II SA/Sz 1389/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-05-20
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Marzena Iwankiewicz, Renata Bukowiecka - Kleczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia protokolanta z postępowania sądowego ze względu na jego wcześniejsze działania lub relacje ze stroną?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie protokolanta został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 18 lub art. 19 P.p.s.a. Wcześniejsze protokołowanie innej rozprawy przez tę samą osobę oraz złożenie przez nią oświadczenia dotyczącego przebiegu tej rozprawy, które nie satysfakcjonowało strony, nie stanowi podstawy do wyłączenia. Ponadto, skarżący nie uprawdopodobnił, że przyczyna wyłączenia powstała później lub stała się mu znana, a podnoszone okoliczności dotyczyły sytuacji sprzed kilku lat.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o wyłączenie protokolanta Małgorzaty Płocharskiej - Małys od rozpoznania sprawy dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Jako przyczynę wyłączenia wskazał wcześniejsze oświadczenie protokolanta w innej sprawie (sygn. akt II SA/Sz 277/10), które nie satysfakcjonowało skarżącego. Protokolantka złożyła oświadczenie o braku stosunków prawnych lub osobistych ze skarżącym, a jedynie służbowych. Sąd rozpoznał wniosek o wyłączenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie protokolanta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie protokolanta Małgorzaty Płocharskiej - Małys od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie protokolanta
Na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. R. S. złożył ustnie wniosek o wyłączenie protokolanta Małgorzaty Płocharskiej - Małys, od rozpoznania sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Następnie skarżący przedłożył do akt sprawy wniosek o wyłączenie protokolanta w formie pisemnej.
Jako przyczynę wyłączenia skarżący wskazał oświadczenie złożone przez protokolanta w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10 dotyczące protokołu rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r.
Z akt sprawy o sygn. II SA/Sz 277/10 wynika, że Małgorzata Płocharska-Małys złożyła oświadczenie, że protokół rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r. został sporządzony zgodnie z przebiegiem rozprawy, oraz że skarżący R. S. odmówił dobrowolnego opuszczenia sali rozpraw i na polecenie Przewodniczącego została wezwana ochrona Sądu.
Małgorzata Płocharska - Małys w dniu 10 maja 2016 r. r. złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym podała, że ze skarżącym nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym. Jej kontakty z R. S. mają charakter wyłącznie służbowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:
Z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wynika m.in., że podmiotowym prawem o randze konstytucyjnej jest prawo każdego do bezstronnego sądu. Urzeczywistnieniu tego prawa służą liczne gwarancje ustawowe. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, uznawana za "główny mechanizm gwarancyjny dla realizacji zasady bezstronności sądu" (por. wyrok TK z dnia 11 grudnia 2002 r., SK 27/01, OTK-A 2002, nr 7, poz. 93).
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwana dalej "P.p.s.a.", przewiduje w art. 18 możliwość wyłączenia sędziego z mocy prawa w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Przesłanki wymienione w tym przepisie opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności.
Z kolei art. 19 P.p.s.a., umożliwia wyłączenie sędziego na wniosek złożony przez sędziego lub stronę, gdy zachodzą w sprawie okoliczności, poza wymienionymi w art. 18 tej ustawy, a które wskazywałyby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przy czym chodzi tu o taką wątpliwość, która ma charakter obiektywny i może wzbudzać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Nie chodzi jednak o subiektywne odczucia strony, której nie podoba się sposób prowadzenia postępowania, czy też zachowanie sędziego w tym bądź w innych postęopwaniach z udziałem skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Z wyjaśnienia złożonego przez protokolanta Małgorzatę Płocharską – Małys wynika, że nie istnieją ani przesłanki z art. 18 P.p.s.a. ani 19 P.p.s.a.
Powyższe oświadczenie i jego prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości. W świetle uzasadnienia wniosku o wyłączenie protokolanta oczywistym jest, że w sprawie nie zachodzi żadna z określonych w art. 18 przyczyn wyłączenia protokolanta z mocy samej ustawy. Fakt, iż Małgorzata Płocharska-Małys protokołowała przebieg rozprawy w dniu 2 lutego 2011 r. w sprawie z innej skargi R. S. toczącej się przed Sądem, a następnie złożyła oświadczenie dotyczące protokołu rozprawy, które skarżącego nie satysfakcjonuje, nie stanowi podstawy o jakiej mowa w powyższym przepisie. Skarżący nie wykazał również żadnych określonych w art. 19 P.p.s.a. przesłanek wyłączenia protokolanta, bowiem z uzasadnienia wniosku nie wynika, aby między stroną a protokolantem zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Wymaga także wskazania, że w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 20 § 2 P.p.s.a, określający, że strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana. Okoliczności podnoszone przez stronę, nie dość że nie stanowiły o zasadności przedmiotowego wniosku, to dodatkowo dotyczyły sytuacji mających miejsce kilka lat temu. Zatem również z tego względu żądanie skarżącego nie mogłoby odnieść zamierzonego skutku.
Reasumując wywody R. S. nie uzasadniają wyłączenia protokolanta
z mocy prawa na podstawie art. 18 P.p.s.a. lub na wniosek (art. 19 P.p.s.a.). Sąd, w całokształcie akt postępowania sądowego, również nie dopatrzył się takich przyczyn.
Z tych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 24 § 1, art. 18 i art. 19 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak na wstępie
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło