II SA/Sz 1340/11

WyrokWSA w Szczecinie2012-02-16

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, gdy przepis ten utracił moc obowiązującą przed wydaniem decyzji, ale obowiązywał w dniu zdarzenia?
Ratio decidendi
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej jest prawidłowa, gdyż naruszenie prawa miało charakter jednorazowy i nastąpiło w czasie obowiązywania przepisu. Ocena prawna zdarzenia powinna być dokonana według stanu prawnego obowiązującego w dniu naruszenia, a nie w dniu wydania decyzji. Utrata mocy przepisu nie zwalnia z odpowiedzialności za naruszenia popełnione wcześniej.
Stan faktyczny
R.O., prowadzący działalność gospodarczą, został ukarany karą pieniężną przez Naczelnika Urzędu Celnego za przewóz drogowy bez ważnej karty opłaty drogowej. Kontrola wykazała, że kierowca J.M. nie posiadał prawidłowo wypełnionej karty. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, odrzucając argumentację skarżącego, że przepis nakładający obowiązek uiszczenia opłaty utracił moc przed wydaniem decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę R.O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a.") oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej zwanej "u.t.d.") nałożył na R.O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], karę pieniężną w wysokości [...] złotych. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu [...] na drodze [...], funkcjonariusze Referatu Kontrolnej Grupy Mobilnej, Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej, dokonali kontroli ciągnika samochodowego marki [...] wraz z naczepą nr rej. [...], kierowanego przez J.M. W trakcie kontroli funkcjonariusze stwierdzili brak karty opłaty drogowej. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół nr [...]. Ponadto sporządzono protokół przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia. Do ww. protokołu kierowca podał, że jest zatrudniony w przedsiębiorstwie prowadzonym przez R.O. a w dniu kontroli jazdę rozpoczął około godziny [...], jadąc z [...]z towarem. Kierujący pojazdem wyjaśnił, że kartę drogową posiadał i okazał do kontroli kartę z przedziurkowanym tylko polem dotyczącym roku, bowiem przez roztargnienie nie przedziurkował karty w polu oznaczającym dzień i miesiąc. Według kierowcy, był on przekonany, że posiada prawidłową kartę. Oświadczył, że pieniądze na zakup karty dostaje od pracodawcy w formie zaliczki. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia, czy w dniu [...]r. doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pismem nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z prośbą o udzielenie informacji, kiedy została oddana do użytku trasa ekspresowa [...] na odcinku [...]. W odpowiedzi, Dyrektor Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, pismem z dnia [...]r. poinformował, że oddanie do użytkowania drogi nr [...] na odcinku węzeł [...]nastąpiło [...]r. Na podstawie art. 4 u.t.d. i art. 2 pkt 1a rozporządzenia (WE) nr 561 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 1102 z 11.04.2006 r., str. 1) oraz w oparciu o zebrany materiał dowodowy organ przyjął, że w dacie kontroli kierowca J.M. wykonywał międzynarodowy transport drogowy na rzecz przedsiębiorcy u którego jest zatrudniony, tj. R.O., prowadzącego działalność pod nazwą [...] i poruszał się po drodze ekspresowej [...], jadąc z towarem od nadawcy w [...] do odbiorcy w [...]. W kwestii zakreślonego w art. 42 ust. 1 u.t.d. warunku uznania opłaty drogowej za należną, tj. że przejazd pojazdem nastąpić powinien po drodze krajowej organ wskazał, iż na podstawie informacji uzyskanej od Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w piśmie nr [...], odcinek drogi ekspresowej [...], na którym miała miejsce kontrola przedmiotowego pojazdu, tj. węzeł [...], został oddany do użytku w dniu [...]r. zastąpił na ww. odcinku drogę krajową nr [...]wskazaną w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim (Dz. U. Nr 59, poz. 371). W zakresie zasad i trybu poboru opłaty Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił, że na dzień przeprowadzenia kontroli niniejsze kwestie regulowało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 maja 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz.721 ze zm.) . W związku z treścią § 3 i 4 rozporządzenia, organ zaznaczył, że jedynym dowodem na to, że podmiot uiścił opłatę drogową za przejazd po drodze krajowej w dniu [...]r. było posiadanie ważnej karty opłaty drogowej i jej okazanie na żądanie uprawnionego organu kontroli, bądź dostarczenie w postępowaniu wyjaśniającym jednej z długoterminowych kart opłaty drogowej (miesięcznej lub rocznej) wykupionej co najmniej na dzień przed kontrolą. Podczas kontroli J.M. nie posiadał ważnej karty opłaty drogowej. Do kontroli przedstawił dobową kartę opłaty drogowej nr [...] przedziurkowaną w polu rok – [...]. Odcinek kontrolny nie był natomiast wypełniony. Kierowca wyjaśnił, że przez przeoczenie nie przedziurkował pozostałych pól na karcie opłaty drogowej. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 42 ust. 3 u.t.d., karta opłaty dobowej może być wypełniona przez podmiot w terminie 7 dni od daty jej wydania. W przedmiotowej sprawie karta wydana została w dniu 16 marca 2011 r. (zgodnie z zapisem od odwrocie odcinka kontrolnego), co oznacza, że w dniu kontroli była nieważna. Naczelnik Urzędu Celnego uznał również, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek do wyłączenia przedsiębiorcy – R.O. od odpowiedzialności, stosownie do treści art. 92a i 93 u.t.d. Organ zauważył, iż wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, zgodnie z art. 87 ust. 3 u.t.d., należy do obowiązków przedsiębiorcy. W tym zakresie nie można przypisać winy kierującemu, gdyż byłoby to przerzucenie na niego zobowiązań nałożonych wyłącznie na przedsiębiorcę. Przekazanie kierowcy pieniędzy na zakup karty opłaty drogowej nie zwalnia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest bowiem dołożyć maksimum staranności, by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Przedsiębiorca zobowiązany jest w takich przypadkach zadbać o zabezpieczenie swoich interesów, np. poprzez wypracowanie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych w firmie. Organ zaznaczył również, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do tej ustawy. W pkt 4.1. powyższego załącznika zostało wskazane, że wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach podlega karze pieniężnej w wysokości [...] złotych. Od powyższej decyzji R.O. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Celnej. W treści pisma odwołujący się wystąpił o umorzenie postępowania. Wskazał, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz innych ustaw, z dniem 30 czerwca 2011 r. utracił moc art. 42 ustawy o transporcie drogowym. R.O. podkreślił, że decyzje administracyjne wydawane są według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w związku z powyższym nie ma podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej, a postępowanie w sprawie wymienionego w decyzji naruszenia powinno zostać uznane za bezprzedmiotowe. Na potwierdzenie trafności prezentowanego stanowiska dołączył do odwołania kopię wydanej w podobnej sprawie decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w z dnia [...]. Decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 1 K.p.a., art. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), art. 42, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz § 3 ust. 1 i 3-5 oraz § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, art. 42 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stracił moc z dniem 30 czerwca 2011 r. Organ zaznaczył jednocześnie, że ww. ustawa zmieniająca, w zakresie powołanego art. 8, nie zawiera przepisów przejściowych. W związku z powyższym jako konieczne Dyrektor Izby Celnej uznał zajęcie stanowiska w kwestii, czy do zdarzeń, które miały miejsce przed dniem [...]r., organ celny winien po dniu [...]r., orzekać na podstawie uchylonego art. 42 u.t.d. W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie bezspornie podczas kontroli drogowej w dniu [...]r. stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, za które to naruszenie ustawodawca przewidywał karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006r., sygn. akt I OPS 1/06, w której Sąd ten wyraził pogląd, iż "w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo". Organ zaznaczył, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu ww. uchwały, dopuszczalne jest przyjęcie jednej z następujących zasad: 1) zasady bezpośredniego działania nowego prawa, według której nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości, 2) zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości, bądź 3) zasady wyboru prawa, która wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia zainteresowanym podmiotom". Następnie Dyrektor Izby Celnej odwołał się do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 674/10, w którym stwierdzono, że "W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy." Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie naruszenie miało charakter jednorazowy. Brak karty opłaty drogowej został ujawniony podczas kontroli rozpoczętej i zakończonej w dniu [...] r., tak więc nie można przyjąć, że zdarzenie to trwało również po zmianie stanu prawnego. W powołanym wyroku z dnia 28 czerwca 2011 r. zaprezentowane zostało jednak także stanowisko, iż: "Zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., nie może być zawsze pojmowana jako obowiązek orzekania na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Stosowanie jej wymaga oceny, czy w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym związane jest nałożenie kary, na stronie ciążył określony obowiązek i czy jego naruszenie podlegało karze". Mając powyższe na uwadze, w ocenie Dyrektora Izby Celnej, zdarzenie, które miało miejsce w czasie gdy obowiązywał określony stan prawny musi być oceniane wedle tego stanu. Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego powinien dostosować swe działania do stanu prawnego obowiązującego w chwili przeprowadzania kontroli drogowej. Dlatego należało przyjąć, że organ I instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną w wysokości [...]zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ zaznaczył również, że dodatkowo w sprawie badaniu poddano, czy mogą mieć w niej zastosowanie: art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d., wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz. Odwołując się do doktryny prawa administracyjnego organ podał, że przedsiębiorca będzie zwolniony z odpowiedzialności, jeżeli zostanie stwierdzone, że dołożył należytej staranności (uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać) organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych "okoliczności" lub "zdarzeń" doszło do naruszenia. Powyższe okoliczności przedsiębiorca powinien udowodnić, tj. przedłożyć dowody na ich zaistnienie, gdyż to na nim spoczywa obowiązek udowodnienia, że nie miał wpływu na stwierdzone naruszenie. Strona natomiast nie powołała się na zaistnienie ww. nadzwyczajnych okoliczności, sytuacji, których nie mogła przewidzieć a które nie pozwoliły jej na postąpienie zgodnie z obowiązującym prawem. Argumenty podnoszone w odwołaniu zmierzają jedynie do wykazania, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie nieobowiązującego już przepisu art. 42 ustawy o transporcie drogowym. Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu, w dniu [...]r. R.O.złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia z dnia [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości - jako wydanej z naruszeniem prawa oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. W uzasadnieniu skargi R.O. podniósł, że zgodnie z art. 8 ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, art. 42 u.t.d. utracił moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2011 r. Według uzasadnienia decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia [...]r., decyzje administracyjne wydawane są według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Zatem w takiej samej sprawie inny organ administracji wydał decyzję korzystną dla skarżącego, umarzając postępowanie. W związku z powyższym postępowanie przed Dyrektorem Izby Celnej z dnia [...]r., powinno zostać umorzone wobec braku podstaw do ukarania skarżącego. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia [...] potrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Kontroli tej sąd administracyjny dokonuje w oparciu o przepisy normatywne obowiązujące w dacie wydania kwestionowanego aktu lub czynności. Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonego aktu dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została w sposób zgodny z prawem, a zarzuty skargi są nieuzasadnione. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie na podstawie art. 42, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz § 3 ust. 1 i 3-5 oraz § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie nałożenia na R.O., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za wykonywanie w dniu [...] przewozu drogowego po drodze krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty, przez zatrudnionego przez skarżącego kierowcę – J.M., w ramach realizacji przewozu towaru samochodem marki [...]. W toku postępowania, jak i w skardze R.O. nie zakwestionował ustaleń organów celnych co do stanu faktycznego sprawy. Natomiast, zdaniem skarżącego, wobec utraty z dniem [...]r. mocy obowiązującej przez przepis art. 42 u.t.d., w związku z art. 8 ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, Dyrektor Izby Celnej powinien był uchylić decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. i umorzyć postępowanie przed organem I instancji, jako bezprzedmiotowe. W świetle powyższego przyjąć należy, iż przedmiot sporu, który należało rozstrzygnąć w niniejszej sprawie sprowadzał się jedynie do kwestii związanej z udzieleniem odpowiedzi na pytanie, czy organ miał podstawę prawną w art. 42 ust. 1 u.t.d. do wydania zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której przepis ten, obowiązywał w dniu [...]r., tj. w dniu kontroli przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów ustawy o transporcie drogowym, lecz nie obowiązywał w dniu nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów tej ustawy. Powołany art. 42 ust. 1 u.t.d., w wersji obowiązującej na dzień [...]r. stanowił, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem: 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) pojazdów transportu kombinowanego; 3) pojazdów realizujących komunikację miejską; 4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne; 5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Problem możliwości stosowania art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez organy administracji po dacie wejścia w życie art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw był już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten w swoich orzeczeniach jednoznacznie stwierdził, że do zdarzeń faktycznych o charakterze jednorazowym, zamkniętym, zakończonych czasowo, takich z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ich prawna ocena powinna następować z uwzględnieniem treści regulacji obowiązującej w dacie ich zaistnienia, tj. w dacie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. II GSK 1166/10 podkreślił, że naruszenie prawa, jako delikt administracyjny, skutkuje bezpośrednio powstaniem materialnoprawnego stosunku administracyjnego między stroną, a organem administracji publicznej, który nawiązuje się z datą zaistnienia zdarzenia, który to moment determinuje treść obowiązku administracyjnego. Stanowiąca natomiast konsekwencję tego naruszenia decyzja administracyjna, jedynie konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie określonego zakazu, wynikającego z przepisów prawa (por. także uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06). Zaznaczenia wymaga również, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 oraz art. 13ha-13i ustawy o drogach publicznych oraz art. 1 i art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391) od dnia 1 lipca 2011 r. nastąpiła zmiana sposobu pobierania opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów, niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Aktualnie pobierana jest opłata elektroniczna w ramach Krajowego Systemu Poboru Opłat Elektronicznych (e-myto). W myśl art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości[...] zł; W świetle zaprezentowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również powołanych unormowań prawnych w zakresie zasad poboru opłat za przejazd po drogach krajowych, obowiązujących od dnia 1 lipca 2011 r., w ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia stanowisko, iż należałoby zwolnić przewoźnika od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, nałożonej tytułem sankcji za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wyłącznie z powodu uchylenia art. 42 u.t.d., jeżeli na skutek tej zmiany w istocie zmienił się wyłącznie techniczny sposób poboru tych opłat, który został uregulowany w innym akcie prawnym. Podkreślić należy bowiem, iż w myśl przywołanego art. 13k ustawy o drogach publicznych, ustawodawca utrzymał obowiązek uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych, określając tożsamą sankcję w wysokości [...] zł za uchybienie temu obowiązkowi. Skoro zatem skarżący, co jest w sprawie okolicznością niesporną, wykonywał przewóz drogowy po drodze krajowej bez dowodu uiszczenia stosownej opłaty z niniejszego tytułu, to za uzasadnione należy uznał nałożenie nań kary pieniężnej w wysokości [...] zł, na podstawie przepisów, które na dzień zdarzenia normowały zasady uiszczania opłat oraz dokumentowania tego faktu. Bez znaczenia pozostaje natomiast powoływana przez stronę skarżącą sprawa umorzenia postępowania przez Komendanta Placówki Straży Granicznej decyzją z dnia [...]r. Po pierwsze, wbrew twierdzeniom skargi, sprawa ta nie dotyczyła tego samego zdarzenia, bowiem związana była z efektem kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w dniu [...] r. na drodze krajowej nr [...]. Po drugie zaś rozstrzygnięcie tamtej sprawy nie wiązało w żaden sposób Dyrektora Izby Celnej do samodzielnego rozpoznania niniejszej sprawy. Również poza kontrolą Sądu w niniejszym postępowaniu pozostaje prawidłowość decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia [...]r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie dostrzegając również z urzędu takich uchybień organu wydającego zaskarżoną decyzję, które skutkować mogłyby uwzględnieniem skargi, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło