II SA/Sz 1370/11

Dnia 10 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę [...] (słownie: [...]) złotych II. ustanowić radcę prawnego Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] nakazującą J.R. dokonanie rozbiórki części obiektu budowlanego – fundamentów projektowanego garażu usytuowanego po [...] stronie (patrząc od [...]) budynku przy ul. [...]. Na powyższą decyzję J.R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o zalegalizowanie wykonanej ławy fundamentowej pod garaż oraz zezwolenie na dokończenia garażu. Zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), ustalił wysokość wpisu sądowego w sprawie wywołanej tą skargą na kwotę 500 złotych. Odpis ww. zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 2 stycznia 2012 r. W dniu [...]r. pisemnym wnioskiem, a po wezwaniu Sądu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku, w dniu [...] r. również na urzędowym formularzu PPF, J.R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący wskazał, że od [...] r. jest na emeryturze. Nie prowadzi działalności gospodarczej, a otrzymywane świadczenie emerytalne jest jego jedynym źródłem dochodu. Zaznaczył, że pomaga synowi R., gdyż od [...] r. jest bezrobotny oraz wnuczce, która studiuje w [...] i jest na [...]roku studiów. Skarżący oświadczył, że zamieszkuje obecnie u syna, na ul. [...], ponieważ w ten sposób taniej jest im prowadzić gospodarkę domową. W swoim współwłasnościowym mieszkaniu przy ul. [...], które zapisał w spadku wnuczce, nie zamieszkuje od [...] r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem R.R. oraz wnuczką – R.R.. Jest współwłaścicielem [...] budynku oraz mieszkania o powierzchni [...]. Nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] euro. W zakresie uzyskiwanych dochodów wskazał emeryturę wojskową w kwocie [...] zł. Do wniosku skarżący załączył kserokopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy [...], iż jego syn – R.R. od dnia [...] r. jest zarejestrowany w tym Urzędzie od dnia [...] r. Od dnia [...] ma on przyznane prawo do zasiłku, którego pierwsza wypłata nastąpi w dniu [...]. Ponadto przedłożył zaświadczenie z Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] r. o wysokości wypłacanej emerytury wojskowej, której wysokość netto wynosi [...] zł. Pismem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu skarżącego i mieszkania syna z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich – skarżącego, jego syna i wnuczki – rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, w związku z okolicznością zamieszkiwania wraz z synem, czy skarżący wynajmuje własne mieszkanie, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, także nadesłania umowy najmu tego lokalu, - dowodu potwierdzającego, że wnuczka aktualnie studiuje, - oświadczenia dotyczącego kosztów utrzymania wnuczki oraz wysokości pomocy finansowej udzielanej wnuczce. W odpowiedzi na powyższe wezwania J.R. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pismo, w którym oświadczył, że mieszka u syna z powodu odłączenia, gazu w budynku przy ul. [...], służącego do ogrzewania. Gaz wyłączono z polecenia prokuratury, ponieważ sąsiad skarżącego, zam. pod adresem: ul. [...], nielegalnie podłączył swoje mieszkanie do instalacji gazowej. W dniu [...] r. ww. sąsiad wyłączył z kolei wodę prowadzącą do mieszkania skarżącego. Z powyższych przyczyn, ponieważ mieszkanie przy ul. [...] nie nadawało się do użytku, zmuszony był je opuścić. Obecnie powyższa sprawa rozpatrywana jest przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. W zakresie uzyskiwanych dochodów skarżący wskazał, że żył wyłącznie z pracy rąk i nie miał ubocznych dochodów, w związku z czym ani on, jak również jego syn i wnuczka nie posiadają rachunków bankowych, w szczególności rachunków dewizowych. J.R. zaznaczył ponadto, że jego syn – R.R. nie dostał jak dotychczas żadnego zasiłku dla bezrobotnych, więc emerytura skarżącego z trudem wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny skarżącego, co niejednokrotnie łączy się także z pewnymi wyrzeczeniami. Przy tym stanie rzeczy nie ma on możliwości w jakimś stopniu pomóc wnuczce, przy czym po otrzymaniu zasiłku przez syna rozważą oni możliwość wprowadzenia na ten cel jakiś oszczędności. J.R. zaznaczył, że jego syn – R.R. ma obecnie [...] lat, co rodzi wątpliwości co do szans znalezienia pracy. Wyjaśnił również, że w ciągu 7 dni nie jest w stanie dostarczyć dokumentu potwierdzającego okoliczność studiowania przez jego wnuczkę – R.R. w roku akademickim [...], dlatego do pisma załączył wcześniej uzyskane zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "ustawą"). Zgodnie z art. 245 § 1-3 oraz art. 246 § 1 ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powyższego, dokonując badania przedłożonego przez J.R. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, jak również biorąc pod uwagę okoliczności wynikające z przedłożonych na wezwanie Sądu dokumentów stwierdzić należy, że w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny. Na potwierdzenie powołanego stanowiska wskazać należy, że miesięczny dochód, jaki posiada do dyspozycji skarżący wynosi [..] zł netto. Z tej kwoty skarżący jak podaje, utrzymuje siebie oraz syna R.R., mającego obecnie status osoby bezrobotnej. Skarżący zaznaczył, że na utrzymaniu ma dwa mieszkania, tj. własne oraz syna w którym obecnie zamieszkuje. W ocenie Sądu uzyskiwana kwota dochodu skarżącego, w zestawieniu z wysokością cen niezbędnych na utrzymanie nieruchomości oraz cen artykułów pierwszej potrzeby, znanych Sądowi z urzędu, wskazuje, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym wydatków niezbędnych na pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Niemniej jednak zdaniem Sądu, wziąć należy także pod uwagę, okoliczność, że skarżący, pomimo wezwania Sądu, nie przedłożył jednocześnie jakichkolwiek dowodów potwierdzających wysokość niezbędnych i faktycznie ponoszonych wydatków na utrzymanie domu skarżącego oraz mieszkania syna skarżącego, w którym obecnie zamieszkuje. Powyższe nie pozwoliło na pełne ustalenie sytuacji finansowej skarżącego. Ponadto, podkreślenia wymaga, iż w piśmie z dnia [...] r. skarżący wskazał, iż przy obecnym poziomie dochodów trudno jest mu zaspokoić najpilniejsze potrzeby, przez co nie jest w stanie aktualnie pomagać wnuczce. Wbrew zatem pierwotnym twierdzeniom, zawartym w piśmie z dnia [...] r. oraz we wniosku z dnia [...] r., skarżący w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, że nie pomaga jednak finansowo swojej wnuczce. Z przedłożonego z kolei przez skarżącego zaświadczenia o okoliczności studiowania przez wnuczkę – R.R. w [...]wynika, że oczekiwana data zakończenia studiów na Uniwersytecie w [...]nastąpić miała w dniu [...] r. Z treści zaświadczenia wysnuć można zatem wniosek, że R.R. nie jest aktualnie studentką ww. Uniwersytetu. Nadto, z przedłożonego zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] wynika, że syn skarżącego – R.R. od dnia [...] r. uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych, którego pierwsza wypłata nastąpić miała z dniem [...] r., co będzie miało wpływ na poprawę sytuacji finansowej skarżącego. Zaznaczyć należy przy tym, iż konsekwencją przyjętych rozwiązań dotyczących prawa pomocy jest, iż powyższa instytucja prawna, stanowiąc wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez jego strony (art. 199 ustawy), ma charakter szczególny i znajduje zastosowania jedynie wówczas, gdy niemożność poniesienia kosztów postępowania w całości lub w części wynika z przesłanek natury obiektywnej. Wykazanie zaś istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Skarżący natomiast nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść, jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w punktach I i II sentencji.