II SA/Sz 1378/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie A. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr [...] obręb geodezyjny [...] W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od złożonej skargi w kwocie [...] skarżąca złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej sytuacja materialna jest ciężka. Aktualnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Uzyskuje dochód z prac dorywczych w wysokości ok. [...] miesięcznie. Dalej wskazała, że mieszka z rodzicami, lecz nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Dokłada się do rachunków za media w łącznej kwocie [...] miesięcznie tj. woda [...] prąd [...] zł. Posiadany majątek stanowi działka rolna o pow. [...]. Do formularza PPF wnioskodawczyni dołączyła decyzję z dnia [...] orzekającą o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzje z dnia [...] orzekającą o utracie prawa do zasiłku od dnia[...] . Wezwaniem z dnia 2 lutego 2012 r. referendarz sądowy zobowiązał A. C. do złożenia w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy: - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżącej oraz rodziców z okresu ostatnich[...] miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu w okresie ostatnich [...] miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość miesięcznych dochodów rodziców skarżącej w okresie ostatnich[...] miesięcy, - oświadczenia z czego zamierza finansować inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego oraz gospodarczego, - oświadczenia, czy korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, jeżeli tak to przedłożenie kserokopii decyzji potwierdzającej ten fakt Wypełniając powyższe zobowiązanie wnioskodawczyni oświadczyła, że nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, nadto podała, że matka jest osobą bezrobotną pozostającą na utrzymaniu ojca, który otrzymuje emeryturę w wysokości [...] ( potwierdzenie wpłaty). Wnioskodawczyni przedłożyła również kserokopie faktur za prąd, telewizję cyfrową, wywóz odpadów, zużycie wody oraz wyciąg z posiadanego rachunku bankowego. Oświadczenia z jakich środków zamierza finansować budowę domu, nie złożyła. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( np. do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swych praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych , jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucje prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, iż złożone przez wnioskodawczynię oświadczenia budzą poważne wątpliwości. Z jednej strony skarżąca twierdzi, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje się z prac dorywczych, a z drugiej strony należy mieć na uwadze przedmiot sprawy. Wnioskodawczyni nosi się z zamiarem budowy domu, co pozwala domniemywać, że posiada środki na realizację tego celu, jednakże oświadczenia dotyczącego finansowania tej inwestycji nie złożyła. Nadto będąc w tak trudnej sytuacji oświadczyła, że nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.