II SA/Sz 1389/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-09
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy plac zabaw, składający się z urządzeń małej architektury (huśtawka, bujak, zjeżdżalnia) oraz ogrodzenia, jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, a w szczególności czy podlega przepisom dotyczącym nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że plac zabaw, składający się z urządzeń małej architektury, nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, a tym samym organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 tej ustawy. Kompetencje organu nadzoru budowlanego do podejmowania działań dotyczących placu zabaw istnieją jedynie w odniesieniu do konkretnych obiektów małej architektury, które zostały wzniesione z użyciem materiałów budowlanych i stanowią obiekty budowlane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej A rozbiórkę placu zabaw, który został wybudowany bez zgłoszenia i naruszał warunki techniczne. Wspólnota Mieszkaniowa twierdziła, że była to jedynie wymiana zniszczonych urządzeń małej architektury, istniejących od lat 80-tych XX wieku, a nie budowa nowego placu zabaw. Organy nadzoru budowlanego uznały jednak, że doszło do budowy nowego placu zabaw bez wymaganego zgłoszenia i z naruszeniem przepisów o usytuowaniu placów zabaw.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...]., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanego placu zabaw dla dzieci na działce nr [...] w G., na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z; dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej A rozebrać ww. plac zabaw, ponieważ został wybudowany bez zgłoszenia i narusza warunki techniczne. Termin wykonania obowiązku organ określił - do dnia [...] r. oraz wskazał, iż zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane, inwestor jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji.
Od decyzji organu pierwszej instancji zobowiązana Wspólnota Mieszkaniowa
A złożyła odwołanie wyjaśniając, że na skutek rozpoczętej w 2014 r., na podstawie uchwały nr [...] z dnia [...] r., modernizacji podwórka wszystkie urządzenia placu zabaw zostały zdemontowane, w ramach robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia. Naprawa lub wymiana urządzeń zabawowych zamontowanych przed 1998r., które od strony południowej nie były ogrodzone, była konieczna ze względu na ich zły stan techniczny, zagrażający życiu i zdrowiu korzystających z nich osób. Wobec braku środków finansowych ww. prace kontynuowane są od maja 2015 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., dalej: "ZWINB" zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm.) dalej: "K.p.a." oraz art. 49b ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) uchylił decyzję organu I instancji w części określającej termin wykonania obowiązku "do dnia [...] r." i umorzył postępowanie w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż na skutek otrzymanego zgłoszenia p. J. R. o wykonaniu placu zabaw przy
ul. [...], w sąsiedztwie okien budynku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (PINB) przeprowadził w dniu [...] r. kontrolę ww. placu zabaw.
Podczas tej kontroli ustalono, że na ww. działce przy ścianie szczytowej budynku wielorodzinnego od strony południowej wykonano mały plac zabaw z trzema urządzeniami tj. huśtawką podwójną, bujakiem sprężynowym podwójnym (dwuosobowym), zjeżdżalnią, dwoma ławkami i koszem na śmieci. Z dokonanych podczas kontroli pomiarów wynika, że huśtawka usytuowana jest 5,20 m od najbliższego okna mieszkania p. W. M., bujak usytuowany jest
w odległości 7,50 m od innego okna tego mieszkania, umieszczonego w ścianie szczytowej. Teren placu zabaw jest ogrodzony prefabrykowanymi elementami drucianymi pokrytymi farbą, które zamontowane są do słupków, ogrodzenie ma wysokość 1,27 m od strony chodnika. W ogrodzeniu przy ścianie szczytowej zamontowana jest bramka, otwierana na zewnątrz terenu, o wysokości 1,08 m. Plac zabaw został wykonany około dwa miesiące temu.
Opierając się na oświadczenia uczestniczących podczas tej kontroli
p. R. i p. M. organ i instancji ustalił, iż w miejscu obecnego placu zabaw nie było wcześniej żadnych urządzeń zabawowych. Administratorem nieruchomości przy ul. [...] jest M. U., który podczas kontroli okazał do wglądu pismo Starosty G. z dnia [...]r. znak[...], bez szkicu usytuowania placu zabaw dołączonego do zgłoszenia, z którego to pisma wynika, że organ ten nie wnosi sprzeciwu do wykonania zgłoszonych robót, w tym także do wykonania nowego placu zabaw. Administrator oświadczył, że w miejscu obecnego placu zabaw istniały kilka lat temu urządzenia, tj. huśtawka wagowa i bujak, które nie były ogrodzone, ale zostały zdemontowane z uwagi na zły stan techniczny. Urządzenia zabawowe istniały na terenie przy klatkach schodowych nr [...] i nr [...].
Do protokołu z oględzin organ powiatowy załączył dokumentację fotograficzną oraz załącznik graficzny wykonanego placu zabaw.
ZWINB stwierdził też, iż jak wynika z akt sprawy, Starosta G., pismem
z dnia [...] r. znak [...], w odpowiedzi na wniosek
ww. Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] r., uzupełniony w dniu [...] r., nie wniósł sprzeciwu do "wykonania robót budowlanych obejmujących: wymianę nawierzchni utwardzonej terenu i nawierzchni w ciągach pieszych wraz
z krawężnikami oraz montażu elementów małej architektury i wykonania nowego placu zabaw, zlokalizowanych na terenie działki nr [...] w obrębie [...] m. G., przy
ul. [...], zgodnie z zakresem określonym w zgłoszeniu. "
Z załączonego do ww. zgłoszenia z dnia 9 maja 2014r. opracowania dotyczącego ww. robót budowlanych wynika, że teren objęty ww. zgłoszeniem, na którym zaplanowano wykonanie placu zabaw, zlokalizowany jest po wschodniej stronie budynku wielorodzinnego przy ul. [...] i nie obejmuje zakresem terenu działki od strony południowej, gdzie zlokalizowano plac zabaw objęty postępowaniem.
W toku postępowania administracyjnego, w piśmie z dnia [...] r. Wspólnota złożyła wyjaśnienie, z którego wynika, że urządzenia placu zabaw zostały zamontowane i ogrodzone od strony południowej w miejscu zdemontowanych (zniszczonych) urządzeń, za zgodą większości mieszkańców, do czasu zakończenia prowadzonych robót budowlanych na sąsiedniej działce nr [...], która graniczy z działką nr [...].
Dodatkowo, w piśmie z dnia [...] r. Wspólnota wyjaśniła, iż właściciele podjęli uchwałę nr [...] z dnia [...] r., (do której załączono mapkę sytuacyjną) o demontażu zaznaczonych na mapie urządzeń placu zabaw istniejących od strony wschodniej i południowej budynku, które istniały od wielu lat. Dlatego w zgłoszeniu o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych z dnia 9 maja 2014 r. Wspólnota Mieszkaniowa nie wystąpiła o budowę nowego placu zabaw lub wymianę jego urządzeń, gdyż przy wymianie urządzeń nie wymaga się zgłoszenia. Samo ogrodzenie urządzeń do zabaw nie oznacza, że powstał nowy plac zabaw natomiast ma ono na celu zachowanie bezpieczeństwa dzieci w stosunku do osób postronnych i zwierząt. W opisie technicznym i rysunku przedłożonym do Wydziału Architektury i Budownictwa błędnie wykazano miejsce oraz zapis "budowa nowego placu zabaw".
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu argumentów ZWINB wskazał,
że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 4 lit. c ustawy Prawo budowlane obiektami małej architektury są niewielkie obiekty, a w szczególności użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Przepis art. 3 pkt 3 tej ustawy stanowi, iż przez obiekt budowlany - należy "rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest urządzenie placu zabaw, na który składają się urządzenia takie jak: bujak, podwójna huśtawka i zjeżdżalnia, z wykonaniem odgrodzenia tych urządzeń od strony miejsc publicznych.
Ustawodawca zwolnił budowę obiektów małej architektury z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 22 w zw. z art. 30 ustawy Prawo budowlane. W przypadku, gdy budowa obiektów małej architektury realizowana jest w miejscach publicznych, inwestor zobligowany jest do uprzedniego dokonania stosownego zgłoszenia - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
W rozpatrywanym przypadku budowę przedmiotowego placu zabaw należało zatem uprzednio zgłosić w organie administracji architektoniczno-budowlanej, czego Wspólnota Mieszkaniowa nie dokonała, bowiem zgłoszenie z dnia 9 maja 2014 r., przyjęte bez sprzeciwu przez Starostę G., na które Wspólnota się powołuje dotyczyło wykonania na działce nr [...] nowego placu zabaw po stronie wschodniej budynku i nie obejmowało zakresem południowej strony działki, na której zlokalizowany jest przedmiotowy plac zabaw. Nadto całkowity demontaż zniszczonych, istniejących niegdyś, urządzeń placu zabaw w południowej części tej działki, a następnie usytuowanie nowych urządzeń, montaż nowych ławeczek, śmietnika i ogrodzenie tego terenu oznacza, iż powstała nowa inwestycja - nowy plac zabaw.
Zdaniem organu odwoławczego kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia merytorycznego przedmiotowej sprawy jest niezgodność usytuowania przedmiotowych obiektów małej architektury z wymogami § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r. poz. 1422), który stanowi, iż odległość placów zabaw i urządzeń od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów, powinna wynosić co najmniej 10 m. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż podwójna huśtawka zamontowana jest w odległości 5,20 m od okna lokalu mieszkalnego, natomiast bujak zamontowany jest w odległości 7,50 m od okna lokalu mieszkalnego umieszczonego w ścianie szczytowej budynku. Z powyższego wynika, iż przedmiotowy plac zabaw wybudowano z naruszeniem § 40 ust. 3 ww. rozporządzenia, zatem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego
w przedmiotowej sprawie jest niemożliwe i dlatego argumenty skarżącej nie zostały uwzględnione.
W każdym przypadku naruszenia warunków technicznych właściwy organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wszcząć postępowanie naprawcze,
w odpowiednim trybie postępowania, a w następstwie braku możliwości zalegalizowania takiej inwestycji, z uwagi na jej niezgodność z warunkami technicznymi, obowiązany jest wydać nakaz rozbiórki.
ZWINB zauważył nadto, iż przepis art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie zawiera zapisu określającego termin wykonania nakazu rozbiórki, zatem należy go wykonać bezzwłocznie, po otrzymaniu decyzji ostatecznej w sprawie. Określenie
w decyzji terminu wykonania obowiązku rozbiórki jest w przedmiotowej sprawie nieuzasadnione, dlatego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w tym zakresie, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w tym zakresie.
Powyższą decyzję Wspólnota Mieszkaniowa A zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom obu instancji
1. naruszenie prawa procesowego w szczególności art. 80 K.p.a. poprzez zastosowanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego co do rodzaju prac wykonanych na terenie działki nr [...] w G. i przyjęcie, iż miały one charakter budowy nowego placu zabaw, choć w rzeczywistości była to wymiana elementów małej architektury istniejących przed dniem 16 grudnia 2002 r.
2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego w szczególności:
a) art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane przez przyjęcie, iż obiekty małej architektury położone na działce Wspólnoty Mieszkaniowej A są usytuowane w miejscu publicznym, a zatem przy budowie znajdujących się na jego terenie obiektów małej architektury wymagane było zgłoszenie właściwemu organowi,
b) § 40 ust. 3 i 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez przyjęcie, iż wymóg zachowania odległości minimalnej 10 m placów zabaw znajduje zastosowanie, w odniesieniu do ich usytuowania wobec budynków wielorodzinnych.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca Wspólnota wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji PINB, wskazując w szczególności, iż budynek położony w [...], którego właściciele znajdujących się w nim lokali tworzą skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową, został wzniesiony w [...] r. Zagospodarowanie terenu wokół przedmiotowego budynku, w tym w szczególności zamontowanie urządzeń małej architektury, w postaci huśtawki i bujaka na sprężynie od strony południowej budynku, miało miejsce w latach 80-tych XX w. Z uwagi na upływ czasu w/w urządzenia uległy znaczącej erozji i zniszczeniu, co sprawiało, iż dalsze korzystanie z nich było niebezpieczne i zagrażało życiu i zdrowiu, korzystających z nich dzieci. Urządzenia znajdujące się na placu zabaw, zostały zamontowane i ogrodzone od strony południowej w miejsce zdemontowanych wcześniej istniejących, z uwagi na ich zły stan techniczny urządzeń. Uzupełniając wcześniejsze wyjaśnienia w postępowaniu przed organem I instancji Wspólnota załączyła uchwałę nr [....] z dnia [...] r. właścicieli lokali nieruchomości wraz z mapką sytuacyjną terenu przedmiotowej nieruchomości. Ww. uchwała w § 1 pkt b, wymienia urządzenia małej architektury położone od strony południowej budynku, które ze względu na zły stan techniczny mają być zdemontowane. Natomiast mapa sytuacyjna określa ich położenie względem budynku Wspólnoty.
Po demontażu ww. urządzeń i uzyskaniu stosownych środków finansowych na zakup nowych, dokonano odtworzenia istniejącego przed demontażem, od lat
80-tych XX w. stanu rzeczy, lokalizując zarówno huśtawkę jak i bujak, w tej samej odległości od budynku, co istniejąca dotychczas infrastruktura placu zabaw.
W ocenie skarżącej, powyższe okoliczności dają uzasadnioną podstawę do przyjęcia, wbrew ustaleniom organów obu instancji, iż posadowienie urządzeń małej architektury od południowej strony budynku, w postaci huśtawki i bujaka, w miejscu istniejących przed dniem 16 grudnia 2002 r. urządzeń tego samego typu, nie jest budową nowego placu zabaw, a jedynie wymianą tych urządzeń i są to prace
o charakterze konserwatorskim. Tym samym, co do takich czynności nie jest wymagane jakiekolwiek zgłoszenie do właściwego organu, a nadto do znajdujących się na jego terenie obiektów małej architektury, nie znajdują zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które weszły w życie z dniem 16 grudnia 2002 r. Poczynione zatem w tym zakresie przez organy obu instancji ustalenia faktyczne, nie uwzględniające w dostatecznym stopniu powyższych okoliczności, należy uznać za błędne i skutkujące wydaniem również błędnej decyzji.
Zarówno organ drugiej, jak i pierwszej instancji błędnie zastosowały art. 30
ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, przez przyjęcie, iż sporny plac zabaw jest usytuowany w miejscu publicznym, a zatem przy budowie znajdujących się na jego terenie obiektów małej architektury wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi. Zatem kluczowym w niniejszej sprawie jest to, czy obiekty znajdując się na przedmiotowym placu zabaw znajdują się w miejscu publicznym i w takim wypadku, zgodnie z art, 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wymagane było dokonanie przez Wspólnotę Mieszkaniową zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy tych obiektów. Prawo budowlane nie zwiera definicji "miejsca publicznego". W języku polskim pojęcie "publiczny" oznacza "dotyczy ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich, ogólny, powszechny, społeczny, nieprywatny" (vide Słownik Języka Polskiego pod red. prof. dr Mieczysława Szymczaka, PWN Warszawa 1979, str. 1074). Podobne, rozumienie pojęcia "miejsce publiczne" pojawia się orzecznictwie, w którym stwierdza się, iż miejscem publicznym jest takie miejsce, z którego korzysta nieokreślona liczba nieidentyfikowanych osób (wyrok NSA w sprawie II OSK 1002/05, LEX nr 267009). Pomocniczo, ustawową definicję "celu publicznego" można odnaleźć w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który precyzuje pojęcie "celu publicznego" jako celu, którego realizacja służy ogółowi i jest przeznaczona dla zaspokojenia potrzeb powszechnych.
Teren przedmiotowego placu zabaw jest umiejscowiony na części działki należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej A. Teren placu zabaw jest ogrodzony prefabrykowanymi elementami drucianymi. Ogrodzenie ma wysokość 1.27 m od strony chodnika pieszych. W ogrodzeniu przy ścianie szczytowej zamontowana jest bramka, otwierana na zewnątrz terenu, o wysokości 1.08 m. Administrowanie nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] powierzono administratorowi M. U. Taki stan sprawia, iż istnieją uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy plac jest zabezpieczony przed dostępem osób nie będących właścicielami lokali w tymże budynku. Zatem dostęp do tych obiektów małej architektury jest ograniczony jedynie do kręgu osób posiadających tytuł do lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku. W konsekwencji, mając na względzie przywołanie powyżej definicji pojęcia "publiczny", nie sposób uznać, aby przedmiotowy plac zabaw był dostępny dla wszystkich, czy miał służyć zaspokajaniu potrzeb powszechnych. Z tej racji nie ma podstaw do przyjęcia, iż przedmiotowe obiekty małej architektury, znajdujące się na prywatnej działce należącej do właścicieli lokali znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], zabezpieczone przed dostępem osób nie będącymi właścicielami poprzez ogrodzenie i oddanie terenu pod zarządzanie i administrację administratorowi, znajdują się w miejscu publicznym. Zatem uznanie przez organy obu instancji, iż przedmiotowe obiekty małej architektury są zlokalizowane w miejscu publicznym jest błędem, którego konsekwencją jest również błędne zastosowanie przepisu art. 30 ust. pkt 4 Prawo budowlane i uznanie, iż w związku z budową obiektów małej architektury położonych na działce należącej do skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, Wspólnota winna dokonać zgłoszenia właściwemu organowi.
Ponadto, wydając zaskarżoną decyzję, ZWINB w S., podobnie jak wcześniej PINB, naruszyły § 40 ust. 3 i 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (zwanego dalej rozporządzeniem), przyjmując błędnie, iż wymóg zachowania odległości minimalnej 10 m placów zabaw znajduje zastosowanie, w odniesieniu do ich usytuowania wobec należącego do Wspólnoty budynku wielorodzinnego. Z § 40 ust. 1 i 3 rozporządzenia wynika, iż w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę należy, stosownie do potrzeb użytkowych, przewidzieć place zabaw dla dzieci i miejsca rekreacyjne dostępne dla osób niepełnosprawnych, przy czym co najmniej 30% tej powierzchni powinno znajdować się na terenie biologicznie czynnym, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odległość placów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m.
Jak wynika z treści wyżej cytowanych przepisów, norma nakazująca zachowanie minimalnej odległości 10 m placów zabaw od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajduje zastosowanie jedynie do zespołu budynków.
W przedmiotowej sprawie budynek, w którym położone są lokale, których właściciele tworzą Wspólnotę Mieszkaniową A, jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym i nie tworzy on zespołu budynków wielorodzinnych, o którym mowa w § 40 ust. 1 rozporządzenia. Z tej zaś racji, iż w treści ust. 3 § 40 rozporządzenie znajduje się odwołanie do ust.1, należy wywodzić, że ograniczenie, nakazujące zachowanie minimalnej odległości 10 m placu zabaw od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, dotyczy jedynie wymienionego w ust. 1 zespołu budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę. Dokonując zatem literalnej wykładni w/w przepisów rozporządzenia, nie ma podstaw, aby przyjąć, iż opisane w ust. 3 ograniczenie dotyczy także pojedynczych budynków wielorodzinnych. Z tych też względów organy obu instancji, stosując w/w przepis do budynku wielorodzinnego Wspólnoty Mieszkaniowej A, dokonały tego na skutek błędnej jego wykładni.
Mając powyższe na względzie należy - zdaniem skarżącej - przyjąć,
iż Wspólnota Mieszkaniowa, stawiając na terenie działki [...] w G. obiekty małej architektury w odległości mniejszej niż 10 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jak również dokonując tego bez wymaganego w art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawo budowlane zgłoszenia, nie naruszyła obowiązującego w tym zakresie porządku prawnego, zatem, nałożony na nią nakaz rozebrania placu zabaw z powodu braku zgłoszenia oraz naruszenia warunków technicznych, nie znajduje dostatecznego oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Prezentowane powyżej stanowisko skarżącej znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności skarżąca wskazuje tu, stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażone w uzasadnieniu do wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie Sygn. akt II SA/Wr 338/11.
Odpowiadając na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej
w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem zgodności jej działań z prawem W myśl art. 134 P.p.s.a. sąd orzeka w granicach sprawy będącej przedmiotem postępowania, w którym został wydany zaskarżony akt lub czynność, przy czym sąd nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę i eliminuje z obrotu zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Rozpoznając niniejszą sprawę w zakresie przedstawionego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że ogrodzony teren działki, posiadającej prywatnego właściciela, którym w tym przypadku jest Wspólnota Mieszkaniowa A nie jest miejscem publicznym, o którym mowa w art. 30 ust.1 pkt 4 Prawa budowlanego, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie wyrażonego w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2472/11, choć podziela wyrażony tam pogląd, iż nawet w sytuacji, gdy dany obiekt budowlany nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi architektonicznemu, jego budowa podlega rygorom prawa budowlanego. W szczególności należy to odnieść do norm techniczno-budowlanych zawartych w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zauważyć jednak należy, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, iż właściwy organ nakazuje
z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa
o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Niniejsze postępowanie niewątpliwie nie dotyczy budynku.
Jeśli chodzi o budowlę, to jej definicję zawiera pkt 3 art. 3, zgodnie z którym należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Natomiast obiekt małej architektury to niewielkie obiekty, a w szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (pkt 4).
Wprawdzie pkt 3 art. 3 definiujący pojęcie budowli, do którego również odnosi sią art. 49b ust.1 Prawa budowlanego, zawiera tylko przykładowy ich wykaz, na co wskazuje użyte w tym przepisie - przed ich wykazem - słowo "jak:," to jednak w tym przepisie nie został ujęty plac zabaw. Nie został on również wymieniony jako obiekt budowlany w art. 29 i 30 Prawa budowlanego. Nie można też zakwalifikować placu zabaw do definitywnego w tym przepisie pojęcia na zasadzie analogii, gdyż żadna przykładowo wymienionej w nim budowli ani pod względem formy ani funkcji nie można odnieść do placu zabaw.
Wskazanie w § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, iż w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę należy, stosownie do potrzeb, przewidzieć placyki zabaw dla dzieci najmłodszych, nie tworzy z takiego placu obiektu budowlanego. Przepisy tego rozporządzenia nie mogą bowiem rozszerzać pojęć ustawowych, a jego cel
i zastosowanie określają przepisy § 1 i 2.
Plac zabaw nie jest zatem obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ani pkt 3 Prawa budowlanego, zatem organy nie miały podstaw do wydania nakazu rozebrania placu zabaw w oparciu o przepis art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego ze względu na jasno i jednoznacznie określony zakres przedmiotowy tego przepisu.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie mogły być zatem jedynie konkretne obiekty małej architektury, które stanowią obiekty użytkowe służące rekreacji rodzinnej i utrzymaniu porządku - jak piaskownice, huśtawki i śmietniki, a także ogrodzenia - jako urządzenie budowlane, z tym że w odniesieniu do tych obiektów prawo budowlane znajduje zastosowanie, jeżeli obiekty te zostały wzniesione przez użycie materiałów budowlanych - co wynika z przytoczonej wyżej definicji obiektu budowlanego zawartej w pkt 1 art. 3 Prawa budowlanego, rozwiniętej w pkt 4..
Tylko wobec obiektów spełniających powyższy warunek organ nadzoru budowlanego posiada kompetencję do podejmowania działań zmierzających do zachowania wymogów prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych.
W niniejszej sprawie organy obu instancji nie poczyniły w tym zakresie ustaleń, które znalazłyby odzwierciedlenie w treści decyzji.
W tym stanie rzeczy uznać należało, iż zaskarżona decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 K.p.a., które w tym wypadku miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. Oparcie zaś decyzji o przedstawionej wyżej treści na art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego stanowi naruszenie prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze przedstawione wyżej oceny prawne i wyda rozstrzygnięcie w oparciu o dokonane ustalenia w tym zakresie, w szczególności ustalenie, czy przedmiotowe obiekty małej architektury stanowią – ze względu na materiały z jakich zostały zbudowane, stanowią obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło