II SA/Sz 1330/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M. W. kwotę [...] złotych, zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz.151 ze zm.) Starosta skierował P.P. na badania lekarskie celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 13 maja 2013 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek z Prokuratury Rejonowej o wszczęcie postępowania w sprawie skierowania P.P. na badania lekarskie ze względu na stan zdrowia. Do wniosku została dołączona opinia sądowo- psychiatryczna, w której zawarto informację o zaburzeniach adaptacyjnych skarżącego. Zdaniem organu, analiza wniosku doprowadziła do uznania, że stan zdrowia skarżącego może ograniczać jego zdolność do kierowania pojazdami. Kwestionując opisaną wyżej decyzję P.P. złożył od niej odwołanie, w którym podniósł naruszenie jego praw Konstytucyjnych. Odwołujący się zwrócił uwagę, że tocząca się przeciwko niemu sprawa sądowa (karna) jest w toku. W ocenie odwołującego właściwym organem do skierowania na badania lekarskie jest Sąd. Rozpoznając wskazane odwołanie decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że stan zdrowia kierowcy podlega badaniu w każdym przypadku, gdy organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami uzyska informację, że mogło dojść do jego pogorszenia, co jest równoznaczne z zagrożeniem dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla jego uczestników. Zdaniem Kolegium, organ I instancji miał podstawy, aby stwierdzić wątpliwość, co do stanu zdrowia wskazanego kierowcy i aktualnej zdolności do kierowania pojazdami. W oparciu o załączoną do wniosku prokuratora opinię sądowo-psychiatryczną organ ustalił, że odwołujący przed 2 laty podjął leczenie psychiatryczne i przyjmował określone leki. Biegli lekarze stwierdzili u odwołującego zaburzenia adaptacyjne oraz upojenie alkoholowe w czasie popełnienia czynu. Natomiast powołując się na informację, uzyskaną w toku postępowania, ze Szpitala (pismo z dnia 25 lipca 2013 r.) Kolegium stwierdziło, że odwołujący aktualnie nie leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że toczące się aktualnie postępowanie sądowe stanowi odrębne postępowanie i nie ma wpływu na wydane, w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcie. Kwestionując opisaną wyżej decyzję P.P. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jednocześnie zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów Konstytucji oraz przepisów Unii Europejskiej, a w konsekwencji wolności i praw skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, dnia 3 lipca 2014 r., ustanowiony na rzecz skarżącego profesjonalny pełnomocnik wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji, jednocześnie podnosząc naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto pełnomocnik zarzucił organowi brak własnych ustaleń na okoliczność stanu zdrowia skarżącego, który oparł się w tym zakresie wyłącznie na ustaleniach prokuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.). Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011r., Nr 30, poz. 151 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą". W myśl art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie zaś z art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. W świetle powołanych przepisów podkreślenia wymaga, że przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być, interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zatem uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, o których mowa w omawianym przepisie dotyczyć powinny tego rodzaju aspektów stanu zdrowia osoby, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Inaczej rzecz ujmując uprawnienie starosty do skierowania na badania lekarskie należy do szeroko pojętej profilaktyki w zakresie bezpieczeństwa na drogach, a celem przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy jest spowodowanie, by osoba, w stosunku do której zaistniały określone wątpliwości, została przebadana przez uprawnionego lekarza zanim dojdzie do sytuacji, w której osoba ta narazi siebie, jak też innych uczestników ruchu na utratę zdrowia bądź życia. W ocenie sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...] r. wydana na potrzeby prowadzonego wobec skarżącego postępowania karnego, podejrzanego o kierowanie pojazdu w stanie nietrzeźwości, zawierająca ocenę jego stanu zdrowia psychicznego daje podstawę do skierowania P.P. na badania lekarskie w oparciu o powołane wyżej przepisy. W opinii tej dwóch biegłych lekarzy (specjalistów w dziedzinie psychiatrii) zgodnie stwierdziło u skarżącego zaburzenia adaptacyjne przejawiające się stanem subiektywnego poczucia napięcia i zaburzeń emocjonalnych, w której to opinii zaznaczono, że dużą rolę w kształtowaniu ryzyka wystąpienia i charakteru objawów mają tu indywidualne predyspozycje i wrażliwość, zaś objawy obejmują m.in. depresyjny nastrój. Zdaniem sądu, opisany szczegółowo stan psychiczny skarżącego, leczonego psychiatrycznie przed 2 laty, który obecnie doraźnie przyjmuje leki wskazuje, na co trafnie zwróciły uwagę organy, że można w świetle powołanych unormowań przyjąć istnienie uzasadnionych zastrzeżeń odnośnie jego zdrowotnych predyspozycji do kierowania pojazdami. Odnosząc się do zgłoszonego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu naruszenia powołanych przepisów (art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy) poprzez oparcie się wyłącznie na ustaleniach prokuratora podkreślenia wymaga, że w ocenie sądu, rozpoznanie zawarte w opinii sądowo-psychiatrycznej (dołączonej do wniosku prokuratora), w której biegli zgodnie stwierdzili u kierującego pojazdem zaburzenia adaptacyjne samo w sobie wskazuje na istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, a w konsekwencji stanowi informację wiarygodną, uzasadniającą wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, podobne stanowisko w tym zakresie zostało wyrażone w wyroku NSA z dnia 4 września 2012r., I OSK 1129/11 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnić dodatkowo należy, że skierowanie na przedmiotowe badania lekarskie nie przesądza o istnieniu u skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Przeprowadzone przez lekarzy specjalistów badanie ma na celu wyjaśnienie tych okoliczności. Wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi sąd orzekł, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o oddaleniu skargi. Orzeczenie w przedmiocie kosztów zostało oparte o art. 250 powołanej ustawy.