II SA/Sz 1364/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-04-13
Skład orzekający: sędzia WSA Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania sądu do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona skarżąca uchyliła się od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 PPSA do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak dochodów i posiadanie mieszkania, w którym nie może zamieszkać. Sąd wezwał ją do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, jednak skarżąca nie wykonała tego wezwania. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R., E. B., T. C., E. G., A. W., L. R., P. W., J. B., M. B., I. J., J. D., T. D., E. P., B. D., A. D., H. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
P.W. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwuletnią córką. Posiadany majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Dalej skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnego dochodu.
Końcowo wskazała, że mieszkanie dostała od dziadków w zamian za opiekę nad nimi, jednakże nie może w nim zamieszkać dopóki dziadkowie żyją.
W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy :
- zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej,
- oświadczenia, czy mąż skarżącej M.W. jest zatrudniony. Jeżeli tak, to przedłożenie zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości otrzymywanego miesięcznie wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy, jeżeli natomiast jest osobą bezrobotną to przedłożenie zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez niego statusu osoby bezrobotnej,
- oświadczenia dotyczącego aktualnego miejsca zamieszkania skarżącej wraz z rodziną oraz przedłożenie dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy ( gaz, prąd, czynsz),
- wyciągów z posiadanych kont bankowych skarżącej i jej męża z okres ostatnich trzech miesięcy,
- odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe,
- oświadczenia kto ponosi koszty utrzymania mieszkania położonego [...],
- oświadczenia, czy skarżąca w ciągu ostatnich dwóch lat korzystała z pomocy ośrodka pomocy społecznej, jeżeli tak to przedłożenie decyzji potwierdzającej ten fakt.
Powyższe zobowiązanie zostało doręczone P.W. w dniu 25 marca 2012 r., jednakże skarżąca nie wykonała go do dnia dzisiejszego.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny , zważył:
Instytucja prawa pomocy uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zakres której wchodzi wnioskowane przez skarżącą zwolnienie od kosztów sądowych, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie przed sądem administracyjnym, zaś ciężar dowodu, jak we wszelkiej kategorii ulg i zwolnień, spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z redakcji przepisów art. 246 § 1 i 2 ww. ustawy.
Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawczynię od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy, tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 ustawy, zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą bezrobotną, a jej rodzina miesięcznie nie uzyskuje żadnych dochodów, ponieważ jest ona osobą bezrobotną. Męża w rubryce dochody skarżąca w ogóle nie wpisała. Mając powyższe na uwadze należało ustalić, jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa rodziny. Jednakże skarżąca, nie zastosowała się w całości do wezwania Sądu i nie wyjaśniła wszystkich kwestii związanych z sytuacją materialną,.
W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku, bowiem wnioskodawczyni nie nadsyłając żądanych informacji nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. Brak danych dotyczących sytuacji materialnej i płatniczej wnioskodawczyni uniemożliwia merytoryczne i pozytywne załatwienie żądania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło