzedzone wyjaśnieniem a następnie rozważeniem całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji nie dostarczyło odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście zaistniały "nasuwające się zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego" wymagające skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem.
Nie przesądzając zatem ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia zauważyć trzeba w szczególności, że nie rozważono w należyty sposób, jak to trafnie podniósł Prokurator Prokuratury na rozprawie sądowej, wyjaśnień strony nie negującej faktu przyjmowania leków, ale jednocześnie podnoszącej, że zapisane przez lekarza prowadzącego leki nie kolidowały i nie kolidują z możliwością bezpiecznego kierowania pojazdem, co w kontekście znajdujących się w aktach administracyjnych wniosków opinii biegłych [...] mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć należy, że do skargi z[...] zakwalifikowanej następnie przez Kolegium jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy prowadzonej przez ten organ pod numerem [...] zawartej w aktach administracyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( akta przedstawiono Sądowi z nieponumerowanymi kartami)
J.G. dołączył kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] wystawionego na prośbę pacjenta przez lekarza Zakładu Opieki Zdrowotnej, w którym stwierdzono, że pacjent jest leczony w tej jednostce służby zdrowia, jego stan zdrowia, rodzaj i okres przyjmowanych przez niego leków nie powoduje u pacjenta niezdolności do bezpiecznego kierowania pojazdem silnikowym w ruchu drogowym i nie powinien stanowić przyczyny zawieszenia mu prawa jazdy. Taką samą kopię zaświadczenia lekarskiego skarżący dołączył również do skargi w niniejszej sprawie i jego treść zacytował w uzasadnieniu skargi. Orzekając w dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – jak wynika to z akt administracyjnych -nie dysponowało tym dowodem, skoro brak jest jego oryginału lub uwierzytelnionej kopii w tych aktach administracyjnych oraz nie ma mowy o jego treści w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, powyższa okoliczność kreuje przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania rodzi natomiast skutek w postaci obowiązku Sądu administracyjnego określonego w art. 145 § 1pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania. Wbrew bowiem przekonaniu organów orzekających w sprawie, samo zapytanie lekarza medycyny pracy w oparciu o dane wskazujące na określone dolegliwości i przyjmowanie leków określonego rodzaju, nie stanowi dostatecznego podłoża do stwierdzenia "nasuwających się zastrzeżeń, w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, skoro lekarz ten nie miał żadnego kontaktu z pacjentem, nie dysponował jego historią choroby a redakcja zapytania nie była precyzyjna (i z istoty rzeczy nie mogła być precyzyjna, gdyż opierała się na danych z przeszłości) zważywszy na to, że jako jeden z czynników wskazywała przeciążenie pracą, zaś poza sporem jest, że skarżący jest emerytem.
Niezależnie od powyższego, wskazać trzeba, że przewidziane przepisem prawa materialnego, tj. art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym skierowanie na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, nawet przy prawidłowo zinterpretowanym, jak miało to miejsce w decyzjach organów orzekających w sprawie, ratio legis tego przepisu, nie usprawiedliwia automatyzmu w jego stosowaniu , jak również nie zezwala na zastępowanie, niezbędnych i prawidłowych z punktu widzenia obowiązku realizacji zasady obiektywizmu (art. 7 i 80 Kpa) ustaleń faktycznych, wyjaśnieniem tego ratio legis. Szczególnie rozważnie należy badać sprawę wszędzie tam, gdzie materiał dowodowy nie jest oczywisty i zachodzi niebezpieczeństwo niezasadnego zastosowania przepisu ustawy, co może być odebrane jako narzędzie szykany w stosunku do obywatela. Cały kontekst niniejszej sprawy, poczynając od okoliczności istnienia niewątpliwego konfliktu osobistego pomiędzy R. O., funkcjonariuszem Policji, który dostarczył organowi I instancji materiały pozyskane z akt postępowań karnych, w których obok J. G., emerytowanego funkcjonariusza Policji (będącego w przeszłości jego przełożonym) był jedną ze stron, a kończąc na fakcie, że to R.O. wniósł do Prezydenta Miasta o skierowanie J. G. na badania lekarskie, a następnie wykazywał się aktywnością w postępowaniu administracyjnym dowodząc konieczności takiego skierowania, powinien w sposób szczególny obligować organy obu instancji do wszechstronnego zbadania sprawy i wyjaśnienia jej stanu faktycznego wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi. Należało zatem rozważyć potrzebę odebrania wyjaśnień od strony oraz ewentualnego przesłuchania w charakterze świadka lekarza prowadzącego, czego domagał się skarżący, a czego nie uczyniono w niniejszej sprawie.
W nawiązaniu do powyższego wywodu, zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 61 § 1 postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O tym czy postępowanie takie może być wszczęte tylko na żądanie strony, czy tylko z urzędu bądź w obu tych przypadkach, decyduje konkretny przepis prawa materialnego. Postępowanie w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, wszczynane jest tylko z urzędu, o czym świadczy ten przepis w powiązaniu z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich i innych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 ze zm.). Jeżeli przepis ustawy przewiduje wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, to każde powzięcie przez właściwy organ informacji, w świetle której należy takie postępowanie wszcząć, obliguje ten organ do działania zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że osoba lub osoby, które były źródłem informacji stanowiącej podstawę faktyczną wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego z urzędu automatycznie nabywają status strony w tym postępowaniu. Kto jest strona postępowania administracyjnego określa art. 28 k.p.a. zgodnie z którym: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." W świetle cytowanego przepisu, stroną w postępowaniu wszczynanym na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i mogącym być wszczętym wyłącznie z urzędu jest tylko kierujący. Tak więc, aczkolwiek organ I instancji mógł wykorzystać uzyskane od R. O. informacje celem wszczęcia z urzędu w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego, to rację ma skarżący kwestionując prowadzenie tego postępowania przez organ I instancji z udziałem R. O. traktowanym jak strona tego postępowania, gdyż nastąpiło to z naruszeniem art. 28 k.p.a., którego nie powielił już organ odwoławczy.
Niezbędne jest również wyjaśnienie, że Sąd zawiadomił o rozprawie Stowarzyszenie , skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło do udziału w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia[...], to Stowarzyszenie na zasadzie art. 31 § 1 pkt 2 Kpa i postanowienie w tym przedmiocie pozostawało w dacie wyrokowania w obrocie prawnym, zaś Sąd w niniejszej sprawie liczył się z możliwością wydania wyroku obejmującego na podstawie art. 135 p.p.s.a. również decyzje wydane w tym trybie. Nie mniej jednak zaznaczyć należy na marginesie, że Sąd stoi na stanowisku, że co najmniej wątpliwe są podstawy dopuszczenia przez SKO w toku postępowania toczącego się w trybie nadzwyczajnym tej organizacji do udziału w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Zgodnie bowiem z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem 1)wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Wątpliwe jest czy Stowarzyszenie, którego przedstawicielem, zgodnie ze statutem tego Stowarzyszenia zwykłego jest D. O., z upoważnienia której R. O. podpisuje pisma tej organizacji, działa w interesie J. G. Zdaniem Sądu, sytuacja jest odwrotna, Stowarzyszenie działa w interesie jego członków w sytuacji istnienia sprzeczności interesów, a to nie zezwala na uznanie, że za jego dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przemawia chociażby interes społeczny. Poza tym charakter sprawy, nie pozwala na łączenie jej z byłym zawodem skarżącego, gdyż nie toczy się ona w związku z przepisami prawa ustanowionego w ustawie o Policji.
Dlatego, w przekonaniu Sądu, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy toczącej się w trybie zwykłym, nie tylko nie zachodzą przesłanki do przyznania R. O. statusu strony tego postępowania, ale także do dopuszczenia w nim do udziału organizacji społecznej Stowarzyszenie na podstawie art. 31 § 1 kpa.
Niezależnie od naruszenia przez organ I instancji art. 28 kpa należy dostrzec naruszenie przez ten organ art. 107 § 1 kpa polegający na wydaniu decyzji, której uzasadnienie nie jest podpisane. W niniejszej sprawie zaistniała specyficzna sytuacja ponieważ decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie sporządzona została na odpowiednim druku, którego konstrukcja nie zawiera miejsca na uzasadnienie. Z art. 107 § 1 kpa wynika, że decyzja administracyjna powinna zawierać między innymi uzasadnienie i podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Z tego przepisu wynika, że uzasadnienie decyzji jest jej integralna częścią, a zatem, co do zasady, wymagany podpis powinien zostać złożony po uzasadnieniu i po pouczenie, które również jest integralną częścią decyzji. W decyzji organu I instancji podpis złożony został pod rozstrzygnięciem, a dopiero po podpisie następuje pouczenie, zaś sporządzone na osobnych kartach uzasadnienie decyzji jest w ogóle nie podpisane. W rezultacie nie jest wiadomo, kto i kiedy uzasadnienie to sporządził. Stanowiło to naruszenie przepisów postępowania, z powodu którego organ odwoławczy nie dostrzegł i nie rozważył.
Rozważając w toku kontroli, czy naruszenie art. 107 § 1 kpa niedostrzeżone przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powinno prowadzić do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Sąd uznał, że w sytuacji, gdy prawodawca przewidział wydanie decyzji na druku i nie przewidział w nim miejsca na sporządzenie uzasadnienia, to dla organu, choć tak być nie powinno, jednak może to mieć znaczenie mylące co do tego, że uzasadnienie takiej decyzji, jako jej część integralna wymaga podpisu, a zatem w tej sytuacji nie można mówić o takiej oczywistości normy prawnej z art. 107 § 1 kpa , w konsekwencji której, jej naruszenie przybiera postać rażącego naruszenia prawa. Dlatego naruszenie to należało, w tym konkretnym przypadku, ocenić jako istotne naruszenie prawa a nie jako rażące naruszenie prawa.
Niezależnie zatem od opisanej wcześniej przesłanki wznowienia postępowania prowadzącej do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wyżej opisane istotne naruszenia przez Prezydenta Miasta prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, art. 107 § 1 i 3 kpa a także art. 28 kpa stanowią o naruszeniu przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 kpa, gdyż sprawa została rozstrzygnięta przedwcześnie, mimo niedostatecznego jej wyjaśnienia, co uniemożliwiało wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego.
Wskazane braki postępowania wyjaśniającego stanowią jednocześnie wskazówkę w jakim kierunku postępowanie to powinno podążać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z tych wszystkich przyczyn należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b oraz c, art. 135 i art. 152 p.p.s.a uchylić decyzję zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję oraz orzec o jej niewykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło