II SA/Sz 1331/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-05-28
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, odmawiając przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, gdy ojciec dzieci pracuje w Niemczech, a matka nie wykonuje tam działalności zawodowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i istotne wady postępowania. Organy błędnie zastosowały przepisy rozporządzenia nr 883/2004, które nie miały zastosowania do okresu, w którym powstało prawo do świadczeń. Ponadto, organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, nie ustaliły jednoznacznie charakteru i rodzaju świadczeń przyznanych w Niemczech oraz nie odniosły się do wszystkich istotnych kwestii, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. C. zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci S. i K. R. z uwagi na fakt, że ojciec dzieci pracuje w Niemczech i tam przyznano mu świadczenia rodzinne. Organy administracji uznały, że w związku z tym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a świadczenia powinny być wypłacane w całości w Niemczech. J. C. kwestionowała te rozstrzygnięcia, podnosząc m.in. brak kontaktu z ojcem dzieci i jego nieuczestniczenie w ich życiu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i art. 1 ust. 2 i 3, art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 15a i 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.), art. 3 lit. j, art. 68 ust. 1 lit. a, art. 90 i art. 91 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UEL 166 z 30.04.2004 r.) oraz art. 96 i art. 97 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UEL 284 z 30.10.2009) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa z dnia [...] r. [...] o odmowie przyznania J. L. – obecnie C. - prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz dzieci S. i K. R. w okresie od dnia [...] r., a także prawa do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na rzecz S. R.
Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przyznano J. L. zasiłek rodzinny m.in. na dzieci S. R. i K. R. od dnia [...] r. w kwotach po [...] zł miesięcznie, a nadto jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] płatny wraz z zasiłkiem rodzinnym należnym za [...] r. na rzecz S. R. w kwocie [...] zł.
Pismem z dnia [...] r. Marszałek Województwa poinformował organ I instancji, że J. C. przyznane zostały świadczenia rodzinne według ustawodawstwa niemieckiego od dnia [...] r. na córki K. i S. R.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społeczne, działając z upoważnienia Wójta Gminy uchylił opisaną powyżej decyzję z dnia [...] r. – od dnia [...] r., wskazując, że J. C. zostały przyznane świadczenia rodzinne według ustawodawstwa niemieckiego od dnia [...] r. na córki K. i S. R. wobec czego w przypadku rodziny skarżącej mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z pracą ich ojca na terenie Niemiec od dnia [...]r.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu odwołania J. C. od powyższej decyzji utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ występuje do marszałka województwa o ustalenie czy przepisy o koordynacji mają zastosowanie w danej sprawie. W przypadku gdy marszałek województwa ustali, że mają zastosowanie te przepisy, organ właściwy uchyla swoją decyzję przyznającą świadczenia od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie zachodzi taka właśnie sytuacja bowiem ojciec dzieci wyjechał do Niemiec po wydaniu decyzji przez organ I instancji a przepisy o koordynacji, jak ustalił Marszałek Województwa mają w stosunku do rodziny strony zastosowanie od [...] r.
Decyzją z dnia [...]r. Marszałek Województwa na podstawie art. 104 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 15a, art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 pkt 6, art. 8 pkt 6, art. 21, art. 23a ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.), art. 1 lit. u, i, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1 lit. h i ust. 2, art. 13 ust. 1 i ust. 2 lit. a, art. 73 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U.UE.L.1972.74.1 z dnia 27 marca 1972 r. ze zm.), Decyzji nr 207 Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących z dnia 7 kwietnia 2006 r. dotyczącej interpretacji art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, art. 10 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych (Dz.U.UE.L.2006.175.83 z dnia 29 czerwca 2006 r.) odmówił J. C. prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz dzieci S. i K. R. w okresie od dnia [...] r. oraz prawa do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na rzecz S. R.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni w rozpatrywanym okresie nie była traktowana jako osoba pracująca w rozumieniu Decyzji F1 Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego. W myśl przepisów Rozporządzenia (EWG) 1408/71, jeżeli w tym samym okresie i względem tego samego członka rodziny następuje kumulacja prawa do tych świadczeń rodzinnych należnych pracownikowi w państwie członkowskim i prawa przyznawanego w kraju zamieszkania członków jego rodziny, a osoby zamieszkujące w Polsce nie wykonują działalności zawodowej, w celu określenia stosowanego ustawodawstwa i ustalenia pierwszeństwa brane jest pod uwagę kryterium wykonywania działalności zawodowej.
W sytuacji gdy pozostający w Polsce rodzic – J. C., w okresie wskazanym w sentencji decyzji nie wykonywała działalności zawodowej w rozumieniu Decyzji nr [...] Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących, to świadczenia rodzinne winny być wypłacane w całości w państwie członkowskim miejsca wykonywania działalności zawodowej przez drugiego rodzica – M. R. – w Niemczech. Z tego względu świadczenia na terenie Polski nie mogą zostać przyznane.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. C. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez wydanie decyzji naruszającej słuszny interes skarżącej bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także art. 23a ust. 5 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie.
Skarżąca podniosła, że w dniu [...] r. zawarła związek małżeński z mężczyzną, który nie jest ojcem uprawnionych dzieci. Od kilku lat nie utrzymuje z M. R. żadnych kontaktów. Ojciec jej córek wyjechał do Niemiec, gdzie zlokalizowane jest jego centrum życiowe. Skarżąca nie wiedziała o tym, że pobiera on zasiłek na córki S. i K. ponieważ nie przekazywał jej z tego tytułu żadnych środków finansowych.
Zdaniem skarżącej świadczenia rodzinne służą zaspokojeniu potrzeb rodziny, w której funkcjonuje uprawniony, tymczasem M. R. nie funkcjonuje w ramach tej rodziny. Organ naruszył przepisy postępowania tj. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem wydanie decyzji nie zostało poprzedzone dokładnym zbadaniem stanu faktycznego. Okoliczność, że biologiczny ojciec pobierał świadczenia z Niemiec i przeznaczał je na własne potrzeby, nie może pozbawiać małoletnich środków do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych w Polsce. Nie wyjaśniono, w jakich okolicznościach ojciec dzieci uzyskał środki pieniężne od organu opieki RFN i czy jakikolwiek związek z tym miała skarżąca, a to dopiero mogło być podstawą jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy powyższą decyzję z dnia [...] r., wskazując, że zgodnie z art. 7 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Jak wynika z akt sprawy, J. C. decyzją Kasy Rodzinnej Norymberga z dnia 21 marca 2013 r. przyznano zasiłek rodzinny na dzieci S. i K. R. na okres od [...] r. w kwocie [...] euro miesięcznie. J. C. nie była w spornym okresie uprawniona do świadczeń rodzinnych na dzieci J. K. R. z uwagi na to, że świadczenia te przysługiwały jej w powyższym okresie za granicą.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że przez pojęcie "rodzina" ustawodawca rozumie, zgodnie z treścią art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.
W przedmiotowej sprawie – zdaniem Kolegium – rozstrzygająca jest okoliczność, że M. R. z uwagi na to, że jest ojcem dzieci wnioskodawczyni oraz fakt, iż wniosek będący przedmiotem sporu obejmuje ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na jego dzieci – jest członkiem rodziny wnioskodawczyni w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
W konsekwencji, do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci K. i S. R. mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także art. 7 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
J. C. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wnosząc o jej uchylenie w całości.
Skarżąca podniosła, że uprawnioną do odbioru spornych świadczeń jest J.C. M. R. jest jedynie biologicznym ojcem małoletnich, który już od kilku lat nie uczestniczy w żaden sposób w ich życiu, ani tym bardziej nie funkcjonuje w ramach rodziny, którą tworzy.
Tym samym organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem wydanie decyzji nie zostało poprzedzone dokładnym zbadaniem stanu faktycznego. Okoliczność, że biologiczny ojciec pobierał świadczenia z Niemiec i przeznaczał je na własne potrzeby, nie może pozbawiać małoletnich środków do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych w Polsce
Skarżąca dodała, że przepisy de facto pozwalają uprawnionemu do pobierania zasiłku rodzinnego z Polski i z Niemiec, jednakże ten niemiecki jest korygowany proporcjonalnie do zasiłku pobieranego w Polsce.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia[...] r. odnośnie prawa do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na rzecz S. R., z uwagi na to, że dotyczy innego okresu zasiłkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skutkują wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga okazała się uzasadniona albowiem decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Kolegium przyjmując odmienną podstawę prawną odmowy przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego niż wskazał w decyzji z dnia [...] r. organ I instancji powyżej kwestii w żaden sposób nie wyjaśniło.
Marszałek Województwa w cytowanej decyzji z dnia [...] r. wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia (oprócz przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych) przepisy rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U.UE.L.1972.74.1 z dnia 27 marca 1972 r. ze zm.), Decyzji nr [...] Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących z dnia 7 kwietnia 2006 r. dotyczącej interpretacji art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, a także przepisy rozporządzenia (EWG) nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych (Dz.U.UE.L.2006.175.83 z dnia 29 czerwca 2006 r.).
Natomiast organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] r. wskazał jako podstawę tego rozstrzygnięcia przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UEL 166 z 30.04.2004 r.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UEL 284 z 30.10.2009).
Wspomniane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. stosuje się od dnia 1 maja 2010 r., z tą też datą uchylone zostało rozporządzenia (EWG) nr 1408/71.
Przepisy przejściowe zostały zawarte w art. 87 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. W myśl tego przepisu rozporządzenie 883/2004 nie daje podstawy do nabycia żadnych praw za okres poprzedzający datę jego wejścia w życie. W punkcie 2 preambuły do decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) Nr 1408/71 i (EWG) Nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 i (WE) Nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. UE C 106 z dnia 24 kwietnia 2010 r.) wskazano, że dopiero wnioski złożone po dniu wejścia w życie przepisów rozporządzeń 883/2004 i 987/2009 podlegają rozpatrzeniu zgodnie z przepisami tych rozporządzeń.
Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 15a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456) – w brzmieniu aktualnym do dnia 31 grudnia 2011 r., ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 149 z 05.07.1971, str. 2, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, str. 35, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 74 z 27.03.1972, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, str. 83, z późn. zm.).
Powyższy przepis został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. i obecnie zgodnie z jego treścią, ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1).
Należy przy tym jednak zwrócić uwagę na treść przepisu art. 3 ustawy (którą zmiana ta została wprowadzona) z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2011 r., nr 205, poz. 1212), zgodnie z którym sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.
Jak więc wynika z powyższych uregulowań przepisy wskazane w decyzji organu odwoławczego nie mogły mieć zastosowania do świadczenia, do którego prawo powstało – tak jak w wypadku świadczenia przyznanego skarżącej (na okres od dnia [...] r.) przed dniem [...] r.
Kolegium oceniając prawidłowość decyzji organu I instancji dokonało zatem oceny w oparciu o przepisy, które w tym przypadku nie miały zastosowania, pomijając całkowicie przepisy wskazane w decyzji Marszałka Województwa.
Pomijając powyższe uchybienie, Sąd uznał również, że w prowadzonym przez organy obu instancji postępowaniu administracyjnym, nie dopełniono obowiązków wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nie odniosły się do wszystkich istotnych kwestii występujących w tejże sprawie. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie, przepisów z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało w konsekwencji wydaniem rozstrzygnięcia, które zostało oparte na niekompletnych ustaleniach, a co za tym idzie nie zawierało uzasadnienia o pełnej treści. Biorąc pod uwagę przy tym zakres i wagę dostrzeżonych wadliwości, dla końcowego załatwienia sprawy, konieczne okazało się uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji Kolegium, ale również uchylenie decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji.
Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r. (sygn. akt I OSK 295/11), zgodnie z którym kolizja krajowych systemów zabezpieczenia społecznego następuje dopiero wówczas, gdy dochodzi do przyznania świadczeń rodzinnych w ramach systemów zabezpieczenia społecznego dwóch państw członkowskich. Wtedy stosowanie art. 10 rozporządzenia nr 574/72 zapobiega równoległemu pobieraniu świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny i za ten sam okres z dwóch różnych źródeł. Należy przy tym zwrócić uwagę, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie podkreślał, iż zastosowanie przepisów powołanych rozporządzeń nie może prowadzić do wywołania skutków negatywnych w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń albo obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego (por. wyrok ETS z dani 21 października 1975 r., sygn. akt C-24/75, ECR1975/7/01149 - orzeczenie wstępne w sprawie T. i S. P. v. (...) (ONPTS) Bruksela).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyroku, zgodnie z art. 84a ust. 1 zdanie 3 rozporządzenia 1408/71, osoby zainteresowane niezwłocznie informują organy państwa właściwego oraz państwa zamieszkania - w tym przypadku Polskę - o wszelkich ewentualnych zmianach w sytuacji osobistej lub rodzinnej. Osoby te zobowiązane są do złożenia informacji, które mogą wpływać na prawo do świadczeń na podstawie wskazanego rozporządzenia. Natomiast fakt wyjazdu za granicę ojca dziecka niewątpliwie do takich należy. Niespełnienie tych zobowiązań może skutkować pozbawieniem prawa do świadczeń lub orzeczenie o ich zwrocie (art. 84a ust. 2 rozporządzenia). Zatem, aby w ogóle można było zastosować przepisy powołanych rozporządzeń dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakresu ich kumulacji, organy administracyjne powinny w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i zrozumiały dla stron postępowania ustalić charakter oraz rodzaj uzyskanych świadczeń z państwa członkowskiego, w którym jest zatrudniony ojciec dzieci.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Marszałek Województwa powinien ustalić konkretnie, jakiego rodzaju świadczenia rodzinne przyznawane są w Niemczech i które z nich pobierał, z jakiego tytułu (i czy w ogóle pobierał) ojciec dzieci ewentualnie skarżąca. Ponadto należy ustalić czy prawo miejsca zatrudnienia przewiduje świadczenia odpowiadające przyznawanemu w Polsce świadczeniu rodzinnemu.
Należy podkreślić, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, z których wynikałyby powyższe okoliczności. Co prawda znajdują się tam dwa dokumenty sporządzone w języku niemieckim (z [...] r.) jednakże z uwagi na brak ich tłumaczenia na język polski nie sposób zweryfikować ich treści w kontekście omawianych okoliczności.
Za niezrozumiałe przy tym należy uznać rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącej prawa do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na rzecz S. R. Pomijając okoliczność, że decyzja z dnia [...] r. dotyczy innego okresu zasiłkowego (do [...] r.) to należy wskazać, że rozstrzygnięcie analogicznej treści znalazło się w innej decyzji Marszałka Województwa (ROPS II nr [...]), odmawiającej prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz S. i K. R. w okresie od dnia[...] r.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu, uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym zakresie, a następnie podjąć rozstrzygnięcie i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku.
Na podstawie art. 152 tej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło