II SA/Sz 1386/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2007r. sprawy ze skargi J. E. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III.zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata D. T. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy. Decyzją z dnia (...( Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu (...( w S., powołując się na art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz Regulamin studiów Uniwersytetu (...( wprowadzony zarządzeniem Rektora Uniwersytetu (...( z dnia (...(, orzekł o skreśleniu J.E.P. z listy studentów. W uzasadnieniu decyzji podano, że "Studentka nie zaliczyła egzaminów z 8-go semestru studiów. Brak opłaty za powtarzanie II-go roku studiów w roku akademickim 2001/2002. Brak opłaty za powtarzanie przedmiotu "Postępowanie karne" w roku akademickim 2005/2006. Brak opłaty za powtarzanie IV-go roku akademickiego 2005/2006". J.E.P. złożyła od tej decyzji odwołanie, w którym zakwestionowała prawidłowość powołania się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji na fakt niezaliczenia egzaminów z 8-go semestru studiów, skoro na dzień doręczenia decyzji, tj. na 17 października 2006 r., semestr ten nie był zamknięty, bowiem na 18 października 2006 r. był wyznaczony przez prof. O. egzamin poprawkowy z Prawa podatkowego. Odwołująca przyznała, że nie zdała również egzaminu poprawkowego z przedmiotu Postępowanie cywilne, ale, według Regulaminu Studiów, nie stało to na przeszkodzie w dalszym kontynuowaniu studiów, chyba, że nie zaliczyłaby jeszcze jednego przedmiotu w sesji. Poza tym, również otrzymanie oceny niedostatecznej z powtarzanego przedmiotu Postępowanie karne, z powodu nie przystąpienia do tego egzaminu dnia 4 października 2006 r., nie powinno uniemożliwiać podejścia do egzaminu poprawkowego, co przewiduje Regulamin Studiów, a na co nie wyraził zgody Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji. Ponadto, w uzasadnieniu decyzji błędnie powołano się na brak opłaty za powtarzanie II-go roku studiów w roku akademickim 2001/2002, podczas gdy odwołująca nigdy nie została skierowana na powtarzanie tego roku studiów. Odnosząc się do kwestii braku opłaty za powtarzanie przedmiotu Postępowanie karne strona wyjaśniła, że opłata ta została wniesiona przed doręczeniem decyzji o skreśleniu z listy studentów w dniu 16 października 2006 r. Jednocześnie J.E.P. sformułowana pytanie "w jakiej formie uczelnia uzyskała od niej zgodę na związanie wysokością opłat za powtarzanie IV-go roku studiów w roku akademickim 2005/2006". W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Rektor do spraw Studenckich Uniwersytetu (...( w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz §5 ust. 1 i §39 ust. 4 Regulaminu Studiów Uniwersytetu (...( w S. zobowiązującego na podstawie uchwały nr (...( Senatu Uniwersytetu (...( z dnia (...( w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów Uniwersytetu (...(, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji zawarto stwierdzenie, że "ze względu na brak naruszenia w powyższym przedmiocie postanowień Regulaminu Studiów US orzeczono jak w sentencji decyzji". J.E.P. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając jej: 1) naruszenie prawa procesowego, poprzez rażące niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a., 2) naruszenie prawa materialnego: - poprzez niewłaściwe zastosowanie w decyzji §39 ust. 4 Regulaminu Studiów Uniwersytetu (...(, obowiązującego na podstawie uchwały (...( Senatu Uniwersytetu (...( z dnia (...( w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów Uniwersytetu (...(, ponieważ sprawa dotyczy roku akademickiego 2005/2006, - poprzez niezastosowanie §31 Regulaminu Studiów Uniwersytetu (...( wprowadzonego zarządzeniem Rektora Uniwersytetu (...( z dnia (...(, polegające na odebraniu skarżącej prawa do podejścia do egzaminu poprawkowego i tym samym stwierdzenie, iż nie zaliczyła 8-go semestru. Odpowiadając na skargę pełnomocnik Rektora Uniwersytetu (...( wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium zakreślonego przez art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), tj. pod względem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 190 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do rektora. Decyzja rektora jest ostateczna. Stosownie do postanowień art. 207 ust. 1 w/w ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie ich wprost, bądź z modyfikacjami, a w pewnych sytuacjach może w ogóle wykluczać ich stosowanie, jeżeli przepisy regulujące daną materię samodzielnie (odrębnie) kształtują określone kwestie proceduralne. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie stanowi autonomicznych zasad związanych z formułowaniem lub treścią decyzji podejmowanych w indywidualnych sprawach studentów dotyczących skreślenia z listy studentów. Przyjąć zatem należy, że podejmowane w tym przedmiocie decyzje winny zawierać przynajmniej podstawowe elementy przewidziane dla decyzji administracyjnych przez art. 107 k.p.a. Art. 107 § 1 k.p.a. wymienia niezbędne składniki decyzji. Obowiązkowym elementem decyzji administracyjnej (z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 107 § 4 i 5 k.p.a.) jest jej uzasadnienie. Z uzasadnienia tego wynikać ma ocena faktów i prawa. Uzasadnienie stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Przekazywanie adresatowi uzasadnienia własnych argumentów wykorzystanych przy formułowaniu treści decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia. Dokonując oceny realizowania przez Rektora Uniwersytetu (...( wymienionych norm prawa procesowego, Sąd stwierdził, że organ ten uchybił przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu (...(, a w zasadzie ta część, która winna je stanowić, w najmniejszym stopniu nie spełnia wymagań stawianych mu przez art. 107 § 3 k.p.a. Całe uzasadnienie, to jedno zdanie stwierdzające jedynie tyle, że wydano ją ze względu na brak naruszenia postanowień Regulaminu Studiów Uniwersytetu (...(. W uzasadnieniu tym nie odniesiono się w ogóle do podniesionych w odwołaniu argumentów, nie wskazano dlaczego organ sformułowanych w nim zarzutów nie podzielił, czy też z jakimi spośród twierdzeń skarżącej odnoszących się do rozbieżności w ustaleniach faktycznych nie zgodził się. Uzasadnienia decyzji nie może skutecznie zastąpić odpowiedź organu na skargę. Brak uzasadnienia zaskarżonej decyzji uniemożliwia w istocie Sądowi pełną jej kontrolę. Nie jest bowiem rolą Sądu domyślanie się motywów podjęcia przez organ takiego a nie innego rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie przedstawianie ich stronie, niejako w zastępstwie organu. Ponownie przystępując do rozpoznania odwołania skarżącej Rektor Uniwersytetu (...( weźmie powyższe pod uwagę i wyda decyzję spełniającą wymogi określone przez art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt III wyroku wydano na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z §2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).