II SA/Sz 1355/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-03-21
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając rodzinie zastępczej pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, jest zobowiązany do indywidualnej oceny potrzeb rodziny i dziecka, czy może ograniczyć się do przyznania minimalnej ustawowej kwoty?Ratio decidendi
Przepis art. 78 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej określa jedynie minimalną wysokość wsparcia dla rodzin zastępczych, pozostawiając organom pewien luz decyzyjny. W związku z tym, organ pomocy społecznej ma obowiązek szczegółowo zbadać sytuację danej rodziny i jej potrzeby, a następnie ocenić, jakiego wsparcia rodzina ta wymaga, uwzględniając indywidualne potrzeby dziecka, w tym jego stan zdrowia. Oparcie decyzji wyłącznie na formalnej zgodności z minimalnym poziomem wsparcia, bez uwzględnienia szczególnych okoliczności, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Rodzina zastępcza A. C. i M. G. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o przyznaniu im miesięcznej pomocy pieniężnej na utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej w wysokości 60% podstawy. Skarżący argumentowali, że potrzeby dziecka, w tym wysokie koszty leczenia po przeszczepie serca, wymagają przyznania pomocy w wyższej niż minimalna ustawowa kwocie. Organy administracji ograniczyły się do przyznania minimalnej kwoty, uznając, że jest ona zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. C. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...]
Decyzją z dnia [...]r., znak [...]wydaną na podstawie art. 19 pkt 3, art. 74 ust.1 pkt 2, art. 78 ust. 1,2,4 pkt 4, 5 i 7, art. 106 ust. 1, 3, 4 i 5 art. 109 i art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) działając w trybie art. 104 § 1 Kpa Starosta zmienił w części swą decyzję [...] z dnia [...]r. w ten sposób, że:
1. od dnia [...]r. do dnia [...]r. przyznaje rodzinie zastępczej Państwu A. C. i M. G., sprawującym opiekę nad B. W. ur. [...]r. miesięczną pomoc pieniężną w wysokości [...] zł stanowiącą 80% podstawy ustalenia pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej tj. [...] zł i zwiększonej o 10% zł z tytułu sprawowania osobistej opieki i wychowania dziecka,
2. od dnia [...]r. do [...]r. przyznaje rodzinie zastępczej A. C. i M. G., sprawującym opiekę nad B. W. miesięczną pomoc pieniężną w wysokości [...] zł stanowiącej 60% podstawy ustalenia pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej tj. [...] zł i zwiększonej o 10%zł z tytułu sprawowania osobistej opieki i wychowania dziecka,
3. od [...] r. przyznaje rodzinie zastępczej A. C. i M. G., sprawującym opiekę nad B. miesięczną pomoc pieniężną w wysokości [...] zł stanowiącej 60% podstawy ustalenia pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej tj. [...] zł i zwiększonej o 10% zł z tytułu sprawowania osobistej opieki i wychowania dziecka,
4. pomoc pieniężna o której mowa w pkt 3 przysługuje do czasu uzyskania pełnoletniości przez dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej lub czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed osiągnięciem pełnoletniości, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż A. C. i M. G. pełnią funkcje rodziny zastępczej dla B. W. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] r. Z uwagi na fakt, iż przebywający w rodzinie zastępczej małoletni B. W. w dniu [...]r. ukończył [...] lat, zgodnie z art. 78 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej rodzinie zastępczej za okres od dnia [...] r. do dnia [...]r., przysługuje pomoc pieniężna w wysokości [...] zł, stanowiąca 80% podstawy ustalenia pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej tj. [...] zł, zwiększona o 10% z tytułu sprawowania osobistej opieki i wychowania dziecka, zaś od dnia [...]r. zgodnie z art. 78 ust.4 pkt 3 w/w ustawy przysługuje im miesięczna pomoc pieniężna stanowiąca 60% podstawy ustalenia pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej zwiększona o 10% zł z tytułu sprawowania osobistej opieki i wychowania dziecka tj. [...] zł.
Dnia [...]r. A. C. i M. G. wnieśli odwołanie
od powyższej decyzji, wskazując, iż na podstawie przywołanego w podstawie prawnej decyzji art. 78 ust. 4 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej Starosta nie jest zobligowany do ustalenia udzielanej rodzinie zastępczej pomocy pieniężnej na poziomie 60% podstawy, lecz do ustalenia tej pomocy na poziomie nie niższym niż 60%podstawy, co - według odwołujących się - nakazuje przyjąć, iż pomoc ta może być wyższa niż 60% podstawy. Ponadto podnieśli, iż nawet pomoc pieniężna udzielana w dotychczasowej wysokości tj. [...]zł, nie pokrywa w całości kosztów utrzymania dziecka, ze względu na wysokie koszty leczenia dziecka, które przeszło przeszczep serca. Zdaniem odwołujących się, obniżenie przyznanej im pomocy pieniężnej, poprzez automatyczne zastosowanie przepisu art. 78 ust. 4 pkt. 3 ustawy o pomocy społecznej, pozwalającego, lecz nie nakazującego obniżenia tejże pomocy do 60%podstawy, bez sprawdzenia bieżącej sytuacji i potrzeb ich rodziny zastępczej, jest niezasadne. Zmniejszenie przekazywanej im pomocy pieniężnej do kwoty wskazanej w zaskarżonej decyzji, tj. [...] zł spowoduje, Iż nie będzie ich stać na pokrywanie części kosztów związanych z utrzymankiem dziecka, gdyż w chwili obecnej zatrudnienie posiada jedynie A. C..
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze
zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy powyższą decyzję Starosty
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż w myśl art. 78 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka. Podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota [...] zł, (art. 78 ust. 2 ww. ustawy).
Zgodnie z art. 78 ust. 4 cyt. ustawy Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości nie niższej niż:
1) 60 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia,
2) 80 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku do ukończenia 7 roku życia, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności,
3) 60 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku powyżej 7. roku życia do ukończenia 18. roku życia, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności,
4) 60 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku powyżej 7. roku życia do ukończenia 18. roku życia, umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178),
5) 80 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku powyżej 7. roku życia do ukończenia 18. roku życia, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności i umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich
- pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu dziecka, nie mniej jednak niż
20 % podstawy.
Pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, którą otrzymuje rodzina zastępcza, jest zróżnicowana i zależy od typu rodziny i potrzeb dziecka. Powyższe zasady przyznania pomocy mogą zostać zmodyfikowane
ze względu na wiek dziecka, jego stan zdrowia lub demoralizację. Pomoc pieniężna nie pokrywa w pełni kosztów utrzymania dziecka, a rodzina zastępcza powinna się liczyć z ewentualnością przeznaczania własnych środków na potrzeby wychowanka.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...]r. organ I instancji przyznał rodzinie zastępczej A. C. i M. G., sprawującym opiekę nad małoletnim B. W., miesięczną pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w wysokości [...] zł, stanowiącej 80% podstawy ustalenia pomocy pieniężnej, tj. kwoty [...] zł i zwiększonej o 10% z tytułu sprawowania osobistej opieki i wychowania dziecka. W związku z tym, iż B. został zaliczony do osób niepełnosprawnych, podstawą podjęcia ww. decyzji był art.78 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy. Z uwagi na fakt, iż B. W. w dniu [...]r. ukończył [...] lat organ I instancji zmienił od dnia [...] r. ww. decyzję-zgodnie z zapisem art. 78 ust. 4 pkt 3 ustawy.
Wysokość miesięcznej pomocy pieniężnej jaką przyznał organ I instancji, jest zgodna z obowiązującym prawem, gdyż kwota przyznana w pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji odpowiadała 60 % podstawy ustalenia wysokości pomocy pieniężnej, tj. kwoty [...] zł.
Decyzji takiej Kolegium nie jest władne zarzucić naruszenia obowiązującego prawa.
Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wskazuje, iż poza tą obligatoryjną formą wsparcia rodzin zastępczych rodziny te mogą one ubiegać się o przyznanie świadczeń fakultatywnych. Są to świadczenia uregulowane w ust. 7a i 7b art. 78 ustawy o pomocy społecznej. Pomoc tę rodzina zastępcza otrzymuje na zaspokojenie szczególnych potrzeb podopiecznego oraz na złagodzenie skutków zdarzenia losowego, które spowodowało umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej. Podwyższone wydatki mogą dotyczyć zakupu lekarstw, sprzętu potrzebnego do leczenia lub rehabilitacji czy specjalnych pomocy naukowych. Pomoc może mieć charakter pieniężny i rzeczowy, może być przyznana jednorazowo lub okresowo. Jednak przyznawanie omawianej pomocy powinno dotyczyć sytuacji szczególnych i wyjątkowych potrzeb.
