II SA/Sz 1377/11

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-02-09

Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i będący na emeryturze, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jego sytuacja finansowa nie została w pełni przedstawiona?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wyczerpujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza przedstawionych dokumentów wykazała, że skarżący posiadał środki finansowe, które uzasadniały odmowę zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakładającą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, dołączając dokumentację dotyczącą swojej działalności gospodarczej i dochodów. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej niewypłacalności.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie : Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] nakładającą na Z. B. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego przez wygrodzenie terenu stanowiącego pas drogowy przy ul. [...] w [...] (droga gminna). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Szczecinie z dnia [...] r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł. W dniu [...] r. skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku skarżący dołączył wydruk przedstawiający roczną strukturę przychodu za [...] r. uzyskanego przez Zakład A.. W dokumencie tym, sporządzonym przez Biuro Rachunkowe J. G. w [...], przedstawiono sprzedaż, przychód, koszty i dochód firmy skarżącego za poszczególne miesiące roku [...] (z wyłączeniem grudnia). W podsumowaniu pozycji podano, że sprzedaż wyniosła [...] zł, przychód [...] zł, koszty [...] zł, dochód za [...] miesięcy wyniósł –[...] zł (strata). Skarżący wskazał w formularzu PPF, że z rok [...] uzyskał negatywny wynik z dochodu minus [...] zł. Prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z współmałżonką E. B., która jest emerytką z niskim uposażeniem emerytalnym. Posiada samochód [...] r. W rubryce "dochody" skarżący podał wyłącznie, że oboje z małżonką otrzymują emeryturę, nie wskazał wysokości emerytur. Ponadto, skarżący podniósł we wniosku zarzuty względem zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku, polegającego na niewypełnieniu rubryki nr 7 i 10 formularza PPF, poprzez podanie danych odnośnie posiadanych nieruchomości oraz wysokości otrzymywanych emerytur przez wymienione osoby. Dodatkowo Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dowodów (dokumentów) dotyczących jego sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej tj. dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez niego i małżonkę emerytury, dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego oraz innych niezbędnych wydatków poniesionych w okresie ostatnich miesięcy na utrzymanie gospodarstwa i utrzymanie siebie i rodziny, kopii wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył do akt prawidłowo wypełniony formularz wniosku o prawo pomocy, w którym podał wysokość swojej emerytury –[...] zł i emerytury małżonki – [...] zł. W oświadczeniu o posiadanym majątku skarżący podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, dom o powierzchni [...] m.kw stanowi własność córki. Skarżący dołączył do akt dowody potwierdzające wysokość otrzymywanych przez obojga małżonków emerytur. Ponadto dołączył kopie wyciągów z trzech kont bankowych [...] i [...] oraz rachunek za gaz płatny [...] r. na kwotę [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję : Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest wniosek skarżącego o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie obejmują wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przesłanką przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest sytuacja, w której strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z akt, skarżący pozostaje na emeryturze i jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych. Gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką, która również otrzymuje emeryturę. Łączny dochód z tytułu emerytur wynosi [...] zł netto. Z dołączonego do akt zestawienia obrotów finansowych w roku [...] firmy skarżącego wynika, że osiągnął on przychód w wysokości prawie [...] zł za [...] miesięcy działalności, przy prawie takich samych kosztach uzyskania przychodu. Okres rozliczeniowy z działalności firmy zamknięto z wynikiem ujemnym [...] zł. Sąd zwrócił uwagę, że w miesiącach [...] r. skarżący, pomimo wysokich kosztów, osiągnął dochód odpowiednio [...] zł i [...] zł. Wynik taki świadczy o tym, że działalność gospodarcza przynosi zyski, a przedsiębiorstwo jest w dobrej kondycji finansowej. Miesiące zimowe, w tego rodzaju działalności, zawsze będą zamknięte z gorszym wynikiem ekonomicznym, niż to ma miejsce w pozostałych okresach roku. Ogólnie jednak przychód firmy utrzymany jest na wysokim poziomie finansowym. Podkreślić należy, że wynik dochodu stanowi bilans poniesionych kosztów nad przychodem i ma znaczenie dla obowiązku zapłaty podatku dochodowego, nie przesądza o utracie płynności finansowej firmy i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Z analizy wydruku z rachunku bankowego E. B. wynikają okoliczności, które skarżący pominął we wniosku, mianowicie, że co miesiąc na konto żony wpływają kwoty [...] zł od J. O. i ok. [...] zł od M. K. za wynajem garaży. Kolejną nie wskazaną przez stronę kwestią jest fakt posiadania funduszów inwestycyjnych [...] i [...], które przynoszą zyski z obrotu jednostkami uczestnictwa (zakup i odsprzedaż JU). Z wyciągu z tego konta wynika, że wskutek zarządzania jednostkami uczestnictwa w danym funduszu małżonka skarżącego uzyskała w skali miesiąca następujące kwoty [...] zł, [...] zł i [...] zł. W sumie obrót środkami pieniężnymi na rachunku [...] w okresie od [...] r. wyniósł [...] zł. Saldo końcowe na dzień [...] r. na tym rachunku to kwota [...] zł. Saldo końcowe na dzień [...] r. wynosiło [...] zł. Wcześniej na dzień [...] r. na rachunku zgromadzone były środki w kwocie [...] zł. Z wyciągu z rachunku bankowego [...] Z. B. wynika, że skarżący spłaca pożyczkę w różnych ratach, w miesiącu [...] r. była to łącznie z odsetkami kwota 3556,47 zł. Jednakże skarżący nie podał we wniosku żadnych szczegółowych danych odnośnie powyższej umowy pożyczki, w szczególności nie wyjaśnił w jakiej skali obciąża ona budżet domowy. Ponadto z analizy wydruku z tego rachunku wynika, że skarżący posiada jeszcze jedno konto o numerze [...] z którego dokonuje przesunięć środków pieniężnych na pierwsze konto, w różnych kwotach, w miesiącu [...] r. raz kwotą [...] zł, innym razem [...] zł i [...] zł. Fakt ten świadczy o posiadaniu dodatkowych środków finansowych na innym koncie, którego wyciągu skarżący nie przedstawił do akt. Sąd zwrócił uwagę, że na pierwsze wskazane konto wpływają różnej wielkości kwoty od różnych podmiotów rzędu do [...], które najprawdopodobniej stanowią zapłatę za wykonane usługi budowlane. Saldo końcowe na rachunku skarżącego w [...] w miesiącu [...] r. wyniosło na plus [...] zł, co w połączeniu z kwotą widniejącą na koncie małżonki w miesiącu [...] na plus [...] zł (w tym emerytura) dało wynik [...] zł posiadanych środków pieniężnych w budżecie domowym. Przy czym podkreślić należy, że emerytura skarżącego jest przelewana na odrębne, od ww. wymienionych, konto skarżącego w banku [...]. W celu wyjaśnienia wydatków na utrzymanie rodziny i mieszkania skarżący przedstawił wyłącznie jedną fakturę za gaz na kwotę [...] zł. Innych wydatków skarżący nie opisał. Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że skarżący w sposób niepełny przedstawił we wniosku o prawo pomocy swoją sytuację finansową i majątkową. Dane wynikające z dołączonych dokumentów dostarczyły Sądowi informacji, które świadczą o dobrej sytuacji finansowej strony. Zdaniem Sądu, stan majątkowy skarżącego nie uzasadnia konieczności zwolnienia go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych kształtujących się w chwili obecnej na kwotę [...] zł. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło