II SA/Sz 1329/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego o d d a l a skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji przyznał W. K. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji W. K. zakwestionował wysokość przyznanej pomocy finansowej wskazując, że powinna być ona określona według przysługujących norm zaludnienia dla każdego członka rodziny i wynosić [...] zł. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że W. K. wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do organu I instancji o przyznanie pomocy finansowej na zakupiony lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...]. Lokal ten od dnia [...] r. był wynajmowany przez odwołującego się od Gminy , a w dniu [...] r. stał się własnością W. K. i jego żony w następstwie zawartej, w formie aktu notarialnego, umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży za kwotę [...] zł. Organ II instancji podniósł, że ustawowe prawo policjanta do lokalu mieszkalnego zostało określone w art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2002 r. Nr 7 poz. 58), zgodnie z którym policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego, prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 2 ustawy), oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 91 ust. 4). Gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Przepis art. 88 jest funkcjonalnie związany z art. 90 ustawy, który nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji obowiązek utrzymania zasobu mieszkaniowego przeznaczonego na lokale mieszkalne dla policjantów. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnień policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Treść przepisu art. 94 ust. 1 ustawy wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o pomoc, która umożliwi policjantowi uzyskanie lokalu o którym mowa w tym przepisie (lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość). Chodzi zatem o sytuacje, gdy policjant przy wsparciu omawianej pomocy finansowej ma uzyskać lokal, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. Obowiązek spoczywający na organie polegający na dostarczeniu lokalu mieszkalnego służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy, którzy nie posiadają lokalu lub domu o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom. Jeżeli zatem policjant lub jego małżonek posiadają tytuł prawny do lokalu lub domu to potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone, wobec czego policjant nie jest osobą uprawnioną do otrzymania lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, ani do zamiennej formy, czyli pomocy finansowej. Fakt posiadania lokalu mieszkalnego przez wnioskodawcę początkowo na mocy umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] r., a następnie od dnia [...] r. na podstawie aktu własności, stanowi negatywna przesłankę wynikającą z § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131 poz. 1468). W związku z powyższym w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania decyzji przyznającej W. K. pomoc finansową, dlatego też organ postanowił jak w sentencji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji wniósł W. K, żądając jej uchylenia i utrzymania w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] r. w sprawie przyznania pomocy finansowej. Oświadczył, że od [...] r. był najemcą lokalu o pow. użytkowej [...] m2 który w [...] r. kupił od Gminy za cenę [...] zł. Zgodnie z art. 88 ustawy o Policji z którego wynika, że policjant ma prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pracuje lub pobliskiej i w związku z tym na zasadzie art. 90 ust. 1 ustawy o Policji ma prawo żądać pomocy finansowej przy uzyskaniu takiego mieszkania. Skarżący wskazał, że wobec tego zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o przyznanie pomocy, którą uzyskał decyzją Nr [...] w kwocie [...] złote, czyli w kwocie wykupu mieszkania. Jednakże, ponieważ zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. wysokość pomocy finansowej jest waloryzowana corocznie i obecnie wynosi 3 682 zł. na normę zaludnienia przysługującą policjantowi i każdemu z członków jego rodziny, powinien otrzymać kwotę [...] zł. W wyniku rozpoznania odwołania o przyznanie pełnej kwoty, Komendant Wojewódzki Policji wydał decyzję którą uchylił decyzję organu I instancji i odmówił w ogóle pomocy finansowej. Skarżący wskazał, że niezrozumiałe jest dla niego uzasadnienie tej decyzji które stwierdza, że pomoc taka przysługuje jedynie, kiedy wykupuje się mieszkanie z zasobów mieszkaniowych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wskazał, że niejednokrotnie policjanci do tej pory wykupywali mieszkania od innych podmiotów i uzyskiwali pomoc finansową od zakładu pracy, natomiast zaprezentowana w zaskarżonej decyzji wykładnia Komendanta Wojewódzkiego Policji jest nie do przyjęcia, zwłaszcza, że wcześniej organ I instancji pomoc taką przyznał. Zawarcie aktu notarialnego z którego wynika, że policjant stał się właścicielem mieszkania, raz na zawsze odciąża Policję od szukania pomieszczenia mieszkalnego. Skarżący oświadczył, że podnoszona przez organ II instancji kwestia, że wcześniej był właścicielem lokalu mieszkalnego jest niezgodna z prawdą, był bowiem tylko wynajmującym lokal mieszkalny. Zaś zawarcie aktu notarialnego jest jednym z warunków przyznania pomocy finansowej, co wynika z powołanego wyżej rozporządzenia. Skarżący oświadczył, że decyzję uważa za niesłuszną i krzywdzącą, dlatego wnosi o jej uchylenie. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. (OPS 1/99, ONSA z 1999 r Nr 3 poz. 77) Sąd ten wyraził pogląd, iż stosownie do art. 94 ust 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Skarżący, pełniący służbę w Komendzie Powiatowej Policji - posiada w [...] - miejscowości pobliskiej w stosunku do miejscowości w której pełni służbę w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji - lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym mu zgodnie z obowiązującymi przepisami normom zaludnienia, od [...] r. stanowiący jego własność, a poprzednio wynajmowany. Zatem, w chwili wydania przez Komendanta Powiatowego Policji decyzji z dnia [...] r. przyznającej skarżącemu pomoc finansową na uzyskanie lokalu, W. K. posiadał już lokal mieszkalny, w związku z czym nie przysługiwało mu prawo do przydziału lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, od którego istnienia art. 94 ust. 1 tej ustawy uzależnia przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu. W tych okolicznościach, przyznanie skarżącemu przez organ I instancji pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w sposób rażący naruszyło wskazane wyżej przepisy ustawy o Policji. Zgodnie z przytoczonymi przepisami brak jest przesłanek do przydziału skarżącemu lokalu mieszkalnego i przyznania pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Sąd, badając decyzję będącą przedmiotem skargi doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. Nr [...] uchylająca w całości decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] r. Nr [...], którą organ ten przyznał W. K. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. Bezspornym w sprawie jest fakt nabycia przez W. K. i jego żonę w dniu [...] r. lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...], a także dzień złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego tj. [...] r. Zasady przydzielania policjantom lokali mieszkalnych, a także zaspokajania potrzeb mieszkaniowych policjantów w inny sposób zostały określone w rozdziale 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2002 r. Nr 7 poz. 58). Stosownie do art. 88 tej ustawy, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Art. 90 ust. 1 ustawy stanowi, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1). Jednakże, w myśl art. 95 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W. K. jest policjantem w służbie stałej, a od dnia [...] r. posiada w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejscowości w której pełni służbę, lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Jak zatem słusznie podniósł organ II instancji, w dacie wydania decyzji przez organ I instancji przyznającej skarżącemu pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, skarżący był już współwłaścicielem lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość i miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zatem stosownie do art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, w tej dacie nie przysługiwało mu prawo do przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z zasobu będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, a więc także nie przysługiwało mu prawo do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Z powyższego, jak zasadnie wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargę wynika, że przyznanie skarżącemu przez Komendanta Powiatowego Policji pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w sposób rażący naruszyło wskazane wyżej przepisy ustawy o Policji. Trafnie zatem organ II instancji uchylił decyzję będącą przedmiotem odwołania i umorzył postępowanie organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.). Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchyla tę decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji. Natomiast art. 139 kpa pozwala organowi odwoławczemu na wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, jeżeli zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zdaniem Sądu, decyzja organu I instancji przyznająca policjantowi posiadającemu lokal mieszkalny pomoc finansową na uzyskanie tego lokalu rażąco naruszała art. 94 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, zatem wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się było uzasadnione. Użyte w przepisie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji określenie "na uzyskanie" odnosi się do sytuacji, która ma nastąpić w przyszłości, a nie do stanów, które istniały w przeszłości. Zatem policjantowi nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego ani pomoc finansowa na cel oznaczony w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, jeżeli ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe między innymi w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.