II SA/Sz 1388/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym skargi S. O. na akt Starosty D. w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a odrzucić skargę S. O. pismem z dnia [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na akt Starosty D. (pismo z dnia [...]r.) w przedmiocie odmowy zwrotu kwoty [...] zł z tytułu nadpłaty za wydanie karty pojazdu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA z dnia [...] r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wykazanie, czy przed wniesieniem skargi wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa stosownie do art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie S. O. oświadczył, że do Starostwa Powiatowego w D. wystąpił jedynie z pismem o zwrot nadpłaty za kartę pojazdu w wysokości [...] zł. Nie miał wiedzy o obowiązku wystąpienia do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym skarżący wniósł jednocześnie o zwolnienie go od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Należy podnieść, że kwestia właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310) była już przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jednocześnie, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że tym samym jest niedopuszczalna droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, iż o dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim podstawa prawna wskazana przez powoda, a nie to czy określone roszczenie rzeczywiście istnieje. Stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że określony obowiązek administracyjny strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza zatem dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zatem zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę. Pismo Starosty D. z dnia [...] r., w którym organ odmówił skarżącemu zwrotu żądanej kwoty [...] zł, stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na zasadzie przepisów art. 52 § 1 i § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz 53 § 2 tej ustawy. Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku natomiast aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że S. O. - przed wniesieniem niniejszej skargi do Sądu - nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym aktem, a zatem nie wyczerpał trybu zaskarżania do sądu administracyjnego aktu odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu . W tej sytuacji przedmiotowa skarga nie spełnia wymogów formalnych do jej rozpoznania przez Sąd i jest niedopuszczalna. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.