II SA/Sz 1360/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. M.- M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji poszukującego pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [..] r. Nr [...] na podstawie art. 33 ust. 1a pkt 1 i art. 33 ust. 4b pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm) oraz art. 104 § 1 Kpa, orzekł o wykreśleniu K. M.-M. z ewidencji poszukującego pracy z dniem [..]r., albowiem stwierdził na podstawie posiadanych dokumentów, że poszukująca pracy nie utrzymywała kontaktu z powiatowym urzędem pracy przynajmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie. Wykreślenie z ewidencji poszukującego pracy nastąpiło na okres 120 dni od dnia ostatniego kontaktu z powiatowym urzędem pracy. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Wojewody [...] wniósł ojciec strony, ustanowiony jej pełnomocnikiem – J.M.- M.. Wnoszący odwołanie podniósł, że córka K. choruje i przebywa wraz z matką od [..] r. poza[..] . Wyjaśnił nadto, że matka strony w dniu [...] r. informowała Powiatowy Urząd Pracy w [...] o chorobie córki oraz, że zaświadczenie lekarskie potwierdzające ten fakt nie zostało doręczone organowi z uwagi na zamieszanie w rodzinie. Pełnomocnik strony podał również, że J. M.-M. informując pracownika urzędu pracy o chorobie córki źle obliczyła datę wymaganego kontaktu z urzędem pracy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że K. M.- M. została prawidłowo poinformowana o prawach i obowiązkach osób poszukujących pracy. Wskazał nadto, że podnoszona w odwołaniu okoliczność powiadomienia w dniu [...] r. urzędu pracy o chorobie strony nie znalazła odzwierciedlenia w aktach sprawy, natomiast zaświadczenie lekarskie z dnia [..] r. stwierdzające u K. M.–M. wirusowe zapalenie rogówki oka, zostało doręczone dopiero wraz z odwołaniem. Uzasadnienie utraty przez stronę statusu osoby poszukującej pracę stanowiło nie przestrzeganie zasad określonych w ustawie, tj. nie utrzymywanie kontaktu z urzędem pracy co najmniej raz na 90 dni. Pełnomocnik K. M.-M. - ojciec J. M-M. wniósł skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] domagając się jej pozytywnego rozpatrzenia przez Sąd. W uzasadnieniu podniósł, że ponowny termin stawiennictwa córki nie powinien nastąpić później niż [...] r. Wskazał nadto, że zgodnie z pisemną informacją otrzymaną przez skarżącą, miała ona prawo powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy w [...] o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w terminie 7 dni, co uczyniła jej matka telefonicznie w dniu [...] r. Z treści skargi wynikało również, że okoliczność niestawiennictwa skarżącej z powodu choroby udokumentowanej zaświadczeniem z dnia [...] r. oraz powiadomienia o tym fakcie urzędu pracy była znana organowi odwoławczemu, lecz organ ten w istocie się do nich nie odniósł. Pełnomocnik skarżącej zauważył też, że przepisy nie precyzują sposobu powiadamiania urzędu pracy o braku możliwości zgłoszenia się w umówionym terminie i stąd też zgłoszenie telefoniczne uznał za wystarczające. Nie miał również możliwości spowodowania, żeby informacja telefoniczna została odnotowana w aktach sprawy. W skardze podniesiono również, że biling rozmów telefonicznych załączony do skargi powinien potwierdzać wiarygodność przedstawionej informacji o odbyciu w dniu [...] r. o godz. 8.06.59 rozmowy z Powiatowym Urzędem Pracy w [...] . Pełnomocnik skarżącej podał również, że skarżąca jako osoba słabowidząca i przebywająca na rencie inwalidzkiej złożyła wniosek w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o przyznanie specjalistycznego oprogramowania komputerowego. Utrata statusu osoby poszukującej pracy uniemożliwi przyznanie tej pomocy w najbliższym czasie, albowiem warunkiem jej otrzymania jest półroczny okres rejestracji w urzędzie pracy. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącej określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw, np. zatrudnienia i bezrobocia. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonana w tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że w sprawie naruszono przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała w niniejszej sprawie. Przepisem stanowiącym, wedle organów, podstawę do orzeczenia o wykreśleniu K. M.-M. z ewidencji osób poszukujących pracy stanowił art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) - określanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". W myśl tego przepisu, starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy nie utrzymuje kontaktu z powiatowym urzędem pracy co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie. Według niespornych w sprawie ustaleń K. M.- M. ostatni raz zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...] r. Stwierdzenie tego stanu rzeczy, w kontekście powołanego wyżej art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy, doprowadziło organy do uznania zasadności wydania decyzji o wykreśleniu skarżącej z ewidencji osób poszukujących pracy z dniem [...] r. W kontekście treści podjętego rozstrzygnięcia jako pierwsze nasuwa się spostrzeżenie co do trafności jego sformułowania. Treść art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy wskazuje, że przepis ten stanowi podstawę do pozbawienia osoby zarejestrowanej statusu poszukującego pracy, nie zaś do wydania decyzji w sprawie wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy. W ocenie Sądu, samo wykreślenie z ewidencji rozumiane może być w takim przypadku jedynie jako czynność materialno-techniczna, będąca następstwem orzeczenia o pozbawieniu danej osoby statusu osoby poszukującej pracy. Regulacje dotyczące kwestii technicznych związanych z prowadzeniem rejestrów osób poszukujących pracy, w tym m.in. z wyłączeniem poszukujących pracy z rejestru, znajdują się w wydanym na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. Nr 262, poz. 2607 ze zm.). Nie zmienia tego stanu fakt, że obecnie nie uwzględnia ono nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 6, poz. 33), zawierając także regulacje sprzeczne z samą ustawą (vide: § 7 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia i art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy). O ile dostrzeżoną wadliwość w sformułowaniu sentencji decyzji Prezydenta Miasta [...] ocenić można byłoby jako uchybienie mniejszej wagi, wobec prawidłowego powołania się na przepis ustawy, który w realiach sprawy winien mieć w niej niewątpliwie zastosowanie, o tyle istotniejszy błąd dotyczy ustalonej przez organy daty wykreślenia z ewidencji, a w zasadzie pozbawienia skarżącej statusu osoby poszukującej pracy. Jeżeli za ostatni kontakt z Powiatowym Urzędem Pracy w [..] przyjęta zastała data 15 maja 2009 r., to 90.dniem, w którym skarżąca mogła - bez konsekwencji wynikających z art. 33 ust. 4a pkt 1 i z art. 33 ust. 4b pkt 1 ustawy - skontaktować się z urzędem pracy był[...] r. Skoro przesłanką pozbawienia skarżącej statusu osoby poszukującej pracy miało być nie utrzymywanie kontaktu z powiatowym urzędem pracy co najmniej raz na 90 dni (art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy), to pierwszym dniem, w którym można było uznać wystąpienie tej okoliczności, był dzień następujący po 90 dniu od daty ostatniego stawiennictwa. Organy obu instancji błędnie przyjęły, że już w 90 dniu od dnia ostatniego kontaktu skarżącej z powiatowym urzędem pracy K. M.-M. miała zostać wykreślona z ewidencji osób poszukujących pracy, a przede wszystkim pozbawiona statusu osoby poszukującej pracy. Dostrzeżona nieprawidłowość przy ustaleniu daty utraty przez skarżącą statusu osoby poszukującej pracy, jako naruszająca art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy, niewątpliwie miała wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów natury procesowej, dotyczących przede wszystkim naruszenia przez Wojewodę [...] zasad postępowania dowodowego, polegających na nieustosunkowaniu się do telefonicznego zgłoszenia przez matkę skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...] r. choroby córki K. stwierdzić przede wszystkim należy, że na etapie postępowania odwoławczego organ nie dysponował dowodem potwierdzającym tę okoliczność. O stanie zdrowia skarżącej informowała jedynie treść zaświadczenia wystawionego przez lekarza okulistę w dniu [...] r., stwierdzającego u K. M.-M. wirusowe zapalenie rogówek i przewidywany okres choroby około miesiąca, przedłożonego Wojewodzie wraz z odwołaniem. Do tego jednak dowodu, niezależnie od jego przydatności dla sprawy, organ miał obowiązek się odnieść w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednakże tego nie uczynił. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego skutecznego usprawiedliwiania niestawiennictwa skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] , przywołać należy treść art. 33ust. 4a pkt 1 i 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy: 1) nie utrzymuje kontaktu z powiatowym urzędem pracy co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie; 2) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy, a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; Ustawodawca przewidział zatem dwie, niezależne od siebie sytuacje, w których może nastąpić utrata statusu osoby poszukującej pracy. W pierwszym przypadku ( pkt 1), pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje poprzez niepotwierdzenie zainteresowania pomocą określoną w ustawie co najmniej raz na 90 dni. W tej sytuacji ustawa nie przewiduje - jak to rozumie skarżąca – 7-dniowego terminu powiadamiania o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Termin ten dotyczy bowiem drugiego przypadku (pkt 2), gdy organ ustali z poszukującym pracy konkretny termin, a poszukujący pracy w razie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie nie skorzysta z prawa poinformowania urzędu pracy o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Pozbawienie statusu osoby poszukującej pracy następuje w tej sytuacji od dnia niestawiennictwa. W sprawie niesporne jest, co już wyżej zostało podniesione, że Powiatowy Urząd Pracy w Szczecinie nie wyznaczał K. M.-M. konkretnego terminu stawiennictwa, albowiem ustalił kontakt poszukującej pracy stosownie do treści art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy, czyli co najmniej raz na 90 dni od dnia ostatniego stawiennictwa. W tej sytuacji, kwestia dopełnienia przez skarżącą obowiązków jakie ustawodawca nałożył na osoby zarejestrowane jako poszukujące pracy może być oceniana wyłącznie w oparciu o treść art. 33 ust. 4 a pkt 1 ustawy. Reasumując, wobec naruszenia przez Wojewodę [...] powołanego wyżej przepisu ustawy, polegającego na niewłaściwym jego zastosowaniu, co skutkowało wadliwym sformułowaniem treści dokonanego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku.