II SA/Sz 1383/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę P O S T A N O W I E N I E Dnia 16 czerwca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: poinformować Burmistrza [...] o istotnych naruszeniach prawa występujących w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1383/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę P.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia[...]. W toku rozpoznawania sprawy Sąd stwierdził, iż przy wydawaniu przez Burmistrza [...] w/w decyzji z dnia [...] r., orzekającej o wymierzeniu P.S. kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa, doszło do istotnego naruszenia prawa. Z uwagi jednak na to, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, poza zakresem wyrokowania było odniesienie się do dostrzeżonych przez skład orzekający naruszeń prawa przy podejmowaniu decyzji przez organ I instancji. Lektura akt administracyjnych i decyzji Burmistrza [...] z dnia [...]r. doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja ta została wydana w sposób rażąco sprzeczny z obowiązującymi i powołanymi w tej decyzji przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. Prawo ochrony przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.). Jedną z podstawowych przesłanek umożliwiających wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 88 i 89 w/w ustawy w związku z usunięciem bez zezwolenia drzewa jest ustalenie osoby odpowiedzialnej za jego usunięcie. W orzecznictwie oraz literaturze jednoznacznie podkreśla się, że karę administracyjną za wycięcie drzew można wymierzyć tylko temu posiadaczowi nieruchomości, któremu można przypisać zindywidualizowaną, osobistą odpowiedzialność za dokonanie tego deliktu, gdyż odpowiedzialność ta nie może wynikać z samego faktu współwłasności, a nawet współposiadania nieruchomości (por. K. Gruszecki, Przegląd Prawa Publicznego 2008/10/84). Pomimo, że za delikt administracyjny z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody odpowiada zawsze posiadacz nieruchomości, który nie ma wymaganego zezwolenia, i to nie tylko wtedy, gdy sam usuwa drzewo, lecz również wtedy, gdy drzewo to usuwa jakakolwiek osoba za wiedzą i choćby domniemaną jego zgodą, to posiadacz ten nie odpowiada, gdy ktoś usunął drzewo bez jego wiedzy i zgody (por. W. Radecki, Nowe Zeszyty Samorządowe 2008/5/85). Jednoznacznie zasadę tą podkreślił m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1410/07 (Lex nr 526063) wskazując, że "kara pieniężna za usunięcie bez pozwolenia drzew z nieruchomości może być wymierzona właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości jedynie wówczas, gdy dokonali oni wycięcia drzew osobiście albo zlecili wykonanie tej czynności innym osobom". W obowiązującym stanie prawnym, nie wzbudzającym wątpliwości interpretacyjnych, który zresztą stanowi w tym aspekcie kontynuację rozwiązań przyjętych we wcześniejszej ustawie z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) oraz poprzedzającej ją ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) nie jest dopuszczalne wymierzenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy nie ustalono sprawcy albo przynajmniej zleceniodawcy usunięcia drzewa. Tymczasem z uzasadnienia decyzji Burmistrza [...] a także z akt sprawy wynika, że nie został ustalony jakikolwiek sprawca usunięcia drzewa. W takich okolicznościach sprawy istnieją podstawy do uznania, że wydanie przez Burmistrza [...] decyzji z dnia [...] r. nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 7 i 8, art. 85 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust 1 i 6 ustawy o ochronie przyrody. Rolą organu winno być zatem podjęcie czynności zmierzających do wyeliminowania w/w decyzji z obrotu prawnego przy udziale organu wyższego stopnia. Charakter i oczywistość naruszenia prawa oraz skutki funkcjonowania decyzji dla jej adresata, który, prawdopodobnie przez swą nieporadność (co wynika z akt sądowych), nie był i nie jest w stanie skutecznie zakwestionować tej decyzji w ramach procedur administracyjnych, uzasadniał powyższe wystąpienie sygnalizacyjne. Stosownie do treści art. 155 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), organ, który otrzymał postanowienie sygnalizacyjne, jest obowiązany je rozpatrzyć i powiadomić sąd o zajętym stanowisku w terminie 30 dni.