II SA/Sz 1335/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-10-26
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego, jeśli toczy się postępowanie sądowe o rozwiązanie umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego, jeśli wynik postępowania sądowego o rozwiązanie umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. W przypadku, gdy sąd orzeknie o rozwiązaniu umowy, wnioskodawczyni straci status użytkownika wieczystego i nie będzie mogła nabyć własności nieruchomości na podstawie ustawy.Stan faktyczny
L. Z. złożyła wniosek o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości będącej w jej użytkowaniu wieczystym. Burmistrz zawiesił postępowanie, wskazując na toczące się przed Sądem Rejonowym postępowanie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu. L. Z. zaskarżyła postanowienie SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi L. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności o d d a l a skargę
Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz , postanowił zawiesić postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej własność gminy [...], składającej się z działek nr [...] i [...], uregulowanej w Kw nr [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym L. Z..
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że w związku z tym, iż w Sądzie Rejonowym toczy się postępowanie w sprawie I C 248/03 z powództwa Gminy [...] o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego ww. nieruchomości należy z formalnym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej wstrzymać się do czasu prawomocnego zakończenia sprawy sądowej.
Postanowienie organu I instancji zaskarżył pełnomocnik L. Z.. Zarzucając ww. postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z póżn. zm.) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie Burmistrzowi Miasta wydania w terminie 7 dni decyzji w sprawie wniosku z dnia [...] do czego ww. organ został zobowiązany w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].
Zdaniem składającej zażalenie postanowienie Burmistrza jest błędne i nieuzasadnione. Nie zachodzi bowiem w niniejszej sprawie przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa., gdyż wydanie decyzji w przedmiocie wniosku L. Z. nie zależy od jakiegokolwiek rozstrzygnięcia innego organu lub sądu a zwłaszcza od rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w sprawie I C 248/03. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości akt ten stosuje się do osób fizycznych będących użytkownikami w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24.10.2001 r. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma więc żadnego znaczenia okoliczność czy wnioskodawczyni jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości także w chwili obecnej. Wnioskodawczyni pozostaje użytkownikiem wieczystym i organ I instancji nie może twierdzić, że wydanie żądanej decyzji jest niemożliwe. Decyzja ta ma stwierdzić nabycie przez nią z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości, a więc potwierdzić istnienie określonego stanu prawnego. Natomiast działania Burmistrza to kolejny przejaw uchylania się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i rażące naruszanie praw wnioskodawczyni wynikających z powszechnie obowiązujących aktów prawnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa który stanowi podstawę zawieszenia postępowania przez organ I instancji w niniejszej sprawie, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.
Organ I instancji w niniejszej sprawie wskazał, że rozpatrzenie sprawy z wniosku strony o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej własność gminy [...], składającej się z działek nr [...] i [...], uregulowanej w Kw nr [...], pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym nie jest możliwe do czasu rozpoznania przez Sąd powództwa o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego.
Nadto podkreślił, iż ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) uzależnia nabycie z mocy prawa własności nieruchomości od spełnienia określonych warunków. Pomimo, że ustawa nie stanowi tego wprost, zdaniem Kolegium, wydanie decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości nie jest możliwe w stosunku do osoby, która nie jest użytkownikiem wieczystym również na dzień jej wydania przez właściwy organ. Zdaniem organu w zaistniałej sytuacji może się zdarzyć, iż sąd orzeknie o rozwiązaniu umowy o oddaniu L. Z. w użytkowanie wieczyste w/w. działek. W konsekwencji wnioskodawczyni nie będzie użytkownikiem wieczystym nieruchomości, o których nabycie z mocy prawa własności się ubiega.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że wynik toczącej się sprawy sądowej mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego, o którym mowa w w/w. przepisie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zachodzi bowiem związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej własność gminy [...], składającej się z działek nr [...], uregulowanej w Kw nr [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym skarżącej, a zagadnieniem wstępnym. Tak więc rozpoznanie niniejszej sprawy uzależnione jest od rozstrzygnięcia roszczenia z art. 240 k.c.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła L. Z. poprzez swojego pełnomocnika.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Wskazując na powyższe zarzuty wnosi o uchylenie postanowień organów obu instancji i obciążenie organu kosztami postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zażaleniu na postanowienie Burmistrza [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Przedmiotem kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a./, jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga okazała się nieuzasadniona, bowiem kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że postanowienie to zostało wydane zgodnie z przepisami prawa.
W rozpoznawanej sprawie L. Z. złożyła wniosek do Burmistrza o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], stanowiącej własność gminy [...], składającej się z działek nr [...], uregulowanej w Kw Nr [...] pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm./. Zdaniem organów rozpoznanie wniosku L. Z. nie jest możliwe do czasu rozpoznania przez Sąd powództwa o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Gmina [...] wytoczyła L. Z. powództwo o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania opisanych wyżej nieruchomości przed Sądem Rejonowym sygn. akt I C 248/03.
W art. 1 ust.1 ustawy z 26 lipca 2001r. zawarte są przesłanki normatywne, które łącznie muszą zostać spełnione przez osobę fizyczną, będącą użytkownikiem wieczystym by mogła ona uzyskać przysługujące z tej ustawy roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości rodzajowo wymienione w tej normie. Jedną z tych przesłanek jest legitymowanie się przez wnioskodawcę prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dacie wejścia w życie w/w ustawy tj. 24 października 2001r. Przyjęcie konstrukcji roszczenia o nieodpłatne nabycie prawa własności, które przyznaje art. 1 ust.1 w/w ustawy potwierdza, że decyzja Starosty w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub Wójta w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego /gminy/, nie ma charakteru uznaniowego. Przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności następuje z chwilą uprawomocnienia się tej decyzji. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że wydanie decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości jest możliwe w stosunku do osoby, która jest użytkownikiem wieczystym również na dzień wydania decyzji przez właściwy organ.
Zatem wynik sprawy sądowej złożonej w Sądzie Rejonowym sygn. akt I C 248/03 przez Gminę przeciwko L. Z., z art. 240 Kc stanowi zagadnienie wstępne, o którym stanowi art. 97 § 1 pkt 4 kpa i stanowi okoliczność uzasadniającą zawieszenie postępowania.
W sytuacji bowiem, gdy Sąd orzeknie o rozwiązaniu umowy o oddaniu L. Z. w użytkowanie wieczyste w/w działek skarżąca tracąc status użytkownika wieczystego nie będzie mogła nabyć z mocy prawa ich własności w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Dodatkowo podnieść należy, że od 13 października 2005r. obowiązuje nowa ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkownika wieczystego w prawo własności nieruchomości /Dz.U. Nr 175,poz. 1459/ uchylająca w art. 9 pkt 2 ustawę z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło