II SA/Sz 1383/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-09-19
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował sankcje w postaci zmniejszenia płatności obszarowych do gruntów rolnych, gdy stwierdzona podczas kontroli powierzchnia działek rolnych była mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku, a różnica przekroczyła dopuszczalny próg?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował sankcje w postaci zmniejszenia płatności obszarowych, ponieważ stwierdzona różnica między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią działek rolnych przekroczyła dopuszczalny próg określony w art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Sąd uznał, że obliczenia organu były prawidłowe, a skarżący miał możliwość zgłoszenia uwag do protokołu kontroli, czego nie uczynił.Stan faktyczny
Skarżący J. M. ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kontrola wykazała, że zadeklarowana powierzchnia dwóch działek rolnych była większa niż powierzchnia faktycznie stwierdzona. W wyniku tej rozbieżności organ I instancji przyznał płatności w pomniejszonej wysokości, a decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując sposób wyliczenia różnicy powierzchni i zastosowane sankcje.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. M. od decyzji nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości, wydanej w dniu [...] przez Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało iż w dniu [...] J. M. złożył w Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...]. We wniosku Producent zadeklarował następujące działki rolne: A położoną na działce ewidencyjnej nr [...], w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] o powierzchni [...] ha i B położoną na działce ewidencyjnej nr [...], w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] o powierzchni [...]ha. Łączna powierzchnia gruntów zgłoszonych do przyznania płatności obszarowych wynosiła [...] ha.
W dniu [...] gospodarstwo J. M. zostało poddane czynnościom kontrolnym metodą inspekcji terenowej przez podmiot wykonujący kontrole na zlecenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przeprowadzona kontrola stwierdziła, iż działka rolna oznaczona identyfikatorem A o zadeklarowanej powierzchni [...] ha ma powierzchnię [...] ha, natomiast działka oznaczona identyfikatorem B o zadeklarowanej powierzchni [...] ha ma powierzchnię [...] ha.
W dniu [...] na podstawie Informacji o Uzasadnionym Podejrzeniu Nieprawidłowości została przeprowadzona ponowna kontrola w gospodarstwie J. M. przez inspektorów terenowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W wyniku kontroli stwierdzono, że działka rolna oznaczona identyfikatorem A o zadeklarowanej powierzchni [...] ha ma powierzchnię [...] ha, natomiast działka rolna oznaczona identyfikatorem [...] ha ma powierzchnię [...] ha.
Protokół z czynności kontrolnych z dnia [...] stwierdzający nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych A i B stał się podstawą do wydania w dniu [...] przez Kierownika Biura Agencji decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości na kwotę [...] zł.
Pismem z dnia [...], J. M. odwołał się od tej decyzji do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, co powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z jej udziałem. Organ powołał się przy tym na utrwalone w tej materii orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 26 maja 1983 r. SA/KA 662/82-GAP 1986 nr 4).
W dniu [...] Kierownik Biura Agencji wydał decyzję o przyznaniu na rzecz J. M. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu powyższej decyzji odniósł się do ustaleń kontroli przeprowadzonej na działkach rolnych zadeklarowanych przez J. M. we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Pismem z dnia [...] J. M. odwołał się od decyzji organu I instancji do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa . W odwołaniu podniósł, że nie zgadza się z wyliczeniem różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli. Ponadto odwołujący się zarzucał, że kontrola odbyła się w [...]., tak więc rozliczenie zostało dokonane na nie istniejących zasiewach.
Organ II instancji rozpatrując sprawę stwierdził, że kontrola na miejscu miała na celu sprawdzenie zgodności danych przedstawionych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ze stanem faktycznym. Z akt sprawy wynikało, że J. M. uczestniczył w postępowaniu kontrolnym, a jego podpis widnieje w protokole z czynności kontrolnych. W związku z tym odwołujący się miał możliwość zapoznania się z wynikiem pomiaru działek rolnych i z protokołem z kontroli oraz wypowiedzenia się co do uzyskanych wyników poprzez naniesienie uwag do protokołu (w formularzu protokołu jest miejsce przeznaczone wyłącznie na uwagi producenta rolnego dotyczące przeprowadzanej kontroli). W tym przypadku J. M. uwag żadnych nie zgłosił, a podpisany przez niego protokół dowodzi, że uczestniczył w pomiarze. W związku z brakiem jakiegokolwiek argumentu w protokole z czynności kontrolnych przeciwko ustaleniom kontrolnym organ odwoławczy uznał, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ zauważył również, że w toku postępowania administracyjnego, mimo umożliwienia stronie przez organ pierwszej instancji zajęcia przed wydaniem decyzji ostatecznej stanowiska wobec zebranych dowodów i ewentualnego złożenia wniosków, strona nie skorzystała z tego uprawnienia.
Organ wskazał nadto, że organ I instancji przy naliczaniu płatności wziął pod uwagę ustalenia kontrolerów w protokole z dnia [...], które są korzystniejsze dla J. M..
Odnosząc się do zastosowanych sankcji skutkujących pomniejszeniem przyznanych odwołującemu się płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, organ II instancji wyjaśnił, że są one wynikiem przeprowadzonej kontroli, podczas której stwierdzono jednak, że obszar zadeklarowany we wniosku "o przyznanie płatności... " jest większy od obszaru faktycznie uprawnionego do zakwalifikowania do płatności.
Nakładanie sankcji na producentów w przypadku przedeklarowania powierzchni we wniosku o przyznanie płatności reguluje art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, który traktuje o zmniejszeniu płatności i wykluczeniu od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej. Powyższy przepis stanowi, że "jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany (...) przekracza obszar zatwierdzony (...) wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi [...]% lub dwa hektary, ale nie więcej niż [...] % zatwierdzonego obszaru. "
Z tego powodu, nałożone przez organ I instancji sankcje na J. M. obliczono na podstawie różnicy procentowej między obszarem zadeklarowanym a wyznaczonym, wynoszącym [...] %, co stanowiło kwotę [...] zł.
Ponieważ płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania stanowią jeden z instrumentów wsparcia finansowego Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone w obowiązującym prawie krajowym i unijnym. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść danego producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Prawo nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych, albowiem prowadziłoby to nierównego traktowania producentów rolnych.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy oraz dokonując analizy wyżej przytoczonych przepisów prawa, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
J. M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie zgadza się z wyliczeniem dokonanym przez Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który wyliczył błąd na [...]%.
Wskazał również, że osoby z Oddziału Regionalnego Agencji kontrolujące gospodarstwo skarżącego w dniu [...]., w protokole z czynności kontrolnych nie stwierdziły przekroczenia wspomnianych w decyzji [...] % lub [...] ha. W załączniku nr [...] do protokołu wymienia się [...]% przekroczenia, wyliczone według zasady powierzchnia deklarowana [...] ha minus [...] ha powierzchnia stwierdzona = [...] podzielone przez powierzchnię deklarowaną.
Taką samą metodę wyliczeń wg skarżącego stosowali kontrolujący z firmy [...] w dniu [...]r.
J. M. podniósł nadto, że kontrolerzy z Agencji poinformowali go, iż stwierdzona podczas kontroli różnica powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej nie przekraczała [...]% i z tego powodu nie wnosił żadnych uwag do kontroli.
Potwierdził, że w dniu [...] został zapoznany z materiałami zgromadzonymi w powyższej sprawie i nie wnosił żadnych uwag, ponieważ w zał nr [...] protokołu z kontroli z [...] dalej widniało wyliczenie [...] % i ani to Kierownik Biura, ani Dyrektor Oddziału nie zmienili decyzji i wyliczeń kontrolujących.
Uważał, że skoro kontrolerzy stwierdzili, iż różnica nie przekracza [...] %, to nie grożą mu żadne sankcje.
Wskazał, że kontrola gospodarstwa dotyczyła [...] roku i w całej Polsce skalę błędu wyliczano w powyższy sposób.
Po nadto zwrócił uwagę, że w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego na stronie [...] organ odwoławczy uznał, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Obydwie kontrole odbywały się już po zbiorach i były zatarte granice upraw zgłoszone do dopłat. Na działce A, mierzona przez [...] w dniu [...] stwierdzona powierzchnia wynosiła [...] ha w sytuacji gdy były wykonywane prace polowe. Następny pomiar miał miejsce po ich wykonaniu, w dniu [...] i działka miała powierzchnię [...] ha. Różnica między pomiarami na tej samej działce wynosiła [...] ha tj. [...] % w stosunku do powierzchni działki deklarowanej we wniosku.
Zdaniem skarżącego, nie można ustalić prawidłowo granic na nieistniejących już zasiewach, gdyż granice te uległy zatarciu. Wykonanie każdego zabiegu agrotechnicznego w postaci orki, bronowania czy innego zabiegu zmienia, granice działki.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Organ podniósł, że J. M. po przeprowadzeniu w gospodarstwie skarżącego kontroli sprawdzającej w dniu [...] został poinformowany, że protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] przestał obwiązywać, natomiast podstawę wydania decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości stanowić będzie protokół z [...].
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego wyliczenia różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli organ wyjaśnił, że różnica ta została ustalona podczas kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie J. M. Wskazał nadto, że producenci rolni ubiegający się o płatności bezpośrednie oraz inne formy wsparcia finansowego muszą liczyć się z kontrolą ich deklaracji złożonych we wnioskach o przyznanie płatności i każdy wniosek w ramach programów pomocowych Wspólnej Polityki Rolnej podlegać będzie kontroli na wielu etapach.
Gospodarstwo J. M. zostało poddane kontroli w terenie, natomiast ustalenia pokontrolne zostały opisane w protokole z dnia [...]. Analiza protokołu z czynności kontrolnych wskazuje na to, że został on sporządzony zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w kampanii kontrolnej [...] i nie zawiera błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonej kontroli obszarowej w przedmiotowym gospodarstwie. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, "Rolnik może podpisać raport w celu zaświadczenia o swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje spostrzeżenia." W miejscu przeznaczonym na uwagi osoby obecnej przy kontroli nie zostały umieszczone przez skarżącego żadne uwagi, w związku z tym organ II instancji przyjął, że skarżący uznał wyniki z kontroli za prawidłowe.
J. M. podniósł, że inspektorzy terenowi przeprowadzający kontrolę w gospodarstwie poinformowali go, że różnica powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej we wniosku wynosi [...] % i wskaźnik ten został umieszczony w załączniku nr [...]do protokołu z czynności kontrolnych.
Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy wyjaśnił, że procentowy współczynnik, wpisany do załącznika nr [...] protokołu z kontroli na miejscu przez inspektorów terenowych wyliczany jest w celu podjęcia przez nich decyzji o zwiększeniu poziomu kontroli w gospodarstwie i nie ma wpływu na przyznawaną płatność. Współczynnik ten wyrażający różnicę powierzchni deklarowanej i stwierdzonej dla działek rolnych obowiązkowo wytypowanych do kontroli w ramach danej grupy płatności ma wyłącznie charakter pomocniczy. Natomiast obliczany jest przez inspektorów terenowych w oparciu o następujące równanie:
R = (pow._deklarowana- pow.stwierdzona)xl00%
pow. – deklarowana,
w którym powierzchnia deklarowana jest sumą powierzchni deklarowanych działek rolnych wytypowanych do obowiązkowej kontroli w ramach danej grupy płatności, natomiast powierzchnia stwierdzona jest to suma powierzchni stwierdzonych działek rolnych wytypowanych do kontroli w ramach danej grupy płatności.
Jeżeli nadwyżka powierzchni zadeklarowanej we wniosku wynosi więcej niż [...] % lub [...] ha powierzchni, która została ustalona w wyniku pomiaru działek rolnych w ramach danej grupy płatności, to poziom kontroli należy zwiększyć tak, aby objąć wszystkie pozostałe działki rolne z grupy płatności, której to dotyczy.
W przypadku kontroli w gospodarstwie skarżącego obowiązkowa kontrola miała zostać przeprowadzona na działce rolnej oznaczonej we wniosku jako "A". Po skontrolowaniu działki wytypowanej do obowiązkowej kontroli, różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli wyniosła [...] %, tj. [...] ha : [...] ha x [...] %), w związku z czym zwiększono poziom kontroli działek rolnych w gospodarstwie o działkę rolną oznaczoną we wniosku jako "B", na której nie stwierdzono nieprawidłowości.
Reasumując, powierzchnia zgłoszona przez J. M. we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wynosi [...] ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła [...] ha. Zarzut, jakoby organ I instancji błędnie wyliczył współczynnik przekroczenia powierzchni zgłoszonej do przyznania płatności, zasadza się na błędnym przekonaniu Skarżącego, że wyliczenie różnicy w celu zwiększenia poziomu powierzchni działek kontrolowanych przekłada się bezpośrednio na wysokość przyznanej płatności.
W związku z podaniem w deklaracji przez skarżącego powierzchni zgłoszonej do objęcia systemem dopłat wyrównawczych z tytułu ONW innej, aniżeli stwierdzona podczas kontroli, mają zastosowanie sankcje zmniejszające płatność. Zagadnienie sankcjonowania producentów w przypadku przedeklarowania powierzchni we wniosku o przyznanie płatności reguluje art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych
systemów wsparcia dla rolników, który traktuje o zmniejszeniu płatności i wykluczeniu od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej. Powyższy przepis stanowi, iż "jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi [...]% lub [...] hektary, ale nie więcej niż [...] % zatwierdzonego obszaru".
Natomiast zgodnie z art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) 7961/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi [...] % lub [...] hektary, ale nie więcej niż [...] % zatwierdzonego obszaru.
Ponieważ współczynnik procentowy powodujący zmniejszenie płatności wyniósł [...]%, organ zastosował sankcje finansowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie uwzględnił skargi uznając, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z dnia [...] nie naruszają prawa.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżący ubiegał się o przyznanie płatności obszarowych do gruntów rolnych o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).
Organy administracji - w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej - stosują bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864).
Do aktów tych należy też Rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), na podstawie którego zastosowano w sprawie sankcje.
Właściwym jest też zauważyć, iż przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu należy więc podkreślić, iż zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, w efekcie wydający decyzję powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 Kpa), działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 Kpa), w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 Kpa), jak i dokonać wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 Kpa ). Powinien też mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.
Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego sprawy należy stwierdzić, iż organ zarówno w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania kontrolnego, jak i w rozstrzygnięciu sprawy nie dopuścił się uchybień proceduralnych.
Wniosek złożony przez skarżącego dotyczył przyznania płatności obszarowych do gruntów rolnych o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Podstawę prawną decyzji stanowiła ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.).
Na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych na miejscu organ administracji ustalił, iż powierzchnia jednej z działek o identyfikatorze "A" zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o płatności [...] ha, nie odpowiada powierzchni rzeczywistej [...] ha. W odniesieniu do drugiej z działek, oznaczonej identyfikatorem "B", w trakcie kontroli rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną [...] ha, a powierzchnią ustaloną przez organ nie stwierdzono. Ustalenie, że powierzchnia zadeklarowaną [...] ha działek rolnych o identyfikatorach A i B we wniosku o dopłaty dla danej grupy upraw jest większa od powierzchni ustalonej przez organ [...] ha i w efekcie ustalenie, że różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym przekracza [...] procent wyznaczonego (ustalonego) obszaru [...] %, zadecydowało o przyznaniu płatności do gruntów rolnych za [...] r. w łącznej wysokości za działki o identyfikatorze A i B wysokości [...] zł i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności zastosowania sankcji w formie zmniejszenia płatności ONW w wysokości [...] zł po stwierdzeniu przez organ różnicy pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności a powierzchnią ustaloną w trakcie kontroli, wynoszącej [...] %.
Zauważyć należy, że skarżący nie kwestionował stwierdzonej przez organ różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną oraz powierzchnią ustaloną w wyniku w kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie w dniu [...] J. M. brał udział w czynnościach kontrolnych i nie wnosił do tych czynności żadnych uwag, co poświadczył własnoręcznym podpisem na protokole z czynności kontrolnych oraz potwierdził osobiście na rozprawie w dniu [...] r.
Poczynione ustalenia faktyczne pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ustalonym w wyniku kontroli miały bezpośredni wpływ na ustalenie sankcji oraz jej wymiar.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.), jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi [...] % lub [...] hektary, ale nie więcej niż [...] % zatwierdzonego obszaru.
W ocenie Sądu, mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, organ prawidłowo obliczył wyrażoną w procentach różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym. Skoro zasadnicze znaczenie w tej sprawie – w świetle powołanego wyżej przepisu – ma przekroczenie dolnej, dopuszczalnej granicy stwierdzonej różnicy wynoszącej [...] zatwierdzonego obszaru, to przy obliczaniu tej wielkości punkt odniesienia stanowi obszar zatwierdzony, a nie jak przyjmuje skarżący- obszar zadeklarowany.
Jakkolwiek żaden z powołanych wyżej przepisów prawa nie określa sposobu (wzoru) obliczania różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnia stwierdzoną, to jednak treść powołanego wyżej art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jest na tyle jednoznaczna, że prawidłowość obliczeń dokonana przez organ nie budzi wątpliwości.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących rozbieżności w dokonanych obliczeniach przez komisję przeprowadzającą kontrolę w gospodarstwie skarżącego oraz wynikających z treści decyzji stwierdzić należało, że zarzuty te są niezasadne. Komisja dokonująca pomiarów w terenie, w świetle obowiązującego prawa, nie jest uprawniona do ustalania wielkości przekroczenia powierzchni wnioskowanej oraz stosowania wynikającej z tego przekroczenia sankcji. Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącego, zgodnie z którym uzależnił on zgłoszenie ewentualnych zarzutów do tej czynności od wyniku pomiarów i wynikających stąd konsekwencji. Skoro skarżący zarzutów nie zgłosił, to zasadnym jest domniemanie, że skarżący nie wnosił uwag co do przebiegu czynności kontrolnych oraz ustaleń w ich trakcie przeprowadzonych.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło