II SA/Sz 1366/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-29
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny jest uprawniony do samodzielnej oceny charakteru gier prowadzonych na automatach w celu wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry, bez konieczności zwracania się do Ministra Finansów o wydanie decyzji w trybie art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych?Ratio decidendi
Organy celne prowadzące postępowanie administracyjne posiadają samodzielną legitymację do oceny charakteru gier prowadzonych na automatach w celu wymierzenia kary pieniężnej. Nie jest wymagane każdorazowe zwracanie się do Ministra Finansów o wydanie decyzji w trybie art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, ponieważ właściwy organ jest uprawniony do czynienia ustaleń odnośnie do charakteru danej gry na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym eksperymentu i opinii biegłego.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili dwa automaty do gier hazardowych w sklepie na stacji paliw. Jeden z automatów, po przeprowadzeniu gier kontrolnych i opinii biegłego, został uznany za automat do gier losowych. Skarżący nie przedstawił wymaganej koncesji ani zezwolenia. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył skarżącemu karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej. Skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując prawidłowość ustaleń organów oraz zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w S., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S., nr [...], z dnia [...] r. wymierzającą Ł.W., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] Ł. W., karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] A. nr [...] poza kasynem gry.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych.
W dniu 15 września 2015 r., funkcjonariusze Urzędu Celnego w S. przeprowadzili kontrolę urządzania gier hazardowych poza ośrodkami gier w sklepie na Stacji P. B. nr [...] przy ul. [...] w S., ujawniając,
że znajdują się tam dwa włączone do sieci i gotowe do prowadzenia gier automaty:
[...] A. nr [...] i [...] nr [...]. Przeprowadzone gry kontrolne potwierdziły, że automat [...] A. nr [...] jest automatem do gier losowych według definicji zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 471, dalej zwana: "u.g.h."), zaś automat [...] nr [...] jest uszkodzony.
Funkcjonariuszom nie przedstawiono koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych, o którym mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h.
Wobec powyższego kontrolujący dokonali niezbędnych czynności procesowych, zatrzymując, jako dowód rzeczowy, automat [...] A. nr [...].
Funkcjonariusze ustalili także, że na czynnym automacie znajdowała się nalepka z napisem: "Informacja dla klientów korzystających z urządzeń elektronicznych - dane firmy wynajmującej część pomieszczenia Sklepu Stacji Paliw pod urządzenie: [...] NIP [...], REGON [...] w razie awarii lub spraw związanych z działaniem urządzeń, prosimy natychmiast powiadomić serwis powyższej firmy. Telefon do serwisu (...)".
Postanowieniem z dnia [...] r., Naczelnik Urzędu Celnego w S. wszczął z urzędu wobec Ł. W. (dalej zwany: "stroną", "skarżącym") postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r., na podstawie art. 180 § 1 i art. 216 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej zwana: "O.p."), organ celny włączył do akt niniejszej sprawy materiał dowodowy zgromadzony w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w lokalu oraz w toku prowadzonego równolegle postępowania karnego skarbowego pod sygn. akt RKS [...], w tym m.in. opinię z dnia 27 grudnia 2015 r. z badań automatów lub urządzeń do gier sporządzoną przez W. L. biegłego sądowego w specjalizacji badań automatów i urządzeń do gier przy Sądzie Okręgowym w S., dotyczącą automatu [...] A. nr [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. (sprostowaną postanowieniem nr [...] z dnia [...]r.) Naczelnik Urzędu Celnego w S. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] A.
nr [...] poza kasynem gry.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucił naruszenie przepisów:
1. art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 1 u.g.h. w związku z art. 4 ustawy z dnia
12 czerwca 2015 r., o zmianie ustawy o grach hazardowych poprzez wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, w sytuacji gdy zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. ustawodawca nałożył na podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub art. 7 ust. 2 u.g.h. obowiązek dostosowania się do wymogów ustawy do dnia 1 lipca 2016 r.;
2. art. 2 ust. 5 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, które skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry;
3. art. 2 ust. 6 u.g.h. poprzez prowadzenie ustaleń w zakresie posiadania przez urządzenia typu [...] cech określonych w art. 2 ust. 1-5 u.g.h. oraz oparcie się przez organ pierwszej instancji w wydanej decyzji na opinii biegłego sądowego W. L., podczas gdy ustawowe uprawnienie do rozstrzygnięcia czy gra jest grą losową oraz grą na automacie przysługuje wyłącznie Ministrowi Finansów, a nie organom prowadzącym postępowanie.
Dyrektor Izby Celnej w S., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję, działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i w oparciu o zawarte w niej regulacje prawidłowo uznał, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki wydania decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powołał treść przepisów ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.), regulujących zasady urządzania gier i prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, zdefiniował pojęcia "gry na automatach, "wygranej pieniężnej i rzeczowej", "gry losowej", "celu komercyjnego gry na automatach", "urządzającego grę na automatach poza kasynem gry, (art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 3, art. 14 ust. 1, art. 23a, art. 89 u.g.h.).
Następnie, organ odwoławczy, powołując się na zgromadzony materiał dowodowy (dokumenty zgromadzone w toku kontroli oraz postępowania karnego skarbowego), w tym m.in. protokół kontroli oraz protokół oględzin nr z dnia 15 września 2015 r., opis przebiegu eksperymentu zawarty w protokole kontroli, opinię z dnia 27 grudnia 2015 r. biegłego sądowego, umowę najmu z 21 lipca 2015 r., zawartą pomiędzy dysponentem automatów firmą "[...]", a Firmą P.H.U. D.B., D.B. Spółka Jawna, stwierdził, że:
1) wygląd i działanie automatu [...] A. nr [...] świadczy o tym, że jest to urządzenia elektroniczne (komputerowe), co spełnia jedną z przesłanek określonych w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h.;
2) automat wypłaca lub ma możliwość wypłaty wygranych pieniężnych, a także daje możliwość rozgrywania gier za uzyskane wygrane rzeczowe (punkty) w poprzednich grach, a to wypełnia przesłanki z art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h.;
3) gry mają charakter losowy, gdyż wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od możliwości zręcznościowych gracza, ale od przypadkowego "trafienia" na wygrywający układ symboli;
4) gry mają cel komercyjny, ze względu na występowanie w przedmiotowym automacie akceptora banknotów/wrzutnika monet, wyrzutnika monet (hoppera) oraz fakt, że rozpoczęcie gier może nastąpić po wcześniejszym zakredytowaniu automatu punktami kredytowymi uzyskanymi w zamian za wpłacone środki pieniężne;
5) urządzającym gry na przedmiotowych automatach, jest strona, będąca prawnym dysponentem automatu, gdyż z zawartej umowy najmu wynikało, że ustawi urządzenia elektroniczne, jest osobą uprawnioną do kontaktu w razie usterek, uszkodzeń, nieprawidłowości, ponosi pełną odpowiedzialność prawną oraz finansową związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń oraz wszelkie konsekwencje związane z posiadaniem koncesji, pozwoleń, wymaganych zezwoleń, jest zobowiązany do zawarcia ubezpieczenia wszystkich urządzeń, jest zobowiązany uczestniczyć w każdej kontroli swoich urządzeń dokonywanych przez organy państwowe; nadto z nalepki na urządzeniu wynikała informacja dla klientów, że firma strony jest właściwa w sprawach serwisu urządzeń (awarie, sprawy związane z działaniem urządzeń).
Konsekwencją powyższych ustaleń faktycznych było stwierdzenie, że podlegały one subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h, a zatem stronie, słusznie została wymierzona kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Dyrektor Izby Celnej w S., w uzasadnieniu swojej decyzji szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów odwołania, uznając je za niezasadne. Stwierdzono, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, wskazując, że przepis zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub art. 7 ust. 2 ustawy nowelizowanej na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej ustawie o grach hazardowych do dnia 1 lipca 2016 r., dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). W ocenie organu, podmioty krajowe i zagraniczne, które nie prowadziły takiej działalności przed 3 września 2015 r, nie doświadczyły zmiany zasad prowadzenia działalności w trakcie jej prowadzenia
w związku z czym brak jest uzasadnienia dla objęcia ich przepisami przejściowymi.
Za nietrafny uznano również zarzut naruszenia art. 2 ust. 5 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ I instancji prawidłowo ustalił, na podstawie zgromadzonych dowodów (eksperyment przeprowadzony w trakcie kontroli przez funkcjonariuszy, jak również opinia biegłego sądowego), że gry prowadzone na ww. urządzeniu są grami na urządzeniu komputerowym, o wygrane pieniężne i rzeczowe, mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a nadto organizowane były w celach komercyjnych.
Zdaniem organu II instancji, w sprawie nie zachodziły przesłanki do wystąpienia do Ministra Finansów o wydanie decyzji w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h., gdyż charakter gier zainstalowanych na tym automacie został wykazany na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego.
W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, podnosząc zarzuty analogiczne jak w odwołaniu, tj.:
- art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych
(Dz. U. z 2015 r. poz. 1201) w zw. z art. 6 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 w zw.
z art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie,
w sytuacji, w której zgodnie z art. 4 ustawy nowelizującej podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 u.g.h. w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, tj. do dnia
1 lipca 2016 r., a tym samym wymaganie od podmiotu skarżącego posiadania koncesji na etapie kontroli z dnia 15 września 2015 r., wydania decyzji przez organ
I instancji z dnia [...] r. było przedwczesne albowiem działalność skarżącego nie była sprzeczna z prawem, nadto zaś organ II instancji nie zweryfikował czy po dacie, o której mowa art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r.
o zmianie ustawy o grach hazardowych, skarżący dostosował swoją działalność do obowiązujących przepisów;
- art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 2 ust. 6 u.g.h. oraz art. 197 § 1 O.p. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak pozyskania w toku postępowania opinii upoważnionej przez Ministra Finansów jednostki badającej, jako jedynego podmiotu ustawowo umocowanego do przeprowadzenia badań urządzeń do gier i oparcie się na wynikach eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych oraz opinii sporządzonej przez biegłego, a zatem na innych dowodach aniżeli wynika to z przepisu art. 2 ust. 6 u.g.h., przez co organy obu instancji nie dopełniły obowiązku prawidłowego zgromadzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji świadczy o prowadzeniu postępowania w sposób budzący wątpliwości, tj. z naruszeniem art. 121 § 1 O.p.;
- art. 191 O.p. w zw. z art. 2 ust. 5 u.g.h. poprzez błędne przyjęcie, że urządzenie typu [...] spełnia warunki przewidziane w art. 2 ust. 5 u.g.h. w zakresie losowego charakteru, podczas gdy urządzenie to oferuje możliwość rozegrania gier
o charakterze zręcznościowym, bowiem podstawową cechą gry jest sprawdzenie refleksu i ćwiczenie koordynacji zręcznościowej grającego i, w konsekwencji, prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości, tj. z naruszeniem art. 121 § 1 O.p.;
- art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. przez błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i przyjęcie, że przepis art. 89 ustawy znajduje zastosowanie także do urządzania gier na symulatorze zręcznościowym nieobjętym przepisami
art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 5 u.g.h.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie
z art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanego wyżej kryterium wykazała, że nie narusza ona prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł od każdego automatu za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego, które doprowadziły do trafnej, w ocenie Sądu, konkluzji, że gry urządzane na zabezpieczonym automacie były grami hazardowymi w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Przemawia za tym zarówno udowodniony losowy charakter gier, jak również fakt, że na przedmiotowych automacie gry były rozgrywane o wygrane pieniężne i rzeczowe (możliwość przedłużenia gry poprzez wykorzystanie wygranej uzyskanej w poprzedniej grze), co wynika zarówno
z przeprowadzonego eksperymentu, jak również ze znajdującej się w aktach postępowania opinii biegłego sądowego. Okoliczność ta nie została, zdaniem Sądu, przez skarżącego skutecznie zakwestionowana.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,
o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
W myśl art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Jak stanowi art. 2 ust. 4 u.g.h. "wygraną rzeczową" w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie do art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach
i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy.
Przenosząc przywołane unormowania na grunt sprawy wskazać należy,
że zabezpieczony automat spełnił przesłanki wynikające ze wskazanych przepisów,
co oznaczało, że urządzanie na nich gier powinno nastąpić w kasynie gry.
Bezsporne jest również to, że gry na przedmiotowym automacie urządzane były przez skarżącego poza kasynem gry.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, w świetle utrwalonych poglądów orzecznictwa (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 75/15, dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.gov.nsa.pl, podobnie, jak pozostałe wyroki przywołane
w sprawie) organy celne prowadzące postępowanie administracyjne posiadają samodzielną legitymację do oceny charakteru gier prowadzonych na automatach, bez konieczności każdorazowego zwracania się do Ministra Finansów o wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie. Niezasadny zatem okazał się zarzut naruszenia art. 2 ust. 6 u.g.h. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2016 r. o sygn. akt II GSK 2492/14, nie można tracić z pola widzenia tego, że tryb przewidziany w art. 2 ust 6 u.g.h. nie służy ustaleniu, czy gry urządzane na spornych automatach do gier mają inny charakter niż hazardowy, zręcznościowy, sprawnościowy, czy też, że ich wynik zależny jest od wiedzy i umiejętności grającego. Z przywołanego przepisu wprost bowiem wynika, że minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1 - 5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Istota i logika postępowania regulowanego przywołanym przepisem, w tym zwłaszcza przedmiot sprawy rozstrzyganej decyzją, o której mowa w tym przepisie, uzasadniają twierdzenie, że treść kompetencji uprawnionego organu oraz tryb ich realizacji,
w odniesieniu do sprawy administracyjnej o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, nie pozostają w relacji, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku zaznaczył również, że ust. 7 art. 2 u.g.h. nie daje organowi administracji celnej legitymacji do zainicjowania postępowania przed Ministrem Finansów. Organ ten może co najwyżej zasygnalizować potrzebę rozstrzygnięcia tej kwestii, co nie oznacza, że na skutek tej sygnalizacji Minister Finansów będzie zobligowany do wszczęcia postępowania z urzędu. Z tej więc również przyczyny upatrywanie wadliwości działania organu w naruszeniu art. 2 ust. 6 u.g.h. jest nieuprawnione. Mając na uwadze powyższe, za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., właściwy organ jest uprawniony do czynienia ustaleń odnośnie do charakteru danej gry (por. aktualny również w odniesieniu do postępowań prowadzonych na podstawie art. 89 u.g.h., pogląd prawny Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2013 r., sygn. akt V KK 15/13 oraz wyrok NSA
z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 2492/14).
Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia
13 lipca 2016 r., który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela, w analizowanym zakresie nie można pomijać konsekwencji wynikających z unormowań zawartych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Służbie tej - zgodnie z art. 2 przywołanej ustawy - powierzono kompleks zadań wynikających z ustawy o grach hazardowych, a mianowicie od kompetencji w kwestiach podatkowych (wymiaru, poboru) do związanych z udzielaniem koncesji i zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów i rejestracją urządzeń. W zadaniach Służby Celnej mieści się też wykonywanie całościowej kontroli w wymienionych powyżej dziedzinach, a także - co istotne w realiach rozpatrywanej sprawy - w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 omawianej ustawy (art. 30 ust. 1 pkt 3), a w jej ramach, funkcjonariusze celni są uprawnieni do podjęcia określonych czynności, w tym do przeprowadzania w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia, możliwości gry m.in. na automacie (art. 32 ust. 1 pkt 13). W świetle więc i tych argumentów brak jest podstaw, aby twierdzić o istnieniu potrzeby - wręcz obowiązku - rozstrzygania
w odrębnym trybie przewidzianym w art. 2 ust. 6 u.g.h., czy gra jest grą na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W świetle powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej, organ administracji celnej - aby zastosować sankcję wynikającą z ustawy o grach hazardowych - nie jest zobligowany dysponować rozstrzygnięciem Ministra Finansów wydanym na podstawie art. 2 ust. 6 tej ustawy, a brak tego rozstrzygnięcia nie stanowi o naruszeniu wymienionego przepisu.
Normy prawne obowiązującej ustawy o grach hazardowych wskazują, jakie cechy danej gry na automatach pozwalają je zakwalifikować jako gry w rozumieniu przepisów i to do organu prowadzącego postępowanie należy ustalenie, czy skontrolowane urządzenie jest automatem do gier w rozumieniu przepisów ustawy
o grach hazardowych.
Materiał zebrany w toku postępowania był przy tym w oczywisty sposób wystarczający do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Organ wydający decyzję, dysponując dowodem w postaci eksperymentu przeprowadzonego w trakcie kontroli przez funkcjonariuszy zasadnie nie miał wątpliwości co do charakteru gier na spornym automacie. Jednoznacznie ustalono,
że skontrolowane urządzenie jest automatem w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Tym samym, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, nie zachodzą przesłanki do wystąpienia do Ministra Finansów o wydanie decyzji w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h. Przeprowadzony (i utrwalony nagraniem) eksperyment, (potwierdzony znajdującą się w aktach sprawy opinią biegłego), oceniany także w powiązaniu z oględzinami urządzenia jednoznacznie wskazuje, że gry prowadzone na spornym urządzeniu posiadają cechy wymienione w art. 2 ust. 3 – 5 u.g.h., a więc są grami na automatach w rozumieniu przepisów tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutu braku wystarczających dowodów na uznanie spornego urządzenia za automat do gry w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, a nie urządzenia do gier na symulatorze zręcznościowym, Sąd wskazuje, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prawidłowo został uznany
za wystarczający do stwierdzenia, że gry prowadzone na spornym automacie wypełniały przesłanki określone w art. 2 ust. 3 – 5 u.g.h.
Rozpoczęcie gry odbywało się poprzez bezpośrednie zasilenie urządzenia pieniędzmi, w wyniku gry możliwe było uzyskanie także wygranej rzeczowej. Przeprowadzony eksperyment pozwolił ustalić, że gry na przedmiotowym automacie mają charakter losowy, końcowy układ symboli nie zależy od zręczności gracza, oprogramowanie urządzeń zawiera generator losowy. Ponadto, gry mają charakter komercyjny, rozpoczęcie gry wymaga zasilenia automatu pieniędzmi, a po wyczerpaniu wszystkich posiadanych środków automat uniemożliwiają dalszą grę Świadczy to o tym, że urządzenie [...] A. nr [...] posiada cechy, które kwalifikują przeprowadzane na nim gry do gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 – 5 u.g.h., tj. są grami na urządzeniu elektronicznych (komputerowych), o wygrane pieniężne lub rzeczowe oraz zawierają element losowości.
W ocenie Sądu, poczynione ustalenia wskazują, że gra na przedmiotowym urządzeniu ma bez wątpienia "charakter losowy", nie zaś zręcznościowy, ponieważ wygrana punktowa (lub pieniężna) nie zależy od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu jej przez grającego odpowiednim przyciskiem wyklucza się jakikolwiek inny udział gracza. Wynik gry uzyskiwany jest przypadkowo w efekcie działania losowego algorytmu programu sterującego grą. Zarówno przebieg gry, jak i jej wynik mają charakter losowy - po uiszczeniu opłaty, wynik zależy od przypadku. Ustalenia organu w tej kwestii nie zostało skutecznie podważono przez stronę. Nie wykazała ona bowiem jakie to szczególne predyspozycje, sprawności czy umiejętności pozwoliłyby mu ewentualnie osiągać powtarzalność wygranej lub chociaż zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu.
Wskazać także należy, że przepisy u.g.h. nie podają definicji pojęcia "urządzający grę"; stanowią jedynie, iż urządzający grę podlega ukaraniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Nie budzi zatem wątpliwości sankcyjny charakter powyższej normy, jak i to, że urządzającym, w myśl tej normy może być każda osoba, która zorganizowała przedsięwzięcie polegające na urządzaniu gier na automatach poza kasynem, w sytuacji, w której osoba taka była zaangażowana w proces urządzania tych gier, w tym czerpała z nich zyski. Ustawodawca na podstawie powyższej normy penalizuje zachowanie polegające na "urządzaniu gry".
Zatem, uznanie w każdej sprawie, że skarżący był podmiotem urządzającym grę powinno nastąpić na podstawie analizy zebranego w prawidłowy sposób materiału dowodowego, co też uczyniły organy obu instancji. Organy wykazały bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący był właścicielem automatu, który umieścił automat w kontrolowanym miejscu celem urządzania na nim gier hazardowych, czerpiąc z niego zyski i ponosząc wszelką odpowiedzialność za korzystanie z urządzenia przez klientów (np.w zakresie działania automatu, awarii), co wynika z umowy z dnia 21 lipca 2015 r.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 121 O.p. wskazać należy,
że zgodnie z dyspozycją art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Niemniej jednak nie oznacza to, że organ podatkowy jest w obowiązku przyjmować za właściwą interpretację przepisów wskazaną przez stronę postępowania. Przyjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę samo w sobie nie stanowi podstawy do uznania, iż organ podatkowy uchybił zasadzie zaufania, w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy oraz przepisy prawa potwierdzają prawidłowość stanowiska organu.
Sąd wskazuje, iż w sprawie Naczelnik Urzędu Celnego oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym materiale dowodowym oraz szczegółowo wskazał i wyjaśnił zarówno podstawę prawną jak i zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ wskazał, że zebrany w trakcie postępowania materiał dowodowy pozwolił ustalić, że wygląd i działanie spornego automatu świadczą także o tym, że jest to urządzenie elektroniczne (komputerowe), co spełnia kolejną przesłankę określoną w art. 2 ust. 3 u.g.h. Ponadto, gry na wskazanym urządzeniu wypełniają określoną w art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h., definicję gier na automatach w części dotyczącej określenia występujących w nich wygranych pieniężnych i rzeczowych.
Mając na uwadze ustalony na podstawie zgromadzonych dowodów stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, w ocenie Sądu, prawidłowo organ stwierdził, że skarżący urządzał gry na automatach, na których prowadzone gry spełniały przesłanki określone w art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h.
W toku postępowania organy nie dopuściły się przy tym takiego rodzaju uchybień procedury, które nakazywałyby usunięcie kontrolowanej decyzji z obrotu prawnego.
Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 4 ustawy
z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, przez jego niezastosowanie w kontrolowanej sprawie. Zgodnie z tym przepisem podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do dnia 1 lipca 2016 r. W myśl art. 6 ust. 1-3 i art. 7 ust. 2 u.g.h. działalność,
o której mowa w tych przepisach może być prowadzona przez spółki akcyjne lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jedynie na podstawie udzielonej koncesji lub zezwolenia. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I KZP 1/16 (publ. OSNKW 2016/6/36), w myśl którego przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2 ustawy nowelizowanej na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej ustawie o grach hazardowych do dnia 1 lipca 2016 r., dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). Zatem w sytuacji, gdy na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, aby skarżący był podmiotem, który w dniu 3 września 2015 r. prowadził działalność w zakresie urządzania gier na automatach na podstawie uzyskanej koncesji lub zezwolenia, powyższy przepis ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych nie miał do niego zastosowania.
Konkludując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane w toku postępowania prowadzonego w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, a oparcie decyzji na przepisach art. 89 w zw. z art. 14 u.g.h. było w pełni uzasadnione.
Organ podatkowy nie dopuścił się również naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło