II SA/Sz 1373/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca S.L. wezwana do uiszczenia wpisu od opisanej w sentencji postanowienia, decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kwocie 500 zł, złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej stan majątkowy nie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci, nie posiada żadnego majątku, a jej jedyny dochód stanowi zasiłek pielęgnacyjny na dzieci w kwocie [...] zł. Wezwaniem Sądu z dnia 31 grudnia 2013 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez określenie zakresu żądania, tj. czy wnosi o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, czy również o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że skarżąca wnosi wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec braku odpowiedzi zgodnie z rygorem zakreślonym w wezwaniu należało przyjąć, że skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania z okresu ostatnich trzech miesięcy (np. rachunki opłat za czynsz, prąd, gaz itp.) oraz innych niezbędnych wydatków, - oświadczenia, czy wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, czy też pracuje i przedłożenia dokumentu potwierdzającego dany fakt (jeżeli jest osobą bezrobotną, to przedłożenie zaświadczenia z PUP potwierdzającego posiadanie statusu osoby bezrobotnej, jeżeli jest zatrudniona, to przedłożenie zaświadczenia z zakładu pracy ze wskazaniem wysokości wynagrodzenia z okresu ostatnich trzech miesięcy), - oświadczenia, czy dzieci oprócz zasiłku pielęgnacyjnego otrzymują inne świadczenia np. alimentacyjne od ojca oraz przedłożenie dowodu potwierdzającego ich wysokość z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii decyzji w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego, - zaświadczenia z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej, czy w okresie ostatnich dwóch lat skarżąca korzystała z różnych form pomocy społecznej, - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanych przez skarżącą kont, rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W wykonaniu powyższego zobowiązania skarżąca przesłała kserokopie rachunków za prąd na kwotę [...] zł wraz z dowodem dokonanego przelewu z rachunku bankowego, kserokopie orzeczenia o niepełnosprawności syna K.K. oraz córki N.K., kserokopię umowy o pracę na okres próbny z dnia [...] r. o pracę w charakterze sprzątaczki na [...] etatu z wynagrodzeniem [...] zł miesięcznie, oświadczenie, że nie otrzymuje na dzieci innych świadczeń oprócz zasiłku pielęgnacyjnego i nie ma zasądzonych alimentów, dowody pojedynczych operacji z dokonywanych opłat z rachunku bankowego za czynsz, gaz, wyliczenie przez [...] TBS opłat za lokal mieszkalny na kwotę [...] zł, faktury za gaz na kwotę [...] zł miesięcznie. Wyciągów z konta z zestawieniem operacji, decyzji w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oraz zaświadczenia z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej nie przedłożyła. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy, zważył: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz materiału dowodowego w sprawie wskazuje, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów oraz nie podała wszystkich okoliczności, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej, co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji należało uznać, że nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku S.L. podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką dzieci a jedyny dochód trzyosobowej rodziny stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł oraz od [...] r. wynagrodzenie skarżącej z tytułu pracy w kwocie [...] zł. Tymczasem z przesłanych przez skarżącą pojedynczych dowodów opłat za mieszkanie, gaz, prąd wynika, iż są one dokonywane z rachunku bankowego K.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą N. Z informacji zawartych na stronie internetowej wynika, że działalność ta obejmuje montaż drzwi, a jej siedziba znajduje się w lokalu zamieszkiwanym przez skarżącą, tj. ul. [...]. Powyższego faktu skarżąca w ogóle nie przedstawiła, co więcej w formularzu PPF w ogóle pominęła fakt, że nie zamieszkuje sama wraz z dziećmi, i że wbrew swoim twierdzeniom, nie utrzymuje się wyłącznie z zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni uchyliła się także od przedłożenia wyciągów z konta z zestawieniem operacji oraz zaświadczenia z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej czy w okresie dwóch lat korzystała z różnych form pomocy społecznej. W swoim wniosku skarżąca skupiła się jedynie na podaniu "wycinka" dochodu rodziny niewystarczającego na bieżące potrzeby, jednakże samo stwierdzenie, że "stan majątkowy nie pozwala na pokrycie wpisu sądowego w kwocie 500 zł." nie wystarczy. Fragmentaryczne i wycinkowe przedstawianie danych dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej, uniemożliwia faktyczne ustalenie sytuacji finansowej skarżącej. Dla przyznania prawa pomocy konieczne jest dysponowanie pełnym obrazem sytuacji finansowej i materialnej strony, która ubiega się o pomoc państwa i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Uchylanie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedkładaniu dokumentów, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.