II SA/Sz 1367/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-01-21
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji pracy prawidłowo zakwalifikował przeznaczenie statku jako "jednostki kontrolno-inspekcyjnej do utrzymania szlaków żeglugowych", co skutkowało zastosowaniem przepisów dotyczących statków przeznaczonych do prac technicznych i utrzymania szlaków żeglugowych, a tym samym wymagało spełnienia wymogów dyrektywy 2006/87/WE?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej kwalifikacji przeznaczenia statku jako "jednostki kontrolno-inspekcyjnej do utrzymania szlaków żeglugowych". Analiza przepisów ustawy o żegludze śródlądowej wskazuje, że statki przeznaczone do inspekcji i nadzoru nad bezpieczeństwem ruchu żeglugowego stanowią odrębną kategorię od statków przeznaczonych do wykonywania prac technicznych i utrzymania szlaków żeglugowych. Błędna kwalifikacja doprowadziła do nieprawidłowego zastosowania przepisów dyrektywy 2006/87/WE i odmowy dopuszczenia statku do eksploatacji, podczas gdy postępowanie powinno być prowadzone w kierunku wydania świadectwa zdolności żeglugowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej o dopuszczenie statku do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy. Organy inspekcji pracy odmówiły dopuszczenia statku, uznając, że nie spełnia on wymogów dyrektywy 2006/87/WE, ponieważ zakwalifikowały go jako jednostkę przeznaczoną do utrzymania szlaków żeglugowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że wniosek armatora był nieprecyzyjny, a organy samodzielnie sprecyzowały przedmiot sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę merytorycznej oceny zarzutów dotyczących kwalifikacji przeznaczenia statku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy oraz poprzedzające je orzeczenie Inspektora Pracy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. na postanowienie Inspektora Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia statku do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je orzeczenie Inspektora Pracy w S. z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Inspektora Pracy w S. na rzecz skarżącego Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 461/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sprawie ze skargi R. Zarządu Gospodarki Wodnej , uchylił zaskarżone postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] w przedmiocie dopuszczenia statku do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy oraz poprzedzające je orzeczenie Państwowego Inspektora Pracy z dnia [...]oraz zasądził od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 5 grudnia 2012 r. R. Zarząd Gospodarki Wodnej wystąpił do Inspektora Pracy z wnioskiem o wykonanie inspekcji w celu wydania orzeczenia o dopuszczeniu jednostki " " do eksploatacji.
Orzeczeniem z dnia [...], na podstawie art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 32 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 34k ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 857 ze zm.), art. 33 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589 ze zm.), Państwowy Inspektor Pracy postanowił nie dopuścić statku kontrolno-inspekcyjnego do utrzymania szlaków żeglugowych " " o numerze rejestracyjnym statku [...] do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy.
W uzasadnieniu wskazano, że statek nie zapewnia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w miejscach pracy wymaganych przepisami dyrektywy 2006/87/WE z uwagi na brak odpowiedniej wysokości w świetle pomieszczeń maszynowni i maszynowni pomocniczej oraz brak zabezpieczeń przed niebezpieczeństwem upadku w otwory znajdujące się w pokładzie nad silnikami głównymi, przy podniesionych pokrywach.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. Zarząd Gospodarki Wodnej domagając się jego uchylenia i dopuszczenia statku do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy.
Postanowieniem z dnia [...] r. Okręgowy Inspektor Pracy
utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że słuszne jest stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że dla statku, dla którego wydano Dokument Rejestracyjny Statku Żeglugi Ś. potwierdzający jego przeznaczenie jako jednostki kontrolno-inspekcyjnej do utrzymania szlaków żeglugowych, na podstawie
art. 30 pkt 5 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o żegludze śródlądowej, wydaje się wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej, a to oznacza, że statek ten powinien spełniać wymagania techniczne dyrektywy 2006/87/WE, w tym dotyczące bezpieczeństwa w miejscu pracy (§ 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie wymagań technicznych statków żeglugi śródlądowej objętych wspólnotowym świadectwem zdolności żeglugowej - Dz. U. Nr 94, poz. 604). Ponadto organ wskazał, że z dokumentacji projektowej wynika, iż statek jest przeznaczony do wykonywania objazdów kontrolnych i inspekcyjnych torów wodnych oraz podejmowania pracy na szlaku żeglownym. Zdaniem organu odwoławczego zasadne jest stanowisko Inspektora Pracy, że wyniki kontroli przesądzają, iż wysokości maszynowni pozostaje w sprzeczności z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającej wymagania techniczne dla statków żeglugi śródlądowej i uchylającej dyrektywę Rady 82/714/EWG (2006/87/WE), tj. art. 3.04 pkt 1 części II, rozdziału 3 jak i art. 11.01, art. 11.03, art. 11.05, art. 11.08 części II rozdziału 11 załącznika II. Zdaniem organu nie można zgodzić się z poglądem strony o braku obowiązku i konieczności wchodzenia pod pokład przez członka załogi statku. Z pisma z dnia 19 grudnia 2012 r. P. Rejestru Statków wynika, że pomieszczenia maszynowni wymagają doraźnych czynności konserwacyjnych. Nadto dokumentacja fotograficzna wykonana przez Inspektora Pracy potwierdza, że w maszynowni statku znajdują się mechanizmy, których obsługa wymaga wejścia do przedziału maszynowego. Zaś w świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej (Dz. U. Nr 50, poz. 427 ze zm.) na statkach o napędzie mechanicznym jeden z członków załogi powinien posiadać uprawnienia do obsługi mechanicznych urządzeń napędowych statku. Z tych też względów podnoszony przez armatora argument, że nie zatrudnia on żadnych mechaników i wszelkie czynności związane z obsługą, konserwacją czy naprawą zlecane są specjalistycznym firmom zewnętrznym, nie zasługuje na uwzględnienie.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej . Zakwestionowanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie szeregu przepisów, tj.
- art. 30 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o żegludze śródlądowej poprzez wadliwe jego zastosowanie wobec nieprawidłowego uznania, że statek przeznaczony jest do wykonywania prac technicznych, utrzymania szlaków żeglugowych lub eksploatacji kruszyw,
- art. 10 i 8 dyrektywy 2006/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającej wymagania techniczne dla statków żeglugi śródlądowej i uchylającej dyrektywę Rady 82/714/EWG w zw. z decyzją Komisji Europejskiej z dnia 2 lutego 2012 r. o uznaniu Polskiego Rejestru Statków jako instytucji klasyfikacyjnej w odniesieniu do statków żeglugi śródlądowej – poprzez pominięcie okoliczności, że tymczasowe świadectwo klasy stanowi podstawę do stwierdzenia, że statek spełnia wymagania dyrektywy 2006/87/We,
- art. 1.01 pkt 49, art. 3.04, art. 11.01, art. 11.03, art. 11.05 części I rozdziału 1 załącznika II do dyrektywy 2006/87/WE poprzez wadliwe ich zastosowanie do statku, którego wysokość wynosi m i wobec uznania siłowni bezobsługowej za miejsce pracy,
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. z uwagi na rozbieżności znajdujące się w protokołach kontroli przeprowadzonych w dniach [..] i następnie w dniach [..] r.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi.
W dniu 24 czerwca 2013 r. wpłynęły do Sądu dokumenty, o których uzupełnienie występował Sąd podczas posiedzenia w dniu 19 czerwca 2013 r., w tym orzeczenie Inspektora Pracy z dnia [...] o niedopuszczeniu statku kontrolno-pomiarowego " " do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd uchylił zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd wyjaśnił, że w przypadku statku nowo zbudowanego, przebudowanego lub wpisanego do rejestru po raz pierwszy uzyskanie dokumentu bezpieczeństwa statku, czy to w postaci wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej, czy też świadectwa zdolności żeglugowej, uzależnione jest m.in. od posiadania orzeczenia Państwowej Inspekcji Pracy o dopuszczeniu statku do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy. Ustawodawca wprowadził możliwość wydania orzeczenia o dopuszczalności do eksploatacji statku pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy, na dwóch różnych podstawach, tj. art. 32 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o żegludze śródlądowej oraz art. 34k ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy. Następnie Sąd dodał, że postępowanie w przedmiocie dopuszczenia statku do eksploatacji pod względem bhp wszczynane jest na wniosek armatora, a zatem granice tego postępowania wyznacza wnioskodawca. Tak więc istotne znaczenia dla zakresu tego postępowania, jak i prawidłowości zastosowania normy prawa materialnego, ma okoliczność, czy wniosek o wydanie orzeczenia przez Inspektora Pracy służy uzyskaniu wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej, czy też świadectwa zdolności żeglugowej. Powyższe determinuje postępowanie dowodowe, w tym zakres kontroli, jak i właściwe rozstrzygnięcie sprawy.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie analiza treści wniosku skarżącego
z dnia 5 grudnia 2012 r. inicjującego postępowanie administracyjne, doprowadziła
Sąd do przekonania, że brak było podstaw do jednoznacznego zakwalifikowania przez organy orzekające tego wniosku jako złożonego o wydanie orzeczenia w trybie art. 32 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o żegludze śródlądowej, a więc jako wymagającego oceny spełnienia przez statek wymagań technicznych pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy określonych dla statków żeglugi śródlądowej objętych wspólnotowym świadectwem zdolności żeglugowej. Wniosek skarżącego, złożony w dniu 5 grudnia 2012 r., zawiera ogólną prośbę o wykonanie inspekcji w celu wydania orzeczenia o dopuszczeniu jednostki "" do eksploatacji. Brak jest w tym piśmie określenia, czy spowodowane jest to koniecznością uzyskania świadectwa zdolności żeglugowej, czy też wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej. Wnioskodawca nie powołał żadnych okoliczności przesądzających o tym, według jakiego reżimu prawnego (czy prawa krajowego, czy prawa europejskiego) wymogi bhp mają być ocenianie. W konsekwencji tak sformułowany wniosek, zdaniem Sądu, uniemożliwia określenie rodzaju sprawy będącej przedmiotem postępowania, jak i określenie podstawy prawnej żądania, a tym samym stwierdzenie, czy w sprawie znajduje zastosowanie cytat: "przepis art. 32 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy o żegludze śródlądowej i co za tym idzie przepisy prawa krajowego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie wymagań technicznych i wyposażenia statków żeglugi śródlądowej oraz upoważnienia podmiotów do wykonywania przeglądów technicznych statków w sprawie wymagań technicznych i wyposażenia statków żeglugi śródlądowej oraz upoważnienia podmiotów do wykonywania przeglądów technicznych statków, czy też zastosowanie ma art. 34k ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o żegludze śródlądowej i związana z nim dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiająca wymagania techniczne dla statków żeglugi śródlądowej i uchylająca dyrektywę Rady 82/714/EWG (2006/87/WE)" - koniec cytatu.
Tymczasem, w przedmiotowej sprawie, pomimo tego, że wniosek skarżącego
z dnia 5 grudnia 2011 r. nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie intencji strony, organ pierwszej instancji, nie wzywając do jego uzupełnienia, rozpoznał sprawę w kontekście spełnienia wymogów technicznych określonych przepisami dyrektywy Rady 82/714/EWG. Tym samym Inspektor Pracy dokonał samodzielnego sprecyzowania przedmiotu sprawy, z pominięciem strony. Organ drugiej instancji nie dostrzegając tej nieprawidłowości, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił z jakich względów uznano za zasadne rozpoznanie sprawy w aspekcie wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy odpowiadających statkom objętym wspólnotowym świadectwem żeglugi, co tylko dodatkowo potwierdza, że granice rozpoznania sprawy zostały zakreślone według własnego uznania organu.
Zdaniem Sądu opisane wyżej uchybienia stanowią o naruszeniu przez organy obu instancji ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanych przez nich rozstrzygnięć, tj. art. 7, 8 i 9 K.p.a.
Niezależnie od powyższego Sąd zwrócił uwagę na nieuprawnione zastosowanie przez organ pierwszej instancji art. 106 § 5 K.p.a., gdyż w ustawie o żegludze śródlądowej brak jest przepisu, z którego można byłoby wywieść, że inspektor pracy jest organem współdziałającym w załatwieniu sprawy. Analiza tych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że orzeczenie Inspektora Pracy mieści się w dyspozycji art. 104 K.p.a., gdyż jest władczym działaniem organu administracji skierowanym na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, tak więc ma samodzielny byt prawny.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiódł Okręgowy Inspektor Pracy zaskarżając ten wyrok w całości. Orzeczeniu temu zarzucono naruszenie:
- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku
z art. 64 § 2 K.p.a. przez przyjęcie, że obowiązkiem organu pierwszej instancji było podjęcie czynności w celu wyjaśnienia intencji wnioskodawcy, w tym w szczególności poprzez wezwanie strony, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., do uściślenia czy też uzupełnienia podania, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie wniosek strony nie spowodował wszczęcia postępowania administracyjnego, natomiast zostało przeprowadzone postępowanie kontrolne na podstawie ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404 ze zm.),
- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9 K.p.a., poprzez uznanie, że Inspektor Pracy dokonał samodzielnego sprecyzowania przedmiotu sprawy, z pominięciem strony, a organ drugiej instancji nie dostrzegł tej nieprawidłowości, co dodatkowo potwierdza, że granice rozpoznania sprawy zostały zakreślone według własnego uznania organu w sytuacji, gdy w postępowaniu kontrolnym ustalono stan faktyczny na podstawie dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę, a organ drugiej instancji wskazał
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z jakich względów rozpatrzył sprawę dopuszczenia statku do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy dla statków objętych wspólnotowym świadectwem zdolności żeglugowej,
- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 104 § 1 i § 2 K.p.a., przez przyjęcie, że orzeczenie Inspektora Pracy mieści się
w dyspozycji art. 104 K.p.a., gdyż jest władczym działaniem organu administracji skierowanym na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, w sytuacji gdy orzeczenie to nie konkretyzowało w przedmiotowej sprawie normy materialnego prawa administracyjnego, gdyż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 maja 2010 r. sprawie wymagań technicznych statków żeglugi śródlądowej objętych wspólnotowym świadectwem zdolności żeglugowej (Dz. U. Nr 94, poz. 604) zostały powołane w orzeczeniu Inspektora Pracy jako zasada bhp,
- przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez wskazanie w treści zaskarżonego wyroku, że warunkiem dopuszczenia statku do żeglugi jest uzyskanie jednego z dokumentów bezpieczeństwa statku, w tym uzyskanie tymczasowego świadectwa zdolności żeglugowej, w sytuacji gdy w art. 28 ust. 1 ustawy o żegludze śródlądowej tego rodzaju świadectwo nie jest wymienione,
- przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wskazanie
w zaskarżonym wyroku, że art. 32 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o żegludze śródlądowej odnosi się do przepisów prawa krajowego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r.
w sprawie wymagań technicznych i wyposażenia statków żeglugi śródlądowej oraz upoważniania podmiotów do wykonywania przeglądów technicznych statków
(Dz. U. Nr 216, poz. 1423), w sytuacji gdy art. 32 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o żegludze śródlądowej dotyczy wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej, a w związku z tym zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie wymagań technicznych statków żeglugi śródlądowej objętych wspólnotowym świadectwem zdolności żeglugowej, które dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia postanowień dyrektywy 2006/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającej wymagania techniczne dla statków żeglugi śródlądowej i uchylającej dyrektywę Rady 82/714/EWG (Dz. Urz. UE L 389 z 30.12.2006 r., str. 1, ze zm.),
- przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 153 tej ustawy oraz w związku z art. 64 § 2 K.p.a. poprzez uznanie, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu pierwszej instancji będzie w pierwszej kolejności wezwanie skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku z dnia 5 grudnia 2012 r., w sytuacji gdy przedstawiony przez stronę dokument rejestracyjny statku żeglugi śródlądowej statku "" jednoznacznie określał przeznaczenie statku, dla którego na podstawie art. 30 pkt 5 ustawy o żegludze śródlądowej wydaje się wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej,
- naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 32 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o żegludze śródlądowej i przyjęcie, że istotne znaczenie dla zakresu postępowania w przedmiocie dopuszczenia statku do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy, jak i prawidłowości zastosowania normy prawa materialnego ma okoliczność, czy wniosek o wydanie orzeczenia przez Inspektora Pracy służy uzyskaniu wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej, czy też świadectwa zdolności żeglugowej, w sytuacji gdy z przedstawionego przez stronę dokumentu rejestracyjnego statku żeglugi śródlądowej wynikało, że jest to jednostka kontrolno-inspekcyjna do utrzymania szlaków żeglugowych, dla której na podstawie art. 30 pkt 5 ustawy o żegludze śródlądowej wydaje się wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej.
Wskazując na powyższe podstawy organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 12 sierpnia 2015 r. skarżący kasacyjnie podniósł
z kolei, że armator w dniu 20 listopada 2012 r. złożył wniosek o wykonanie inspekcji
w celu wydania orzeczenia o dopuszczeniu statku "" do eksploatacji. Inspektor stwierdził, że statek ten stwarza bezpośrednie zagrożenie utraty zdrowia lub życia dla obsługujących statek pracowników, co skutkowało wydaniem orzeczenia z dnia
22 listopada 2012 r. o niedopuszczeniu statku kontrolno-pomiarowego ""
do eksploatacji pod względem bhp. Inspektor Pracy nie dopuścił zatem statku kontrolno-pomiarowego pod względem bhp z innych przyczyn, niż wymagane przepisami technicznymi dyrektywy 2006/87/WE, gdyż dla takiego rodzaju
i przeznaczenia statków kontrolno-pomiarowych nie wydaje się obowiązkowo wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej. W przedmiotowej sprawie rodzaj
i przeznaczenie statku określono jako kontrolno-inspekcyjnego do utrzymania szlaków żeglugowych, a dla statku przeznaczonego do wykonywania prac technicznych, utrzymania szlaków żeglugowych lub eksploatacji złóż kruszyw wydaje się obowiązkowo wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej. Statek taki powinien spełniać wymagania określone przepisami technicznymi dyrektywy 2006/87/WE.
Informacyjnie zauważono również, że armator w dniu 7 marca 2013 r. złożył kolejny wniosek o wykonanie inspekcji w celu dopuszczenia statku do eksploatacji. Inspektor Pracy stwierdził, że armator w dokumentach rejestracyjnych wydanych dla tego statku zmienił rodzaj i przeznaczenie statku na inne, w tym wypadku podano jako kontrolno-inspekcyjny. W efekcie orzeczeniem z dnia [...] Inspektor Pracy dopuścił statek kontrolno-inspekcyjny "" do eksploatacji pod względem bhp, jako statek nie objęty wspólnotowym świadectwem zdolności żeglugowej.
Wyrokiem z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2527/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądził od R. Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz Okręgowego Inspektora Pracy kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku sąd II instancji wskazał, że skarga kasacyjna,
w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący kasacyjnie zakwestionował pogląd Sądu pierwszej instancji zawarty w zaskarżonym wyroku, w szczególności podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
w związku z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 64 § 2 K.p.a., jak też zarzut naruszenia
art. 135, a także art. 141 § 4 P.p.s.a. wyjaśniając, iż z uwagi na ustalone według oświadczenia wnioskodawcy przeznaczenie statku "" jako jednostki kontrolno-inspekcyjnej dla utrzymania szlaków żeglugowych dla takich statków wydaje się wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej na podstawie art. 30 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej, a tym samym nie ma potrzeby uzyskiwania stanowiska wnioskodawcy co do zakresu wniesionego żądania, gdyż wynika to z okoliczności przedmiotowej sprawy oraz przepisów prawa materialnego. Generalnie podniesiono w motywach skargi kasacyjnej, iż niniejsza sprawa dotycząca statku kontrolno-inspekcyjnego do utrzymania szlaków żeglugowych jest odmienną od tej zakończonej wydaniem rozstrzygnięcia Inspektora Pracy z dnia [..] r. dla statku kontrolno-pomiarowego "".
Zarzuty te, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, pozostają, zdaniem Sądu II instancji, usprawiedliwione, albowiem Sąd pierwszej instancji nie dokonując weryfikacji wskazanego wyżej stanowiska organów orzekających w sprawie, co do rodzaju i przeznaczenia spornego statku oraz konieczności uzyskania przez niego wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej, uchylił się od przeprowadzenia kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. Nie dokonano również oceny dopuszczonego orzeczenia z dnia [..] r. o odmowie dopuszczenia statku kontrolno-pomiarowego "" do eksploatacji pod względem bhp, skoro mogło to ewentualnie wiązać się z możliwością wydania zupełnie odmiennego rozstrzygnięcia niż to podjęte w niniejsze sprawie, tylko zobowiązano organ orzekający w sprawie w pierwszej instancji do wykonania takiej oceny.
Natomiast eliminując z obrotu prawnego zaskarżone orzeczenia Sąd pierwszej instancji uczynił to bez rozważenia wszystkich istotnych elementów przedmiotowej sprawy, w tym przede wszystkim nie odniósł się do ustaleń dokonanych przez Inspektora Pracy w postępowaniu kontrolnym w zakresie przeznaczenia spornego statku.
Skoro bowiem, zdaniem organów orzekających, wniosek armatora dotyczył statku kontrolno-inspekcyjnego do utrzymania szlaków żeglugowych w stosunku do którego miał w efekcie zastosowanie przepis art. 30 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej, to tym samym zbędne było uzyskiwanie stanowiska wnioskodawcy co do zakresu wniesionego żądania, gdyż wynika to z okoliczności przedmiotowej sprawy oraz przepisów prawa materialnego – czyniących samoistną podstawę do wydania określonego rozstrzygnięcia. Zatem w tych okolicznościach sprawy koniecznym elementem stanowiska Sądu pierwszej instancji było zweryfikowanie takiego poglądu organów w konfrontacji z aktami sprawy. Tym samym okoliczność ta winna być w pierwszej kolejności oceniona i omówiona w motywach zaskarżonego wyroku. Jednakże kwestia ta nie była przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji, bowiem została całkowicie pominięta. Nie skonfrontowano również zaskarżonego orzeczenia ze znajdującym się w aktach sprawy innym orzeczeniem dotyczącym statku "" wydanym przez Inspektora Pracy w dniu [..] r. Wady te czynią w takiej sytuacji wydany wyrok wadliwym, podjęty z naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 64 § 2 K.p.a. oraz art. 135, a także art. 141 § 4 P.p.s.a.
Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu II instancji, nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 104 § 1 i § 2 K.p.a., przez przyjęcie, że orzeczenie Inspektora Pracy mieści się w dyspozycji art. 104 K.p.a., gdyż jest władczym działaniem organu administracji skierowanym na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, w sytuacji gdy orzeczenie to nie konkretyzowało w przedmiotowej sprawie normy materialnego prawa administracyjnego, gdyż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie wymagań technicznych statków żeglugi śródlądowej objętych wspólnotowym świadectwem zdolności żeglugowej zostały powołane w orzeczeniu Inspektora Pracy jako zasada bhp.
Przede wszystkim zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji, iż nieuprawnione było wskazanie w podstawie prawnej orzeczenia organu pierwszej instancji art. 106 § 5 K.p.a., który odnosi się do instytucji współdziałania. Uznano natomiast, że orzeczenie Inspektora Pracy mieści się w dyspozycji art. 104 K.p.a. Nie była to jednak taka wada postępowania, która uzasadniałaby z tego powodu eliminację zaskarżonych rozstrzygnięć. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić, gdyż ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy nie reguluje w sposób wyczerpujący wszystkich działań Inspekcji Pracy. Z dyspozycji art. 33 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy wynika, że w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów. Takimi odrębnymi przepisami są niewątpliwie uregulowania ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej, które nadają odrębną kompetencję inspektorowi pracy do wydawania orzeczeń o dopuszczeniu statku do eksploatacji pod względem bhp w przypadku statku nowo zbudowanego, przebudowanego lub wpisanego do rejestru po raz pierwszy. Orzeczenia te przesądzają o sytuacji armatora, który musi je przecież dołączyć w szczególności do wniosku czy to o wydanie wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej czy też do wniosku o wydanie świadectwa zdolności żeglugowej. Tym samym orzeczenie Inspektora Pracy mieści się w dyspozycji art. 104 K.p.a., jak to przyjęto w motywach zaskarżonego wyroku. Niemniej jednak konstatacja ta nie miała istotnego wpływu na przyjętą skuteczność wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny
z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia.
Przystępując do badania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , a wyrok wydany przez ten Sąd w sprawie II SA/Sz 461/13 został poddany kontroli instancyjnej, na skutek wniesienia przez Okręgowego Inspektora Pracy skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sad Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Oznacza to, że ponowna kontrola zaskarżonej decyzji musi uwzględniać wiążący charakter oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zastosowanie ma bowiem art. 190 P.p.s.a. który stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wyrokiem oznacza w tym przypadku, że sąd pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przystępując do orzekania sąd zobowiązany jest do kierowania się wytycznymi udzielonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W omawianej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na potrzebę merytorycznej oceny zarzutów zawartych w skardze, a odnoszących się przede wszystkim do wadliwej, w ocenie R. Zarządu Gospodarki Wodnej, kwalifikacji przez organy obu instancji złożonego przez niego wniosku
o dopuszczenie statku "" do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy, a w konsekwencji zastosowania przez organy procedury zmierzającej do wydania wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej.
W świetle wytycznych wyroku NSA podstawowe znaczenie dla oceny prawnej zaskarżonej decyzji ma stawiany skargą armatora zarzut wadliwego zastosowania
art. 30 pkt 5 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r.
o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1458 ze zm.), zwanej dalej "u.ż.ś",
a zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności należało odnieść się do tego zarzutu.
Oceniając zasadność tego zarzutu, skład sądu orzekający w niniejszej sprawie miał na uwadze po pierwsze to, że przed postępowaniem zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia, strona skarżąca pismem z dnia 20 listopada 2012 r.
(k. 73 akt sąd.) wniosła do Okręgowego Inspektoratu Pracy o wykonanie inspekcji w celu wydania orzeczenia o dopuszczeniu jednostki "" do eksploatacji. Orzeczeniem z dnia 22 listopada 2012 r. Starszy Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy PIP powołując się miedzy innymi na art. 32 ust. 1 pkt 4 lit. a i art. 34 k. ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o żegludze śródlądowej nie dopuścił " "" do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy". Tenże inspektor pracy w protokole kontroli z dnia [...] r. poprzedzającym wydanie powyższego orzeczenia, w rubryce: nazwa wydzielonej jednostki podmiotu kontrolowanego wpisał: "Statek kontrolno pomiarowo inspekcyjny "", zaś w pkt 2.1 ( ) zamieścił co do przeznaczenia statku miedzy innymi następujący wpis: "przeznaczony do objazdów kontrolnych i inspekcyjnych torów wodnych oraz wykonywania pomiarów sondażowych i zbierania informacji o pomiarach" (67-72 akt sąd.). Z materiałów tych oraz z twierdzeń strony nie wynika aby armator wniósł od wydanego w dniu 22 listopada 2012 r. orzeczenia, środek odwoławczy lub by w inny sposób kwestionował dokonaną przez inspektora pracy kwalifikację przeznaczenia tej jednostki pływającej.
Po drugie, sąd miał na względzie, że złożony przez skarżącego w dniu 5 grudnia 2012 r. wniosek, co do jednostki "" stanowił powtórzenie treści wniosku z dnia 20 listopada 2012 r. "o wykonanie inspekcji w celu wydania orzeczenia o dopuszczeniu jednostki "" do eksploatacji". Organ I instancji na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli jednostki w dniach [...] r. oraz załączonych przez skarżącego dokumentów tym razem dokonał odmiennych ustaleń co do przeznaczenia jednostki. Wydając orzeczenie o niedopuszczeniu jednostki do eksploatacji organ I instancji posłużył się terminologią użytą w dokumencie rejestracyjnym wydanym przez Urząd Żeglugi Ś. z dnia [...] r., w którym w punkcie 3, określającym rodzaj i przeznaczenie statku wpisano: "kontrolno-inspekcyjny do utrzymania szlaków żeglugowych". Zapis ten stanowił podstawę do uznania, że przeznaczeniem jednostki jest utrzymanie szlaków żeglugowych, a w konsekwencji do przyjęcia, iż zastosowanie mają w tym przypadku przepisy art. 30 pkt 5 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f u.ż.ś. Dla jednostek tego typu wydawane jest wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej, co oznacza, że statek powinien spełniać wymagania techniczne określone w dyrektywie 2006/87/WE.
Po trzecie, Sąd rozważał uzasadnienie Okręgowego Inspektor Pracy wskazujące z jakich względów organ ten uznał, że przeznaczeniem jednostki jest utrzymanie szlaków wodnych. W ocenie organu, poza dokumentem rejestracyjnym Urzędu Żeglugi Ś., o przeznaczeniu jednostki przesadzają dane techniczne uwidocznione w dokumentacji projektowej, w szczególności określające typ i ogólną charakterystykę statku oraz jego wyposażenie, zawarte na stronie 7 i 13 "Opisu Technicznego" dla statku "". W punkcie 0.1. na stronie 7 wskazano, że statek jest przeznaczony do wykonywania objazdów kontrolnych i inspekcyjnych torów wodnych oraz podejmowania pracy na szlaku żeglownym. Statek ma za zadanie wykonywać pomiary, zbierać dane pomiarowe, a także będzie wykorzystywany dla celów pracy operacyjnej. Natomiast na stronie 13, w zawierającej opis wyposażenia pokładowego, w punkcie 2.2 opisano urządzenia dźwigowe, w które wyposażony jest statek. Dane techniczne, o których mowa, świadczyły w ocenie organu jednoznacznie o dokonaniu przez organ I instancji prawidłowej kwalifikacji statku i przesądziły o konieczności wydania wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej, a w konsekwencji również konieczności spełnienia wymogów określonych Dyrektywą 2006/87/WE.
W toku tych rozważań Sąd nie kierował się natomiast okolicznością uzyskania przez statek "" pozytywnego orzeczenia PIP o dopuszczeniu do eksploatacji pod względem BHP jako statku kontrolno-inspekcyjnego i w następstwie uzyskania przez armatora świadectwa zdolności żeglugowej statku "". Powyższa okoliczność wskazana została w piśmie pełnomocnika organu z dnia 12 sierpnia 2015 r. (k. 133-137 akt sądowych), zaistniała już po wydaniu zaskarżonego postanowienia.
Dokonując oceny prawidłowości przyjętej przez organy obu instancji kwalifikacji statku "", przy uwzględnieniu wyżej wskazanych okoliczności sprawy, w pierwszej kolejności należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie o żegludze śródlądowej. Na podstawie art. 27 u.ż.ś. statek może być używany w żegludze śródlądowej, jeżeli odpowiada wymaganiom bezpieczeństwa w zakresie:
1) budowy, jego stałych urządzeń i wyposażenia;
2) właściwości manewrowych;
3) ochrony wód, powietrza lub ochrony przed hałasem;
4) warunków sanitarnych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy;
5) składu i kwalifikacji załogi.
W oparciu o art. 28 ust. 1 u.ż.ś. statek może być dopuszczony do żeglugi po uzyskaniu jednego z następujących dokumentów bezpieczeństwa statku:
1) wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej,
2) wspólnotowego tymczasowego świadectwa zdolności żeglugowej,
3) świadectwa zdolności żeglugowej,
4) uproszczonego świadectwa zdolności żeglugowej
- stwierdzających, że statek odpowiada wymaganiom bezpieczeństwa określonym
w art. 27 pkt 1-4.
Wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej, stosownie do art. 30 u.ż.ś., wydaje się dla:
1) statków o długości nie mniejszej niż m,
2) statków, których iloczyn długości, szerokości i zanurzenia jest nie mniejszy niż
[...] m3,
3) holowników i pchaczy przeznaczonych odpowiednio do holowania lub pchania statków, o których mowa w pkt 1 i 2, lub przemieszczania takich statków
w zestawach sprzężonych,
4) statków przeznaczonych do przewozu ponad pasażerów,
5) statków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f,
- uprawiających żeglugę po drogach wodnych, o których mowa w art. 29.
Ustawa o żegludze śródlądowej w art. 5 ust. 1 u.ż.ś. stanowi, że pod pojęciem statek należy rozumieć urządzenie pływające o napędzie mechanicznym lub bez napędu mechanicznego, w tym również prom, wodolot i poduszkowiec, przeznaczone lub używane na śródlądowych drogach wodnych do:
a) przewozu osób lub rzeczy,
b) pchania lub holowania,
c) inspekcji, nadzoru nad bezpieczeństwem ruchu żeglugowego lub szkolenia,
d) ratowania życia lub mienia,
e) połowu ryb,
f) wykonywania prac technicznych, utrzymania szlaków żeglugowych lub eksploatacji złóż kruszyw,
g) uprawiania sportu lub rekreacji,
h) celów mieszkalnych, biurowych, gastronomicznych, hotelowych lub warsztatowych, a także jako przystanie pływające, doki lub zakłady kąpielowe.
W realiach niniejszej sprawy istotne jest, że w myśl przytoczonych wyżej przepisów wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej wydawane jest dla statków przeznaczonych do wykonywania prac technicznych, utrzymania szlaków żeglugowych lub eksploatacji złóż i kruszyw. Wspólnotowego świadectwa nie wymagają natomiast statki przeznaczone do inspekcji, nadzoru nad bezpieczeństwem ruchu żeglugowego lub szkolenia. Fundamentalne znaczenie dla wydania odpowiedniego świadectwa zdolności żeglugowej miało zatem właściwe określenie przeznaczenia statku.
W ocenie sądu organy obu instancji dokonały niewłaściwej kwalifikacji statku "", jako: "jednostki kontrolno-inspekcyjnej do utrzymania szlaków żeglugowych". Lektura art. 5 ust. 1 u.ż.ś. prowadzi bowiem do wniosku, że statki, o których mowa w punkcie "c" to jest przeznaczone do inspekcji, nadzoru nad bezpieczeństwem ruchu żeglugowego lub szkolenia stanowią odrębną kategorię od statków przeznaczonych do wykonywania prac technicznych, utrzymania szlaków żeglugowych lub eksploatacji złóż kruszyw, od których mowa w punkcie "f". Rozróżnienie to jest istotne z punktu widzenia rodzaju wydawanego świadectwa zdolności żeglugowej dla tych jednostek. Zatem dokument, który określa przeznaczenie statku, w tym przypadku dokument rejestracyjny statku żeglugi śródlądowej wydany przez Urząd Żeglugi Ś. , powinien precyzyjnie określać, do których z wymienionych w art. 5 ust. 1 u.ż.ś. celów statek będzie wykorzystywany - stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 4 u.ż.ś. Zdaniem sądu, statek może być tak skonstruowany i wyposażony, że posiadał będzie potencjalną możliwość jego eksploatacji jako jednostki przeznaczonej zarówno do celu określonego w art. 5 ust. 1 lit c jak i w art. 5 ust. 1 lit f, jednakże o przeznaczeniu jednostki, w ramach jej możliwości konstrukcyjnych i wyposażenia decydował będzie armator na etapie rejestracji statku.
Analiza dokumentu rejestracyjnego prowadzi do wniosku, że określenie przeznaczenia statku jest nieprecyzyjne, bowiem kategoria statku opisana w punkcie
3 dokumentu nie występuje w art. 5 ust. 1 u.ż.ś. Przepis ten bowiem nie przewiduje jako samodzielnej kategorii statku: "jednostki kontrolno-inspekcyjnej do utrzymania szlaków żeglugowych". W ocenie sądu, gdyby statek miał być przeznaczony do pełnienia kilku funkcji, o których mowa w tym przepisie, to wówczas powinny one zostać wymienione odrębnie, a każda z nich powinna zostać oddzielona przecinkiem, ewentualnie spójnikiem "i" lub "oraz" np. "kontrolno-inspekcyjny oraz do utrzymania szlaków żeglugowych" Użyty w treści dokumentu zapis dotyczący przeznaczenia statku oznacza, zdaniem sądu, iż jest to jednostka kontrolno-inspekcyjna, która będzie użytkowana w celu prowadzenia kontroli utrzymania szlaków wodnych. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że statek będzie wykonywał zadania inne, aniżeli kontrola i inspekcja. Okoliczność, że jednostka została wyposażona w dźwig, zdaniem sądu, nie jest wystarczająca do stwierdzenia, że armator przeznaczył jednostkę do celów dalej idących. Wniosek ten na obecnym etapie sprawy, jest tym bardziej zasadny, że organy orzekające w sprawie dokonując dalej idącej kwalifikacji przeznaczenia jednostki nie wyjaśniły jakie dokumenty armator przedłożył Urzędowi Żeglugi Śródlądowej ubiegając się o rejestrację statku. Nie wiadomo jest zatem dlaczego w dokumencie rejestracyjnym statku żeglugi śródlądowej z dnia [..] r. wydanym przez ten Urząd określono w sposób tak niejasny rodzaj i przeznaczenie statku. Zdaniem Sądu zapis "do utrzymania szlaków żeglugowych" w określeniu: "Kontrolno-inspekcyjny do utrzymania szlaków żeglugowych" jest dopełnieniem kontrolno-inspekcyjnego przeznaczenia statku w tym sensie, że chodzi o kontrolę i inspekcję utrzymania szlaków żeglugowych a nie o kontrole i inspekcję w innym przedmiocie.
W powyższej konkluzji utwierdza ponadto okoliczność, że organy obu instancji oprócz wspomnianego dokumentu rejestracyjnego dysponowały również tymczasowym świadectwem klasy żeglugowej, wyjaśnieniami skarżącego jak również pismami z Polskiego Rejestru Statków zawierającymi oświadczenia w przedmiocie właściwej klasyfikacji jednostki i jej przeznaczenia, z których wynika, że statek będzie wykorzystywany jako kontrolno-inspekcyjny. Zatem w sytuacji, gdy wniosek nie zawierał określenia, jakiego rodzaju świadectwa domaga się skarżący, organ winien był dokonać analizy zgromadzonych dokumentów i na tej podstawie wydać właściwe świadectwo. Powyższa konkluzja wskazuje na zasadność podnoszonego skargą zarzutu naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a.
W ocenie sądu wszystkie te dokumenty interpretowane łącznie przesądzają
o tym, iż przeznaczeniem jednostki jest wykonywanie inspekcji i kontroli, które mają na celu badanie parametrów szlaków żeglugowych w celu utrzymania ich właściwego stanu, a nie jak błędnie przyjęły organy obu instancji wykonywanie czynności kontrolno-inspekcyjnych oraz utrzymanie szlaków żeglugowych. Wbrew wywodom Okręgowego Inspektora Pracy zapisy zawarte w " " nie przesądzają o wykorzystaniu statku w taki sposób jak zostało to przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. Z dokumentu tego nie wynika aby podejmowane przez jednostkę prace miały inny aniżeli kontrola i inspekcja cel, w szczególności zaś aby celem tych prac było utrzymanie szlaków żeglugowych rozumianych jako określonego rodzaju roboty techniczne. Podobnie jak nie przesądza o tym wyposażenie statku. Potencjalne możliwości nie muszą bowiem oznaczać, że wszystkie z przewidzianych urządzeń i funkcji jednostki będą wykorzystywane. O tym zaś decyduje armator, który w tym przypadku konsekwentnie wywodził jakie jest przeznaczenie statku. Przeznaczenie jednostki jako wyłącznie kontrolno-inspekcyjnej zostało również potwierdzone w piśmie Polskiego Rejestru Statków z dnia 19 grudnia 2012 r., w którym wprost wskazano, że statek nie jest przeznaczony do wykonywania prac technicznych, a jedynie do objazdów kontrolnych i inspekcyjnych torów wodnych oraz wykonywania pomiarów sondażowych i zbierania informacji o pomiarach.
Konsekwencją błędnej kwalifikacji jednostki było badanie, czy jednostka spełnia wymogi stawiane dyrektywą 2006/87/WE, dla statków przeznaczonych do utrzymania szlaków żeglugowych, a następnie odmowa dopuszczenia statku do eksploatacji pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena powinna prowadzić do wniosku, że postępowanie powinno być prowadzone w kierunku wydania świadectwa zdolności żeglugowej, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3 u.ż.ś.
Sąd nie podzielił opinii skarżącego, iż tymczasowe świadectwo klasy stanowi podstawę do stwierdzenia, że statek spełnia wymagania dyrektywy 2006/87/WE, przewidziane dla statków przeznaczonych do utrzymania szlaków żeglugowych, bowiem, jak wynika to chociażby z pisma Polskiego Rejestru Statków z dnia 19 grudnia 2012 r. wymagania dyrektywy określone w art. 11.03, 11.05 i 11.08 nie mają zastosowania do statków kontrolno-inspekcyjnych, a zatem wydając tymczasowe świadectwo klasy statku Polski Rejestr Statków badał jedynie spełnienie wymogów stawianych jednostkom kontrolno-inspekcyjnym.
Stwierdzając zatem, ze stawiany skarga zarzut błędnej kwalifikacji przeznaczenia statku jest zasadny należało uwzględnić skargę.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu inspekcji pracy będzie dokonanie ustaleń z uwzględnieniem powyższych zapatrywań sądu i wydanie odpowiedniego do tych ustaleń rozstrzygnięcia merytorycznego oraz rozważenie, czy istnieje jeszcze przedmiot postępowania, skoro, jak wskazał sam organ na etapie postepowania kasacyjnego, wydano już postanowienie dopuszczające statek "" do eksploatacji zgodne z wnioskiem armatora.
W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 P.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je orzeczenie Państwowego Inspektora Pracy z dnia 21 grudnia 2012 r. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło