II SA/Sz 1341/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-04-14

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następca prawny użytkownika wieczystego, który nie posiadał legitymacji do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na dzień wejścia w życie ustawy z 2005 r., może skutecznie ubiegać się o takie przekształcenie po zmianach wprowadzonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Następca prawny użytkownika wieczystego, który nie posiadał legitymacji do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na dzień wejścia w życie ustawy z 2005 r., nie może skutecznie ubiegać się o takie przekształcenie, nawet po zmianach wprowadzonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Prawo do przekształcenia należy rozpatrywać w kontekście przepisów ustawy z 2005 r. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wynikającą z ustawy z 2011 r.
Stan faktyczny
G. L. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Starosta odmówił, powołując się na przepisy ustawy o przekształceniu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. WSA uchylił poprzednie decyzje, wskazując na błędną wykładnię przepisów przez organy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta odmówił, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. G. L. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy i K.p.a. oraz nierówne traktowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. G. L. zwróciła się do Starosty K. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, dz. nr [...] o powierzchni [..] ha, w obr. [...] miasta[...] . Decyzją z dnia [...] r. Starosta K. odmówił G. L. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, powołując się na treść art. 1 ust. 1b pkt. 2 ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu [...] r. użytkownikiem wieczystym działki nr [...] obręb [...] miasta M., była Spółka Akcyjna A. , której nie przysługiwało prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] , obręb [...] miasta M., dlatego też prawo to nie przysługuje obecnemu użytkownikowi wieczystemu. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty K. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., po rozpoznaniu skargi G. L. , wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 362/14 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. . W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że nie podziela dokonanej przez organ wykładni art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zdaniem sądu, przepis art. 1 ust. 1b ww. ustawy, nie wylicza podmiotów mogących wystąpić z żądaniem przekształcenia, lecz wskazuje na wyłączenia podmiotowe w tym zakresie. Twierdzenie organu, iż z uwagi na to, że skarżąca nie mieści się w grupie podmiotów wymienionych w przepisie art. 1 ust. 3 ustawy jako następca prawny użytkownika wieczystego S.A., A. to nie przysługuje jej żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości, sąd uznał za nietrafne. Przepis art. 1 ust. 3 odsyła do art. 1 ust. 1 i 1a oraz ust. 2. Przepisy te zawierają wskazanie grup podmiotów, do których ustawa znajduje zastosowanie. Natomiast przepis art. 1 ust. 1b jest przepisem szczególnym, wyłączającym dla określonych podmiotów możliwość skorzystania z żądania o przekształcenie. Następstwo prawne dotyczy wyłącznie prawa użytkowania wieczystego, a nie uprawnienia do jego przekształcenia. W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, iż G. na L. nie należy do kręgu podmiotów, o których w art. 1 ust. 1b ustawy, natomiast jest następcą prawnym podmiotu, o jakim mowa w art. 1 ust. 1 ustawy, czyli użytkownika wieczystego, któremu to prawo przysługiwało na dzień 13 października 2005 r. Starosta , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] , w oparciu o art. 1 ust. 1, ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, po rozpatrzeniu wniosku G. L. , odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] , miasta [...] , w prawo własności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego organ stwierdził, że jeżeli w dniu [...] r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości były Spółka Akcyjna A. z siedzibą w W., której nie przysługiwało prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] , obręb [...] miasta [...] , prawo to nie przysługuje obecnemu użytkownikowi wieczystemu. W odwołaniu od powyższej decyzji G. na L. zarzuciła naruszenie: - art. 1 ustawy o przekształceniu (...) poprzez nieprawidłową wykładnię przepisów, skutkującą przyjęciem, iż dla oceny dopuszczalności dokonania przekształcenia istotny jest nie status prawny aktualnego użytkownika wieczystego, ale użytkownika w dniu [...] r. przy przyjęciu, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 29/13 wyłącza z obrotu prawnego normę zawartą w art. 1 ust. 3 w związku z art. 1 ust. 1b pkt 2 ww. ustawy, a tym samym wyłącza skarżącą z grona podmiotów mogących skorzystać z dyspozycji art. 1 ust. 1 ustawy; - art. 1 ust 3 ustawy o przekształceniu (...) poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie miała prawa do żądania przekształcenia posiadanego użytkowania wieczystego w prawo własności; - art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez nieustalenie okoliczności istotnych dla załatwienia przedmiotowej sprawy. G. L. wskazała, że przepis art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy, wyłącza możliwość przekształcenia na rzecz określonych w nim podmiotów. Skarżąca takim podmiotem nie była, zatem ograniczenie jej nie dotyczy. Status A. zarówno w dniu [...] r. jak i obecnie jest obojętny dla sprawy, albowiem to skarżąca, a nie A. , ubiega się o przekształcenie. Zdaniem skarżącej status użytkownika wieczystego należy badać na dzień złożenia wniosku o przekształcenie, a ograniczenie stosuje się tylko do tych wnioskodawców, którzy na dzień złożenia wniosku spełniają kryteria wyłączenia. Odwołująca się wskazała, że z prawa do przekształcenia korzysta jej sąsiad W. P. , a prawo to potwierdził Starosta w decyzji z dnia [...] r. Okoliczności faktyczne i podstawy prawne wniosków G. L. i W. P. były identyczne - obydwoje nabyli nieruchomość od A. i obydwoje domagali się przekształcenia na cele mieszkaniowe w tym samym czasie - niemniej jednak wyłącznie w odniesieniu do W. P. organ wydał decyzję pozytywną, odmawiając jednocześnie prawa przekształcenia w odniesieniu do skarżącej. Ponadto organ, poprzez przewlekłość postępowania, doprowadził do wydania decyzji już po wydaniu orzeczenia przez Trybunał, co jak się wydaje było działaniem celowym i opierając się na jego treści wydaje decyzję odmowną wskazując, iż wniosek oparty jest na przepisach niekonstytucyjnych. Skarżąca wskazała, że następstwo prawne dotyczy wyłącznie prawa użytkowania wieczystego, ale nie uprawnienia do przekształcenia. Uprawnienie do przekształcenia nie przysługuje aktualnemu użytkownikowi wieczystemu w wyniku przeniesienia go przez zbywcę użytkowania. Jego źródłem jest przepis prawa, który taką możliwość przewiduje, o ile przekształcenie zaspokaja cele mieszkaniowe. Wyłączenie wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K 29/13 nie pozbawia skarżącej prawa do realizacji wniosku o przekształcenie. Ratio legis takiego wyłączenia Trybunał przedstawił w uzasadnieniu, wskazując, iż dotyczy ono wyłącznie osób prawnych i fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Ustawa w obecnym brzmieniu ma zastosowanie do podmiotów, które spełniają określone w niej przesłanki. Następca prawny osoby prawnej, która była w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości, może żądać przekształcenia przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, pod warunkiem, że nie zachodzi w jego przypadku wyłączenie z art. 1 ust. 1 a pkt 1-3 ustawy. Uprawnienie do żądania przekształcenia wynika z przepisów ustawy, nie z faktu następstwa prawnego. Natomiast ograniczenia w możliwości dokonania przekształcenia określone w art. 1 ust. 1 a ustawy odnoszą się do wnioskodawcy i będących w jego użytkowaniu wieczystym nieruchomości, nie zaś do sytuacji faktycznej i prawnej jego poprzednika prawnego. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, po rozpatrzeniu odwołania G. L. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po przytoczeniu sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 oraz fragmentów jego uzasadnienia wyjaśnił, że na skutek powyższego wyroku, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu (...) z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogą wystąpić osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 13 października 2005 r.) użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkalne lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego typu zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1 a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu [...] r. W dniu [...] r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości była Spółka A. z siedzibą w W. Według załączonej do akt sprawy kopii decyzji z [...] r., przedsiębiorstwo A. nabyło z mocy prawa z dniem [...] r. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] , która następnie ulegała dalszemu podziałowi, m.in. na działkę nr [...] . Następnie z dniem [...] r. w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa A. powstała spółka S.A., A. której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Dlatego też, w wyniku dokonanych przez Trybunał Konstytucyjny zmian, spółka S.A. A. jako osoba prawna nie znajdowała się w gronie uprawnionych do przekształcenia z art. 1 ust. 1 ustawy. G. na L. nabyła prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości od S.A., A. tj. od osoby prawnej, na podstawie umowy w formie aktu notarialnego z dnia [...] r., tym samym stając się następcą prawnym spółki. W umowie sprzedaży z [...] r. zawarto informację o wydanej m.in. dla przedmiotowej działki nr [...] decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ wskazał, że w dniu [...] r., w związku z rozpoczęciem przez G. L. budowy budynku mieszkalnego na ww. działce, Starosta K. zmienił stawkę opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z 3% na 1% (obowiązującą dla nieruchomości oddanych na cele mieszkaniowe). Jednakże w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 13 października 2005r.) działka nr [...] nie spełniała warunków określonych w art.1 ust. 1 ustawy (po zmianie przez Trybunał), tj. nie stanowiła nieruchomości zabudowanej na cele mieszkalne lub zabudowanej garażami, bądź przeznaczonej pod tego typu zabudowę, czy też nieruchomości rolnej. Tym bardziej, że dotychczasowa stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wynosiła 3% (obowiązująca dla pozostałych nieruchomości gruntowych). Mimo, że G. na L. wystąpiła o przekształcenie jako osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej, to jednak na podstawie art. 1 ust. 1 (po zmianach zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego), w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 13 października 2005 r.) nie była użytkownikiem wieczystym ww. działki, jak również przedmiotowa działka nie spełniała wskazanych warunków Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu, po zmianie przez Trybunał Konstytucyjny, z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Oznacza to, że do ubiegania się o możliwość przekształcenia uprawnień przez następstwo prawne istnieje, oprócz zakresu przewidzianego w art. 1 ust. 1, również w zakresie przewidzianym w art. 1 ust. 1a lub ust. 2 ustawy, tj. poprzez następstwo prawne: - osób fizycznych, które w dniu [...] r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości, a użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. lub na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, - osób fizycznych i prawnych będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, - spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. W rozpatrywanym przypadku G. L. mogłaby skutecznie wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyby Spółka A. , jako osoba prawna spełniała kryterium wskazane w art. 1 ust. 2 pkt 1, tj. była właścicielem lokalu, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Jednak w przypadku działki nr [...] S.A. A. nie spełniała tego warunku. Odnosząc się do zarzutu nierównego traktowania wnioskodawczyni, organ wyjaśnił, że decyzja, na mocy której W. P. nabył prawo własności, nie stanowi przedmiotu oceny w niniejszym postępowaniu, tym samym brak jest podstaw do odniesienia się do przesłanek wydania decyzji w sprawie W. P. . Wojewoda uznał zarzut przewlekłości postępowania w sprawie za bezzasadny, gdyż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z [...] r. stał się prawomocny [...] r., zaś akta sprawy wraz z informacją o dacie uprawomocnienia się wyroku zostały dostarczone do tut. urzędu [...] r., czyli po wydaniu orzeczenia Trybunału. Natomiast Starosta K. celem ponownego rozpatrzenia sprawy, otrzymał zwrot akt dnia [...] r. Organ odwoławczy przyznał, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone w sposób ogólnikowy i lakoniczny. Jednak z uwagi na ustalenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., ocena organu odwoławczego jest co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Dlatego też uchylenie decyzji starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nie zmieniłoby sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jedynie przedłużyło postępowanie. Powyższą decyzję G. na L. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 1 ust. 3 w związku z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy o przekształceniu (...) poprzez nieprawidłową wykładnię przepisów, skutkującą przyjęciem, iż dla oceny dopuszczalności dokonania przekształcenia istotny jest nie status prawny aktualnego użytkownika wieczystego, ale użytkownika w dniu [...] r.; - art. 1 ust 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie miała prawa do żądania przekształcenia posiadanego użytkowania wieczystego w prawo własności; - art. 7 w związku z art. 77 K.p.a., poprzez nieustalenie okoliczności istotnych dla załatwienia przedmiotowej sprawy; - art. 8 K.p.a., poprzez odmienne traktowanie wobec prawa obywateli znajdujących się w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej. W uzasadnieniu skargi G. na L. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy, przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa rozpoznawana jest po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 362/14. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Znamienne w niniejszej sprawie jest, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, (Dz. U. z 2015 r. poz. 373), zgodnie z którym art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją. W rozpoznawanej sprawie, na podstawie zawartych przed notariuszem warunkowej umowy sprzedaży z dnia [...] r. (Rep. [...] ) oraz umowy przeniesienia z dnia [...] r. (Rep. A[...] ), Spółka Akcyjna A. w W. przeniosła na rzecz skarżącej prawo użytkowania wieczystego niezabudowanej działki gruntu [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] . Z oświadczenia pełnomocników SA A. zawartego w umowie z dnia [...] r. wynikało, że użytkowanie wieczyste gruntu będącego przedmiotem sprzedaży Spółka nabyła w drodze komercjalizacji Przedsiębiorstwa A., na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa A. (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.). Stwierdzenie niekonstytucyjności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy w skutkach, jakie wynikają z ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw spowodowało brak podstawy do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zarówno dla Spółki Akcyjnej A. jak i dla skarżącej, albowiem przed nowelizacją przepisu art. 1 ust. 1 i 3 ani Spółka, ani G. L. na rzecz której Spółka przeniosła prawo użytkowania wieczystego nie posiadali legitymacji prawnej do przekształcenia. W świetle art. 1 ust. 1 prawo to posiadały jedynie osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy (13 października 2005 r.) użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Nie można zatem uznać za przekonujące twierdzenia, że następcy prawnemu użytkownika wieczystego, który nie posiadał legitymacji prawnej do przekształcenia tego prawa na własność, prawo takie przysługuje. Na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, prawo do przekształcenia należy rozpatrywać tylko w kontekście przepisu art. 1 ust.1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wynikającą z wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. Reasumując, analiza przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w brzmieniu obowiązującym do zmiany, która weszła w życie z dniem 9 października 2011 r. w zestawieniu z analizą stanu prawnego nieruchomości skarżącej nie wskazuje, by istniały jakiekolwiek podstawy do ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności nieruchomości bądź to wprost, bądź też poprzez następstwo prawne, o którym mowa w art. 1 ust. 3 ustawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło