II SA/Sz 1363/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak/spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...]r. nr [...], Prezydent Miasta [...]po rozpoznaniu wniosku A. W. z dnia [...]r., przyznał A. W. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności córki M. W,j w okresie od [...]r. do [...]r. w wysokości [...]zł. Od powyższej decyzji A. W. złożył odwołanie motywując je nie uzyskaniem zasiłku pielęgnacyjnego za [...] r. Skarżący wskazał, że wypłacający dotychczas zasiłek zakład pracy nie poinformował go w terminie o konieczności złożenia wniosku do Urzędu Miejskiego [...] we [...]r. O takiej potrzebie dowiedział się dopiero [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...]r., nr[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 16 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium, powołując się na treść art. 24 ust 1, 2 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podało, że skoro wniosek odwołującego się wpłynął do organu I instancji w dniu [...]r., to organ ten prawidłowo orzekł, przyznając stronie wnioskowane świadczenie od [....]r., tj. począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Z uwagi na okresowy charakter orzeczenia o niepełnosprawności Kolegium stwierdziło że również końcowa data okresu zasiłkowego – [...]r. – ustalona została prawidłowo, tj. do dnia w którym upływa ważności tego orzeczenia. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że przepisy w tym zakresie mając charakter bezwzględnie obowiązujące i organ odwoławczy nie może uwzględnić żadnych szczególnych okoliczności w sytuacji, gdy jakikolwiek z niezbędnych warunków uprawniających do świadczenia nie został spełniony. A. W. złożył na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W jej uzasadnieniu podniósł, że dotychczasowym płatnikiem zasiłku pielęgnacyjnego był jego zakład pracy, który nie udzielił mu odpowiednio wcześnie informacji o zmianie przepisów związanych z zasadami wypłaty zasiłków pielęgnacyjnych. Skarżący podkreślił, że w jego ocenie, zmienił się tylko płatnik zasiłku, którym do tej pory był zakład pracy, zatem winna nastąpić kontynuacja wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący wyjaśnił, że w okresie zmiany przepisów, zdrowie dziecka uległo pogorszeniu, co wymagało poświęcenia mu szczególnie dużo uwagi jak i hospitalizacji dziecka w szpitalu w [...] oraz wizyt w Centrum Zdrowie Dziecka [...] A. W. stwierdził, że z przykrością odczytał końcowy fragment uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, w którym podano, iż "żadne szczególne okoliczności nie mogą mieć wpływu na prawo do świadczeń w sytuacji, gdy jakikolwiek z niezbędnych warunków uprawniających do świadczenia nie został spełniony." Skarżący zwrócił się do sądu o wydanie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny dla córki M. W. za [...]r. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolą działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ramach tej kontroli sąd bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu. W przypadku uwzględnienia skargi, w zależności od stwierdzonego stopnia naruszenia prawa, sąd uchyla zaskarżoną decyzję albo stwierdza jej nieważność. W przeciwnym wypadku skargę oddala. Sąd nie posiada natomiast kompetencji do podejmowania, w zastępstwie organów administracji publicznej, rozstrzygnięć przyznających bądź odmawiających przyznania jakichkolwiek uprawnień lub świadczeń. Z tych też względów sformułowany w skardze wniosek, z którego zdaje się wynikać oczekiwanie skarżącego od sądu przyznania spornego świadczenia, nawet teoretycznie nie mógł być uwzględniony. Przedmiotem skargi i oceny sądu jest decyzja dotycząca przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Zasady przyznawania zasiłków pielęgnacyjnych określone zostały w ustawie z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), która weszła w życie w dniu 31 grudnia 2003 r. Art. 24 w ust. 2 tej ustawy zawiera ogólną zasadę mającą zastosowanie do wszystkich świadczeń rodzinnych, zgodnie z którą, prawo do tych świadczeń ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 3). Przywołany przepis wyraźnie wskazuje, iż przyznanie oraz wypłata świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego zależy od uprzedniego wniosku osoby uprawnionej i od daty jego złożenia. Ustawa o świadczeniach rodzinnych wchodząc w życie określiła poszczególne etapy przejmowania przez właściwe organy zadań związanych z realizacją poszczególnych świadczeń rodzinnych. I tak, zgodnie z art. 49 ust. 1. w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. zasiłki pielęgnacyjne mógł przyznawać i wypłacać organ właściwy lub pracodawcy zatrudniający w dniu [...]r. co najmniej [...] pracowników - swoim pracownikom w czasie trwania ich zatrudnienia oraz osobom wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej. Końcowa data uprawnienia do ustalania praw do zasiłku pielęgnacyjnego i jego wypłaty przez zakłady pracy wynikała z wprowadzonej ustawą zmiany podmiotu uprawnionego do ustalania i wypłacania świadczeń rodzinnych, w tym zasiłków pielęgnacyjnych. Okoliczności z powodu których skarżący nie uzyskał wiedzy na temat zmiany przepisów związanych z przyznawaniem i wypłatą zasiłków pielęgnacyjnych wprowadzonych ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. nie mogą stanowić podstawy do przeprowadzenia takiej wykładni obowiązujących przepisów prawa, która wbrew ich treści nakazywałaby organom przyznanie spornego zasiłku za miesiąc poprzedzający ten w którym faktycznie został złożony wniosek. Odrębną kwestią jest również, czy zakład pracy dotychczas wypłacających zasiłek pielęgnacyjny miał obowiązek i poinformował skarżącego o zmianach związanych z realizacją prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od [...]r. Poza zakresem niniejszej sprawy i właściwością sądu administracyjnego jest ocena ewentualnej odpowiedzialności zakładu pracy za nie przekazanie stronie stosownej informacji, skutkująca utratą zasiłku pielęgnacyjnego za [...] r. Podniesiony przez skarżącego zarzut w tym zakresie nie mógł mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem skargi. W kontekście przytoczonych przepisów prawa sąd stwierdził, że wobec złożenia przez A. W. wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego [...] r., zasiłek nie mógł zostać przyznany od [...] r., a jedynie od [...]r. Zawarte w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzenie o tym, że żadne szczególne okoliczności nie mogą mieć wpływu na prawo do świadczeń wynikało z tego, że organy przyznające prawo do tych świadczeń są związane obowiązującymi przepisami prawa, tzn., że wydając takie a nie inne rozstrzygnięcia nie mogą kierować się uznaniem administracyjnym. Decyzje w przedmiocie zasiłków pielęgnacyjnych mają charakter tzw. decyzji związanych, co oznacza, że organ podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa do tego zasiłku ocenia jedynie, czy zostały spełnione określone w ustawie przesłanki umożliwiające przyznanie wnioskowanego zasiłku, nie kierując się w tym względzie własnymi odczuciami, co do zasadności przyznania tej formy pomocy. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawa nie naruszyło, co skutkować musiało oddaleniem skargi, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.