II SA/Sz 1357/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-11-08

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia dokumentów (inwentaryzacji, orzeczenia technicznego, dowodu prawa dysponowania nieruchomością) w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest zgodne z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów, takich jak inwentaryzacja, orzeczenie techniczne czy dowód prawa do dysponowania nieruchomością, nie jest równoznaczne z nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Samo przedstawienie dokumentów nie doprowadza wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, a jedynie stanowi próbę dostosowania dokumentacji do istniejącego stanu. W związku z tym, decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem tego przepisu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że Z.S. wykonał samowolnie roboty budowlane polegające na wydzieleniu pomieszczeń na strychu i w piwnicy oraz adaptacji spiżarni na WC, bez wymaganego pozwolenia. Nakazał przedłożenie dokumentacji powykonawczej, orzeczenia technicznego i dowodu prawa do dysponowania nieruchomością. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uchylając ją jedynie w części dotyczącej terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów nie jest zgodne z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po przeprowadzeniu w dniu [...] r. wizji lokalnej budynku mieszkalnego dwurodzinnego, położonego przy ul. [...] w [...] ustalił, że w w/w budynku Z.S. - właściciel lokalu nr [...], wykonał samowolnie roboty budowlane, polegające na : wydzieleniu około 25 lat temu, na strychu budynku pomieszczenia o wym. 3,94 x 4,10 m, o ścianach z płyt wiórowo - cementowych grubości 6 cm, częściowo otynkowanych, zaadoptowaniu w lokalu mieszkalnym nr 1 pomieszczenia spiżami na WC (według oświadczenia Z.S. roboty wykonała Wojskowa Administracja Mieszkań około 30 lat temu, zaś współwłaściciel R.S. oświadczył, że adaptacja została wykonana w 2002r.), wydzieleniu około 30 lat temu w piwnicy pomieszczenia łazienki przez ustawienie ścianek działowych z cegły o grubości 12 cm o wymiarach 1,70 m x 3,15 m, wys. 1,95 m. W/w roboty zostały wykonane bez zgody właściwego organu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał w dniu [...] r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, decyzję nakładającą na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności, tj. przedłożenia wyznaczonych dokumentów, w terminie do dnia [...] r. - inwentaryzacji budowlanej powykonawczej wykonanych robót, - orzeczenia technicznego sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, stwierdzającego prawidłowość wykonania robót budowlanych w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno budowlanymi oraz wymaganiami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane, dowodu stwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym zgodę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odwołał się Z.S., wnosząc o uchylenie decyzji. Skarżący podnosi, iż w akcie notarialnym zakupu nieruchomości z dnia [...] r. wykonanym na podstawie inwentaryzacji i dokumentacji sporządzonej przez poprzedniego właściciela - Wojskową Agencję Mieszkaniową Oddział w [...], wszystkie wymienione w decyzji pomieszczenia są uwzględnione. Ponadto odwołujący uważa, iż decyzja została oparta na fałszywym oświadczeniu R. S., który stwierdził, iż adaptację spiżarni na WC wykonano w 2002r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Z.S., wcześniej jako najemca lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym dwurodzinnym przy ul. [...] w [...], obecnie właściciel, wykonał samowolnie ok. 25 - 30 lat temu roboty budowlane, polegające na wydzieleniu na strychu pomieszczenia o wym. 3,94 x 4,10 m o ścianach z płyt wiórowo -cementowych grubości 6 cm, częściowo otynkowanych; zaadaptowaniu w lokalu mieszkalnym nr [...] pomieszczenia spiżarni na WC; wydzieleniu w piwnicy pomieszczenia łazienki przez ustawienie ścianek działowych z cegły gr. 12 cm o wymiarach 1,70 m x 3,15 m, wys. 1,95 m. Powyższe roboty inwestor wykonał bez uzyskania stosownego pozwolenia właściwego organu. Zdaniem organu w niniejszym przypadku wykonania robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.), tj. innych niż budowa obiektu lub jego części bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 w/w ustawy. Zatem organ I instancji, mając na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zasadnie wydał w/w decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy Prawo budowlane. Ustosunkowując się do argumentów Z.S., organ drugiej instancji wyjaśnił: - w świetle prawa budowlanego, sprzedaż części nieruchomości przez poprzedniego właściciela nieruchomości, w oparciu o wykonaną przez niego inwentaryzację, nie sankcjonuje dokonanych samowoli budowlanych w obrębie nieruchomości; ustalenie podnoszonego w odwołaniu czasu dokonania samowoli adaptacji spiżarni na WC, nie ma wpływu na przyjęte, w oparciu o przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane, rozstrzygnięcie sprawy; prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje m.in. zgodę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości (lub orzeczenie sądowe zastępujące tę zgodę) na roboty budowlane naruszające części wspólne nieruchomości (np. instalację wodno - kanalizacyjną). Powyższą decyzję Z.S. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Odpowiadając na skargę organ nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie. Uczestnicy postępowania K. i R. S. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U,. Nr 153, poz. 1270 zwaną daiej P.p.s.a.). Mając na uwadze przytoczonej wyżej przepisy oraz przeprowadzone badanie zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem uznać należało, iż skarga jest zasadna, ale z innych powodów niż wskazane w skardze. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego wyrażone w decyzji, że z chwilą uzyskania prawa własności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...] przy ul. [...] Z.S. jako właściciel i jednocześnie sprawca samowoli przejął prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością. Bezspornie roboty budowlane wykonane przez skarżącego, a polegające na : wydzieleniu na strychu budynku pomieszczenia o wym. 3,94 x 4,10 m, o ścianach z płyt wiórowo - cementowych grubości 6 cm, częściowo otynkowanych, zaadaptowaniu w lokalu mieszkalnym nr [...] pomieszczenia spiżarni na WC, wydzieleniu w piwnicy pomieszczenia łazienki przez ustawienie ścianek działowych z cegły grubości 12 cm o wymiarach 1,70 m x 3,15 m wysokości 1,95 m wymagały pozwolenia na budowę. Bezspornie opisane wyżej roboty budowlane z wyjątkiem adaptacji pomieszczenia spiżarni na WC wykonane zostały przed 1 stycznia 1995r. Obowiązkiem organów będzie określenie terminu wykonania w/w adaptacji, od tego będzie bowiem zależało zastosowanie odpowiednich przepisów prawa budowlanego. Obecnie obowiązujące przepisy dotyczące uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie nakazują stronie zainteresowanej wykazaniem się prawem do dysponowania nieruchomością. Natomiast wykazywane przez uczestników postępowania naruszenie praw współwłaścicieli może być dochodzone przed sądem powszechnym. Wskazany w decyzjach organów obu instancji przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa budowlanego z 1994r. umożliwia przeprowadzenie postępowania w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zakres stosowania tego przepisu ustalony został przez przepis art. 50 ust. 1 ustawy, wskazujący, że znajduje on zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 odnoszą się do samowolnego wybudowania obiektu budowlanego. Należy jednak zwrócić uwagę, iż przepis powołanego art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie zaś obowiązku przedłożenia określonych dokumentów nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu. Bowiem samo przedstawienie takich dokumentów jak inwentaryzacja wykonanych robót, orzeczenie techniczne stwierdzające prawidłowość wykonania robót budowlanych czy tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jest to raczej próba dostosowania dokumentacji do istniejącego stanu, a nie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zatem decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 152 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło