II SA/Sz 1338/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta, po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez Spółkę A., wydaną na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w związku z art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", udzielił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości działki nr [...] położonej w [...], gmina [...], stanowiącej własność Spółki B., jednocześnie nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Starosta wskazał, że w dniu [...] wydana została decyzja nr [...] zobowiązująca Spółkę B. do udostępnienia nieruchomości na okres 6 miesięcy oraz do zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności, w celu wykonania prac remontowo-konserwacyjnych, związanych z eksploatacyjną wymianą stanowiska słupa i jego zabezpieczeniem, a także pomalowaniu całej konstrukcji oraz wymianie przewodu odgromowego, jednotorowej linii 110 kV relacji [...]. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że Spółka A. jest wykonawcą umowy zawartej z przedsiębiorcą energetycznym Spółką C. na wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą: "[...]". Istotną częścią tej inwestycji jest dokonanie prac remontowych linii na działce [...] należącej do Spółki B. Uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Starosta powołał się na ochronę zdrowia i życia ludzkiego, interes społeczny, rozwój gospodarczy regionu, ochronę gospodarki narodowej przed stratami. Kwestionując powyższą decyzję Spółka B. złożyła od niej odwołanie wskazując na naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie podmiotu uprawnionego, a także zarzucając brak rozpoznania stanu technicznego słupa. Ponadto strona odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy przedmiotowe prace są typowymi pracami inwestycyjnymi polegającymi na zmianie parametrów istniejącej sieci, które sam inwestor określa jako przebudowę obiektu. Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po opisaniu przebiegu postępowania, przytoczył treść przepisów wskazanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, jak i treść wniosku Spółki A. oraz pisma stanowiącego jego uzupełnienie. Wojewoda w oparciu o wyjaśnienia Spółki wskazał, że wieloletnie funkcjonowanie linii spowodowało znaczne zużycie jej elementów co w przypadku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych może prowadzić do powstania awarii. Od prawidłowego stanu linii elektroenergetycznych zależy funkcjonowanie gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, placówek publicznych takich jak szpitale i inne placówki medyczne. Skutki awarii mogą stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, a także powodować straty u podmiotów uczestniczących w obrocie gospodarczym. Spółka B. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z uwagi na uchybienia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 i 3 K.p.a., a także art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że to wykonawcy prac, a nie inwestorowi i właścicielowi urządzeń przysługuje uprawnienie do realizacji celu publicznego i korzystania z powołanego przepisu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu [...] wpłynęło do sądu pismo, w którym strona skarżąca podniosła brak podstaw do funkcjonowania w obrocie prawnym zaskarżonych decyzji, jako rozstrzygnięć następczych w sytuacji, gdy wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. w sprawie zainicjowanej jej skargą zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Sz 1337/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania skarżącej do udostępnienia nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.). Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez stronę skarżącą, lecz z przyczyn dostrzeżonych przez sąd z urzędu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Wojewody z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] o zezwoleniu Spółce A. na zajęcie nieruchomości, której własność przysługuje stronie skarżącej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.". Zgodnie z tym przepisem, "w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności". Przepis ten stosuje się odpowiednio w stosunku do decyzji wydawanych na podstawie art. 124b ust. 1, co wynika z art. 124b ust. 3 ww. ustawy. Art. 124b ust. 1 u.g.n. reguluje przesłanki wydania decyzji zobowiązującej właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości, w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela (lub użytkownika wieczystego bądź osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n. Jak wynika z pisma strony skarżącej oraz ustaleń sądu, przed ogłoszeniem wyroku w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Sz 1337/13 ze skargi Spółki B., uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zobowiązania strony skarżącej do udostępnienia nieruchomości, orzekając również o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uchylone decyzje, zobowiązujące stronę skarżącą do udostępnienia Spółce A. działki nr [...] położonej w [...], gm. [...], na okres 6 miesięcy oraz do zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie prac remontowo-konserwacyjnych, związanych z eksploatacyjną wymianą stanowiska słupa, jego zabezpieczeniem, a także pomalowaniu całej konstrukcji oraz wymianie przewodu odgromowego, jednotorowej linii 110 kV relacji [...], poprzedzały wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości. W tej sytuacji, mając na uwadze treść art. 124 ust. 1a w zw. z art. 124b ust. 3 u.g.n., sąd uznał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów obu instnacji wydanych w przedmiocie zobowiązania strony skarżącej do udostępnienia nieruchomości spowodowało, że przestała istnieć podstawa prawna do samodzielnego funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć organów I i II instancji podjętych w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości. Okoliczność, w której decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona, stanowi o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania, wymienionej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem koniecznym zastosowania tej przesłanki jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy decyzją organu administracji publicznej a inną uchyloną decyzją. Niewątpliwie taki związek w niniejszej sprawie istnieje i ma charakter bezpośredni, gdyż - jak już wyżej wykazano – wynika z przepisu prawa materialnego. Z kolei stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi okoliczność uzasadniającą, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości strony skarżącej. Wyjaśnić należy, że stwierdzenie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania niecelowym czyni ustosunkowanie się przez sąd do zarzutów skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zezwolenia na zajęcie nieruchomości, organ administracji publicznej zobowiązany będzie do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego zarówno wynik postępowania w sprawie zobowiązania strony skarżącej do udostępnienia nieruchomości, na skutek wyroku tutejszego sądu z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1337/13, jak i aktualny na dzień orzekania stan faktyczny sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku zapadło na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.