Powyższą decyzję A. G. i M. G. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie ich interesu prawnego poprzez uznanie, iż należy nam się jedynie minimalna, przewidziana w art. 78 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, miesięczna pomoc pieniężna na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w ich rodzinie zastępczej, tj. 60 % podstawy, podczas gdy potrzeby finansowe związane z kosztem utrzymania dziecka w ich rodzinie zastępczej oraz ich sytuacja osobista i materialna przemawiają za przyznaniem im tej pomocy w wyższej niż minimalna wysokości, na co pozwala brzmienie powyższego przepisu.
Skarżący nie kwestionują faktu, że zaskarżona przez nich decyzja Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie jest zgodna z prawem. Mimo tego decyzja ta, a tym samym również utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jest -ich zdaniem - niesłuszna i naruszająca ich interes prawny przez to, że przyznana im na mocy tych decyzji pomoc pieniężna na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w ich rodzinie zastępczej jest zbyt niska w stosunku do potrzeb finansowych związanych z kosztem utrzymania dziecka oraz do ich sytuacji materialnej. Jeżeliby uznać, iż stanowisko zajęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest słuszne, to oznaczałoby to, że brak jest możliwości jakiejkolwiek kontroli nad działaniem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w zakresie przyznawania przez nie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej, jeżeli tylko ta pomoc zostanie przyznana w minimalnej, określonej ustawowo, wysokości, tj. 60 % podstawy. Jawiłoby się w takiej sytuacji pytanie, dlaczego ustawodawca nie określił górnego progu pomocy pieniężnej, skoro decyzja Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie przyznająca minimalną przewidzianą ustawą pomoc nie może być, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestionowana. Skoro ustawodawca w przepisie art. 78 ust. 4 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej wskazał jedynie dolny próg pomocy pieniężnej, to tym samym przyjął, iż są rodziny zastępcze, które takiej pomocy będą wymagały w większej wysokości niż minimalna, wskazana w ustawie.
Skarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niezasadna, zwłaszcza, że obecnie koszty utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej drastycznie wzrosły. Jest to spowodowane wejściem w życie z dniem 16 listopada 2011 r. nowej listy leków refundowanych, zgodnie z którą ceny dwóch niezbędnych leków dla B. W., znacznie wzrosły. Chodzi tu o leki o nazwach CellCept oraz Prograf, z których każdy uprzednio po refundacji kosztował [...] zł, a obecnie pierwszy z nich kosztuje [...] zł, a drugi z nich [...] zł. Jedna butelka leku CellCept wystarcza na dwumiesięczną kurację dziecka. W przypadku leku Prograf dziecko zażywa dziennie 8 kapsułek tego leku, czyli miesięcznie potrzebuje 240 kapsułek, tj. 8 opakowań leku. Miesięczny koszt kuracji dziecka tylko tymi lekami wynosi [...]zł, podczas gdy poprzednio wynosił on [...] zł. Leki te są niezbędne dla życia dziecka, gdyż zapobiegają odrzutowi przeszczepu serca, który dziecko przeszło dwa lata temu, i nie mogą być zastąpione żadnymi zamiennikami. Leki te dziecko będzie musiało przyjmować codziennie do końca życia. Oprócz tego dziecko z uwagi na swój stan zdrowia przyjmuje również inne leki. Zatem dotychczasowy średniomiesięczny koszt kuracji dziecka, wynoszący około [...] zł, wzrasta do kwoty oscylującej w granicach [...] zł.
Ponadto skarżący średnio raz w miesiącu muszą jeździć z B. na wizyty kontrolne do Śląskiego Centrum Chorób Serca, w którym dokonany był przeszczep, w celu kontrolowania poziomu leków zapobiegających odrzutowi serca oraz wykonywania licznych specjalistycznych badań, typu EKG, UKG serca, biopsje serca itp. Wizyty te - o ile stan dziecka jest stabilny - trwają zazwyczaj 3 dni. Koszt takiego trzydniowego wyjazdu to każdego miesiąca kwota minimalnie [...] zł, w tym koszt 2 noclegów - [...] zł. Dziecko wymaga również posiłków wg zaleconej diety (niskotłuszczowej, niskocukrowej, niskowzdęciowej). Nadto - z powodu umiarkowanej niewydolności nerek, która jest skutkiem ubocznym przyjmowanych przez dziecko leków zapobiegających odrzutowi przeszczepu - musi ono przyjmować duże ilości płynów. Aby chciało je pić muszą one być zróżnicowane (herbatki, wody, soki). Należy również wskazać, iż dziecko rozwija się zarówno fizycznie, jak i intelektualnie, zatem należy mu zapewniać co rusz nową większą odzież, jak i zabawki oraz pomoce edukacyjne.
Poza tymi comiesięcznymi wydatkami skarżący muszą również ponosić 1-2 razy do roku znaczne koszty wyjazdów na wizyty kontrolne w Oddziale Nefrologii Dziecięcej Chorzowskiego Centrum Pediatrii i Onkologii w Chorzowie, pod kontrolą którego B. się znajduje z powodu umiarkowanej niewydolności nerek. Przyjmowane przez dziecko leki zapobiegające odrzutowi przeszczepu dodatkowo osłabiają jego układ odpornościowy. Nadto dziecko po przeszczepie nie może być poddawane szczepieniom ochronnym. W rezultacie B. notorycznie zapada na różnego rodzaju infekcje, w związku z czym oprócz ww. stałych leków musi dodatkowo przyjmować antybiotyki, leki mukolityczne, przeciwhistaminowe i probiotyki, które również są kosztowne. Ponadto u dziecka po przeszczepie serca należy również przestrzegać zasad profilaktyki infekcyjnego zapalenia wsierdzia, co sprawia, iż nawet leczenie stomatologiczne nie może odbyć się bez podania antybiotyków.
Tak więc comiesięczny koszt leków, wizyt w szpitalu, dietetycznych posiłków, niezbędnych napojów, odzieży, zabawek oraz pomocy edukacyjnych znacznie przekracza kwotę dotychczasowej pomocy pieniężnej w wysokości [...] zł, nie mówiąc już o kwocie [...] zł, którą przyznano im skarżoną decyzją, w wyniku której utracili oni możliwość zapewnienia dziecku należytej opieki medycznej i wychowania.
Nadto w chwili obecnej z dwojga rodziców zastępczych zatrudnienie posiada - jako wychowawca w Domu Dziecka - jedynie A. C.. M. G. po ustanowieniu rodziny zastępczej ([...]r.) stracił pracę - jako wychowawca w ww. Domu Dziecka.
A. C. z tytułu zatrudnienia w Domu Dziecka osiąga dochody w kwocie około [...] zł netto miesięcznie, Z dochodów osiąganych przez A. C. pokrywane są rata kredytu mieszkaniowego (około [...] zł miesięcznie) oraz opłaty za media (około [...] zł średniomiesięcznie - jest to połowa tychże opłat, drugą połowę pokrywa matka A. C., z którą współzamieszkuje). Tak więc na zakup żywności, środków czystości i chemicznych, odzieży oraz innych niezbędnych w toku codziennego życia przedmiotów rodzice zastępczy dysponują kwotą około [...] zł, z której - do czasu podwyżki cen leków dla dziecka - pozostawała kwota pozwalająca na zaspokojenie części potrzeb dziecka przekraczających przyznawaną do tej pory pomoc pieniężną w kwocie [...] zł. Jednakże obecnie kwota ta nie będzie wystarczająca.
Odbierana skarżącym, wskutek tej decyzji, pomoc pieniężna w wysokości
[...] zł (różnica między dotychczasową i nowo ustaloną pomocą pieniężną) nie jest kwotą wygórowaną dla Państwa, zaś dla skarżących ma fundamentalne znaczenie. Zdaniem skarżących, zmniejszenie przyznawanej im pomocy pieniężnej nie może być zrekompensowane przez ewentualne przyznanie świadczeń fakultatywnych uregulowanych w art. 78 ust. 7a i 7 b ustawy o pomocy społecznej. Jeżeli chodzi o jednorazowe świadczenie pieniężne przewidziane w art. 78a ust. 7a tejże ustawy to może być ono przyznane jedynie w chwili przyjęcia dziecka do rodziny zastępczej. Natomiast świadczenie pieniężne przewidziane w art. 78a ust. 7b tejże ustawy, w przeciwieństwie do obligatoryjnej pomocy pieniężnej przewidzianej w art. 78 ust. 4 pkt 3, jest świadczeniem fakultatywnym, które może, ale nie musi być przyznane. Ponadto świadczenie to może być przyznane jedynie jednorazowo lub okresowo, tymczasem ich rodzina zastępcza, z powodów omówionych powyżej, wymaga pomocy pieniężnej o charakterze stałym, tak jak to przewidziano w art. 78 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku
z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik na rozstrzygnięcie albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd ocenia tę zgodność uwzględniając stan faktyczny i prawny obowiązujący
w dacie wydania zaskarżonej decyzji (aktu).
Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na zasadność skargi.
Skarżący trafnie podnoszą, iż powołany w zaskarżonej decyzji art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej dalej u.p.s., stanowiący w dacie wydania zaskarżonej decyzji prawną podstawę rozstrzygnięcia, wskazuje,
iż ustawodawca dał w tym zakresie organom pomocy społecznej możliwość wsparcia rodzin zastępczych z uwzględnieniem warunków funkcjonowania takiej rodziny
i udzielenia pomocy adekwatnej do jej szczególnych potrzeb i warunków.
Przepis ten – jak trafnie podnoszą skarżący – wskazuje jedynie minimalną wysokość wsparcia rodziny zastępczej przez system pomocy społecznej. Oznacza to, iż obowiązkiem organu było szczegółowe zbadanie sytuacji danej rodziny i jej potrzeb oraz ocena jakiego wsparcia rodzina ta wymaga.
Okoliczności te zostały przez skarżących szczegółowo wskazane w odwołaniu oraz powtórzone w skardze. Do argumentacji tej organ odwoławczy odniósł się
w sposób schematyczny i ogólnikowy, stwierdzając, iż wysokość (poziom) przyznanego wsparcia odpowiada normie prawnej, gdyż odpowiada wskazanemu w przepisie minimalnemu poziomowi tego wsparcia.
Nie odniesiono się w ogóle do podnoszonej w odwołaniu argumentacji faktycznej i prawnej. Tymczasem organ odwoławczy zobowiązany jest do dokonania ponownego rozpoznania sprawy, a nie tylko do oceny, czy decyzja, od której odwołanie rozpatruje, odpowiada prawu.
Pomoc pieniężna przyznawana rodzinie zastępczej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka powinna uwzględniać indywidualne potrzeby danej rodziny i związane z opieką nad przyjętym do opieki dzieckiem, w szczególności uwzględniać okoliczności związane z potrzebami samego dziecka, jak jego wiek, ewentualna demoralizacja, a w szczególności stan zdrowia, który może mieć szczególnie duży wpływ na koszty utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej.
Skoro ustawodawca określił jedynie dolny próg pomocy pieniężnej, nie określając jej górnej granicy, to tym samym założył, iż decyzja Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie o przyznaniu pomocy jedynie w jej minimalnej przewidzianej ustawą wysokości może być skutecznie kwestionowana.
Sytuacja skarżących, sprawujących opiekę nad dzieckiem ciężko chorym,
po przeszczepie serca, a przez to wymagającym szczególnych starań i nakładu pracy, a także wydatków związanych z zakupem leków, leczeniem, wizytami w klinikach - co skarżący wiarygodnie opisali w odwołaniu oraz w skardze, jest właśnie szczególna.
Wszystkie podniesione tam argumenty powinny być przedmiotem szczegółowej analizy organu pomocy społecznej, w sytuacji, gdy ustawa stwarza dla tych organów określony luz decyzyjny, pozwalający na bardziej indywidualną ocenę potrzeb danej rodziny zastępczej i lepsze dostosowanie przyznawanej pomocy do tych potrzeb. Powinna być ona rozpatrzona przez organ szczególnie wnikliwie, co wymaga dokładnego zbadania sytuacji danej rodziny zastępczej i kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem umieszczonego w niej dziecka. Należy bowiem mieć na uwadze, iż przyjęcie na siebie roli rodziny zastępczej dla niepełnosprawnego i ciężko chorego dziecka, stanowi dla podejmujących się tego ludzi szczególnie doniosłą rolę społeczną, godną wszechstronnego wsparcia ze strony Państwa i władzy publicznej. Jak wskazuje skarżący – w powiecie jest jeszcze tylko jedna rodzina, która podjęła się wychowania dziecka ciężko chorego.
Rodzinom tym organ pomocy społecznej, realizujący politykę Państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne zasoby i możliwości (art. 2 ust.1 ustawy o pomocy społecznej), powinien poświęcić szczególną uwagę i udzielać wszelkiego możliwego wsparcia w tym finansowego, w ramach istniejących możliwości prawnych i faktycznych.
Pominięcie tego elementu w decyzji i oparcie jej jedynie na formalnej ocenie zgodności przyznanej pomocy z minimalnym jej poziomem, wskazanym w ustawie, bez odniesienia się do indywidualnych potrzeb i szczególnej sytuacji, wskazuje na naruszenie przez organy obu instancji podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7, 8, 9 kpa, w stopniu mającym niewątpliwie wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji należało skargę uwzględnić i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić wskazane prze sąd okoliczności i przesłanki, mające wpływ na wysokość przyznawanej rodzinie pomocy finansowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło