II SA/Sz 1361/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. oraz J. K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz skarżących B. K. oraz J. K. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu solidarnego od skargi B. K. oraz J. K., K. S., I. S. – B. oraz K. B. pismem z dnia 13 listopada 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1361/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę ww. skarżących, w tym B. K. oraz J. K. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od złożonej skargi. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia Sąd wskazał, że zarządzeniem sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] r., skarżący B. K. oraz J. K. (każdy ze skarżących osobną korespondencją) zostali wezwani do uiszczenia solidarnego wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł, jednocześnie pouczeni, że niewykonanie powyższego wezwania w terminie siedmiodniowym spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłki sądowe zawierające powyższe wezwania do uiszczenia wpisu sądowego skierowane do B. K. oraz J. K., z uwagi na niemożność ich doręczenia skarżącym zostały złożone w placówce pocztowej dnia 22 grudnia 2017 r., o czym powiadomiono skarżących umieszczając stosowne zawiadomienie (awizo) w skrzynce listowej. Powtórnego awiza dokonano dnia 2 stycznia 2018 r. Z uwagi na nieodebranie opisanych przesyłek, urząd pocztowy dnia [...] r. zwrócił przesyłki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z adnotacją "nie podjęto w terminie". Sąd stwierdził, że przesyłki zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skierowane do B. K. oraz J. K. zostały doręczone ww. stronom skarżącym w trybie art. 73 ustawy p.p.s.a. w dniu 5 stycznia 2018 r., a zatem siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu upłynął dnia [...] r. W zakreślonym terminie żaden ze wskazanych wyżej skarżących należnego wpisu od skargi nie uiścił. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącym (osobną korespondencją) w dniu [...] r. (vide: zwrotne potwierdzenia odbioru). W dniu 30 stycznia 2018 r. wpłynęło do Sądu pismo B. K. oraz J. K., w którym skarżący zwrócili się z prośbą o przywrócenie terminu "rozpatrzenia skargi". Jednocześnie uiścili w kasie Sądu kwotę 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi w sprawie II SA/Sz 1361/17. Skarżący w uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że w momencie doręczenia przesyłki, czyli dnia [...] r. nie byli obecni w miejscu zamieszkania, gdyż wyjechali z rodziną na Ś. B. Narodzenia do miejscowości M., koło N. S.. Po powrocie skarżący zostali poinformowani przez współskarżącą I. S. – B. o dokonanej przez nią wpłacie do Sądu. W tej sytuacji, skarżąca telefonicznie skontaktowała się z Sekretariatem Sądu i w odpowiedzi na pytanie, czy również musi wnieść opłatę otrzymała odpowiedź "wynikającą z pisma sądu z dnia 14.12.2017r., które otrzymała I. S. – B., że jeżeli opłata ma charakter solidarny to nie ma obowiązku wnoszenia kolejnych opłat – i tak to zrozumieliśmy". Końcowo skarżący podnieśli, że po otrzymaniu postanowienia z dnia 30 stycznia 2018 r. natychmiast złożyli w Sądzie wniosek o przywrócenie terminu i równocześnie uiścili wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Powyższe warunki muszą zostać spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że odpis postanowienia o odrzuceniu skargi B. K. oraz J. K. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego został doręczony skarżącym w dniu 30 stycznia 2018 r., w tym samym dniu został złożony przez skarżących wniosek o przywrócenie terminu "do rozpatrzenia skargi", który z uwagi na charakter sprawy oraz w związku z jednoczesnym uiszczeniem przez skarżących kwoty 500 zł został potraktowany, jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a zatem z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Spełniona została również przesłanka wynikająca z art. 87 § 4 p.p.s.a., skoro skarga została opłacona. Natomiast we wniosku nie uprawdopodobniono, aby uchybienie terminu było niezawinione. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, opubl. w Lex nr 1530525). W ocenie Sądu, skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnili, by uchybili terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, bez swojej winy. Uzasadniając wniosek skarżący podnieśli, że dnia 22 grudnia 2017 r., nie mogli odebrać kierowanej do nich przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, bowiem nie byli obecnie w miejscu zamieszkania, które opuścili w związku z wyjazdem rodzinnym na Ś. B. Narodzenia. Ponownie podkreślenia wymaga, że pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależne od strony, nie dające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec. Do takich zdarzeń w sposób oczywisty nie można zaliczyć wyjazdu rodzinnego związanego ze świętami, który został wcześniej zaplanowany. Podkreślenia wymaga, że zainicjowanie wniesieniem skargi postępowania sądowego jest równoznaczne z tym, że sąd będzie kierował do stron wezwania i zakreślał stosowne terminu do dokonania czynności procesowych, a strona powinna się z tym liczyć i w odpowiedni sposób przygotować np. poprzez ustanowienie pełnomocnika. Ponadto za okoliczność, która uzasadniałaby brak winy w uchybieniu terminu nie można przyjąć, w realiach niniejszej sprawy, niezrozumienia informacji udzielonej skarżącej przez pracownika sekretariatu Sądu w odpowiedzi na zapytanie skarżącej w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty. Jak wynika z wyjaśnienia skarżących, B. K. otrzymała odpowiedź "wynikającą z pisma sądu z dnia 14.12.2017r., które otrzymała I. S. – B., że jeżeli opłata ma charakter solidarny to nie ma obowiązku wnoszenia kolejnych opłat – i tak to zrozumieliśmy". Stanowisko skarżącej oraz udzielona informacja wskazują, że wnioskodawcy błędnie zrozumieli informację odwołując się do sytuacji innych skarżących, czyli I. S. – B. oraz K. S., które zarządzeniem z dnia [...] r. zostały wezwane do uiszczenia solidarnego wpisu, którego charakter polega na tym, że uiszczenie wpisu przez jedną z wymienionych w wezwaniu skarżących zwalnia drugą skarżącą z obowiązku jego uiszczenia. Tymczasem osobnym zarządzeniem skarżący: J. K. oraz B. K. również zostali wezwani do uiszczenia solidarnego wpisu sądowego, lecz z uwagi na nieobecność w miejscu zamieszkania powyższego wezwania nie odebrali. Dla wyeliminowania stanu swego rodzaju niepewności procesowej powodowanej brakiem reakcji wezwanej strony przepisy proceduralne przewidują instytucję fikcji doręczenia korespondencji kierowanej z sądu, która została zastosowana w postanowieniu Sądu z dnia 22 stycznia 2018 r. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnili, iż uchybili terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi bez swojej winy. W tej sytuacji należało orzec stosownie do art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., jak w postanowieniu. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono na podstawie art. 225 powołanej ustawy p.p.s.a.