II SA/Sz 1363/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił M. P. zam. w S. przy ul. [...] przyznania dodatku mieszkaniowego, wskazując, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 %. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwana w oddzielnym pokoju. Przepis ten zezwala zatem na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jeżeli więc w lokalu mieszkalnym zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia mieszkalna ulegnie zwiększeniu, jeśli jest spełniony któryś z wymienionych wypadków (poruszanie się na wózku lub konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju). Oznacza to, iż w sytuacji gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, powierzchnię mieszkalną zawsze się zwiększa, natomiast w drugim - tylko wówczas, gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama, nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odwołująca zamieszkuje w przedmiotowym lokalu sama, zatem też ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Od powyższej decyzji M. P. wniosła odwołanie domagając się przyznania dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu podała, iż jest osobą niepełnosprawną i nie rozumie dlaczego tylko osoby poruszające się na wózku inwalidzkim mają uprawnienie do zwiększonej powierzchni mieszkalnej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżoną decyzją, wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) dalej: K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 966 ze zm.), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 K.p.a. jest to, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 5 cyt. ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na 1 osobę wynosi 35.00 m2. Powierzchnia lokalu nr [...] położonego w S. przy ul. [...] wynosi 53,00 m2, a zatem więcej niż dopuszczalna granica powierzchni wynosząca 45,50 m2. W tej sytuacji SKO – podobnie jak organ I instancji - uznało, że dodatek mieszkaniowy M. P. nie przysługuje. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie przyznaje organom administracji publicznej oraz organom odwoławczym kompetencji do swobodnego uznania przedmiocie odmowy lub przyznania dodatku mieszkaniowego. Decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, gdyż prawodawca w sposób precyzyjny ustalił zarówno przesłanki, od których zależy jego przyznanie, jak również sposób obliczenia wysokości dodatku. Organy administracji nie dysponują w tym zakresie możliwością przyznania wnioskodawczym dodatku z uwagi na jej sytuację materialną i zdrowotną. Powyższą decyzję skarżąca zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła w niej, iż uzasadnienie skarżonej decyzji jest dalece nierzetelne, nielogiczne i niezgodne z prawem. Swobodna i wyraźnie nielogiczna interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatków mieszkaniowych przez SKO stoi w całości w sprzeczności z Konstytucją RP. Na poparcie tego stanowiska skarżąca przywołała wyrok WSA II SA/Sz 538/15 z dnia 28 grudnia 2015 r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne dokonują kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W myśl art. 135 P.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w którym został wydany zaskarżony akt lub czynność. Sąd uwzględnia skargę i eliminuje z obrotu zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1). Rozpoznając niniejszą sprawę w aspekcie wspomnianego wyżej kryterium legalności, sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego skarga winna być oddalona. Zauważyć należy, iż skarżąca nie przytoczyła w swej skardze żadnych merytorycznych zarzutów, poza odwołaniem się do wyroku WSA w S. z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 538/15. W związku z powyższym wyjaśnić należy, iż w ww. wyroku tutejszy Sąd uchylił decyzję administracyjną, odmawiającą przyznanie skarżącej dodatku mieszkaniowego, w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. Sprawa dotyczyła tego samego lokalu i tego samego zagadnienia, to jest przekroczenia przez skarżącą powierzchni normatywnej mieszkania. W powyższej sprawie WSA w S., orzekając w I instancji podzielił zawarte w skardze stanowisko, iż skarżącej, mieszkającej samodzielnie w przedmiotowym mieszkaniu, przysługuje – ze względu na niepełnosprawność – prawo do powiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2. Należy jednak przypomnieć, że wskazany wyżej wyrok po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej organu został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 15 września 2016 r. sygn. akt I OSIK 1596/16. W wyroku tym sąd II instancji zakwestionował stanowisko WSA w S. wyrażone w powołanym przez skarżącą wyroku i uchylił ten wyrok, a także oddalił skargę skarżącej, stwierdzając m.in. iż w myśl art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.). NSA wskazał dalej, że ustalenie, iż osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy dysponuje orzeczeniem stwierdzającym wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie powoduje, iż w każdym stanie faktycznym będzie znajdował zastosowanie art. 5 ust. 3 ww. ustawy i tym samym normatywna powierzchnia podlegać będzie zwiększeniu o 15m2. W doktrynie oraz w jednolitym w tym zakresie orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie znajduje zastosowania do osób zamieszkujących samodzielnie. Pojęcie "oddzielnego pokoju" jakim posługuje się ustawodawca oznacza pomieszczenie, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Poza zakresem kompetencji zespołu orzekającego pozostaje to, jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy zajmuje go samodzielnie czy też z innymi osobami. Samo dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, nie będzie więc automatycznie powodowało powiększenia powierzchni normatywnej. Określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miało tylko wówczas zastosowanie, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje przynajmniej z jedną osobą. Wykładnia gramatyczna tego określenia wskazuje, iż chodzi tu o pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami. Takie rozumienie treści art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych potwierdza również wykładnia celowościowa. Ratio legis omawianej regulacji opiera się nie tylko na sytuacji osoby niepełnosprawnej, ale też ma na względzie prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione zamieszkujące z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju (por. wyroki NSA z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt I OSK 804/10, z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1037/12, z dnia 19 stycznia 2011 r,. sygn. akt I OSK 1389/10, z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2014/11 z dnia 23 sierpnia 2012 r. I OSK 73/12 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl; W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r. W orzeczeniu tym wskazano na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz ustalono, że niepełnosprawna posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Skarżąca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o powierzchni 53m2. Z akt postępowania, w szczególności z oświadczenia załączonego do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynika, że we wskazanym lokalu zamieszkuje sama i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ani w odwołaniu, ani w skardze skarżąca nie kwestionuje powyższych ustaleń. Nie wskazuje też, że w lokalu skarżącej przebywają inne osoby, które sprawują nad nią opiekę w takim wymiarze, który uzasadniałby przyjęcie, że wspólnie z nią zamieszkują. Nawet jeżeli przy prowadzeniu gospodarstwa domowego skarżąca korzysta doraźnie z pomocy osób trzecich, nie oznacza to, że dzieli z nimi lokal mieszkalny, zatem fakt taki nie podważa ustaleń organu, że strona zamieszkuje samotnie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma zatem podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie spełniony został wymóg zamieszkiwania przez osobę niepełnosprawną z inną osobą (osobami), który to warunek, w świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy, determinuje możliwość skorzystania z uprawnienia określonego w tym przepisie. W analizowanym przypadku, do jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącej, zajmującej samodzielnie trzypokojowy lokal mieszkalny, przepis ten nie ma zatem zastosowania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną wobec czego orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.