II SA/Sz 139/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-04-12

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu utraty aktualności operatu szacunkowego, który stanowił podstawę ustalenia odszkodowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ operat szacunkowy, na podstawie którego ustalono odszkodowanie, utracił swoją moc dowodową z powodu upływu 12-miesięcznego terminu jego ważności i braku możliwości jego aktualizacji. W związku z tym konieczne było przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w celu uzupełnienia materiału dowodowego o nowy operat szacunkowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa pod drogę publiczną. Po wydaniu decyzji przez Starostę, Wojewoda uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na uchybienia proceduralne i konieczność aktualizacji operatu szacunkowego. Po ponownym rozpatrzeniu przez Starostę, obie strony wniosły odwołania. Wojewoda Z. uchylił decyzję Starosty, stwierdzając, że operat szacunkowy utracił aktualność w dacie rozpoznania odwołania, co uniemożliwiało ustalenie odszkodowania. Skarżąca D. B. wniosła skargę do WSA, domagając się ustalenia odszkodowania według konkretnego operatu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a." w związku z art. 98 ust. 3, art. 129 ust. 1 i 5, art. 130, art. 132 ust. 1, 1a, 2 oraz z art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", po rozpoznaniu odwołań wniesionych przez strony postępowania, od decyzji Starosty G. z dnia [...] r., nr [...], ustalającej na rzecz D. B. odszkodowanie za przejęcie przez Gminę K. pod drogę z mocy prawa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie K. gm. K. - Wojewoda Z. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił ustalenia faktyczne w sprawie, wskazując, że decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzono geodezyjny podział nieruchomości nr [...], położonej w obrębie K. gm. K., stanowiącej - zgodnie z treścią księgi wieczystej nr KW nr [...] - własność D. B. Wskutek tego podziału działka nr [...] o pow. [...] ha, została wydzielona pod drogę publiczną i z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n., przeszła na własność Gminy K. za odszkodowaniem z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna. Pismem z dnia 11 grudnia 2013 r. D. B. zwróciła się do Starosty G. z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przejęcie przez Gminę K. przedmiotowej nieruchomości pod drogę gminną. W dniu 7 stycznia 2014 r. Starosta G. skierował do Wójta Gminy K. pismo o przesłanie kompletu dokumentacji postępowania w przedmiocie prowadzonych przez Gminę K. z D. B. negocjacji, dotyczących ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa ww. nieruchomości. Następnie, pismem z 14 lutego 2014 r., Wójt Gminy K. przesłał żądane dokumenty. Z treści nadesłanych dokumentów wynikało, że odbyły się negocjacje między stronami, jednakże ostatecznie nie doszło do zawarcia porozumienia. W związku z powyższym, na zlecenie starosty, w dniu [...] r., rzeczoznawca majątkowy J. W. sporządził operat szacunkowy, w którym oszacował kwotę odszkodowania na sumę [...] zł. Z kolei, w dniu 5 maja 2014 r. na zlecenie Gminy K. został sporządzony przez biegłą E. K. drugi operat szacunkowy, określający wartość odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną na kwotę [...] zł. W związku z różnicami między oszacowanymi wartościami przez ww. biegłych, Wójt Gminy K. w dniu 2 lipca 2014 r. zwrócił się do Z. Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w S. o zbadanie prawidłowości sporządzenia powyższych operatów szacunkowych. W dniu 10 października 2014 r. do każdego z wyżej wymienionych operatów, w ramach oceny prowadzonej przez Komisję Opiniującą, działającą przy Z. Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych, zostały sporządzone odrębne opinie. W obydwu przypadkach opinie Komisji były negatywne i sprowadzały się do stwierdzenia, że określona w nich wartość rynkowa nieruchomości - ze względu na charakter popełnionych błędów przez biegłych - nie powinna stanowić podstawy do ustalenia odszkodowania. We wnioskach końcowych Komisja zawarła propozycję sporządzenia przez obu rzeczoznawców wspólnego dowodu z wartości przedmiotowej nieruchomości, przy uwzględnieniu uwag Komisji. W dniu 15 października 2014 r. biegli – E. K. i J. W. – na zlecenie Gminy K. sporządzili wspólnie operat szacunkowy, w którym określili wartość rynkową działki oznaczonej nr [...] o pow [...] ha, na potrzeby ustalenia odszkodowania w kwocie [...] zł. Jednocześnie Wójt Gminy K. w dniu 13 stycznia 2015 r. wystąpił do D. B. z propozycją kolejnych negocjacji - w oparciu o ww. operat szacunkowy - w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą pod drogę nieruchomość. Pismami z dnia 12 czerwca 2015 r. i dnia 19 czerwca 2015 r. D. B. zwróciła się do Starosty o wypłacenie jej odszkodowania według wartości określonej w operacie szacunkowym z dnia [...] r., tj. w wysokości [...] zł. Następnie, Starosta G. decyzją z dnia [...] r., znak: [...] ustalił na rzecz D. B. odszkodowanie w wysokości [...] zł za przejęcie przez Gminę K. pod drogę z mocy prawa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie K. gm. K. Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziły się obie strony postępowania i wniosły odwołania. W wyniku postępowania odwoławczego, Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] r., znak: [...] uchylił decyzję Starosty G. z dnia [...] r., znak: [...] i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji, Wojewoda wskazał, że organ I instancji dopuścił się uchybień o charakterze formalnym i proceduralnym. Wskazał na brak dopełnienia obowiązku aktualizacji operatu na dzień rozstrzygania przez organ I instancji o odszkodowaniu i nakazał staroście przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz odniesienie się do wniosków dowodowych składnych w trakcie postępowania przez strony postępowania. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji w dniu 21 czerwca 2016 r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania oraz rzeczoznawców majątkowych – E. K. i J. W. W trakcie rozprawy, pełnomocnik Gminy K. wniósł o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność aktualnego sposobu użytkowania nieruchomości i zażądał aby przeprowadzono nowy dowód z wartości nieruchomości. Do zarzutów pełnomocnika odniósł się zarówno organ, jak i obecni na rozprawie rzeczoznawcy majątkowi, wskazując na bezzasadność żądań pełnomocnika gminy. Zdaniem biegłej E. K., kwestie sposobu użytkowania zostały ujęte w operacie szacunkowym poprzez przyjęcie do wyliczeń poprawki o nazwie "sposób użytkowania", natomiast podstawowe znaczenie w operacie odgrywa zawsze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z kolei, organ uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzania nowego dowodu z wartości nieruchomości, bowiem operat został uzupełniony o klauzulę aktualności i może stanowić dowód sprawie. Przedmiotem rozprawy były również kwestie związane z możliwością przyznania nieruchomości zamiennej, jednakże D. B. odrzuciła tę propozycję. W związku z tym pełnomocnik Gminy K. przedstawił D. B. kolejną propozycję, tj. wpłatę przez Gminę K. odszkodowania w ratach, i po ustaleniach szczegółów, doszło do wstępnego porozumienia między stronami. Wszyscy uczestnicy postępowania podpisali protokół z rozprawy bez uwag, jednakże nie doszło do ostatecznego porozumienia i zawarcia formalnej ugody. Mając powyższe na uwadze organ I instancji decyzją w dnia [...] r., znak: [...] ustalił na rzecz D. B. odszkodowanie w wysokości [...] zł za przejęcie przez Gminę K. pod drogę z mocy prawa nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie K. gm. K. Od powyższej decyzji odwołanie wniosły strony postępowania. Gmina K. decyzji Starosty G. zarzuciła naruszenie następujących przepisów: * art.154 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 84 k.p.a. i art. 77 § 2 k.p.a.; * art.134 ust. 2 i art. 154 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 4 pkt 17 u.g.n. oraz § 36 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. dotyczącego wyceny nieruchomości i sporządzania operatu; * art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 107 §1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 75 k.p.a.; * art.7, art. 8 i art. 9 k.p.a.; * art.13 K.p.a. w związku z art. 116 k.p.a. i art. 118 k.p.a.; * art.138 § 2 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez starostę zastrzeżeń Wojewody Z. zawartych w decyzji z dnia [...] r. Dodatkowo, Gmina wniosła o przyjęcie nowych dowodów w sprawie. Z kolei, D. B. stwierdziła, że ustalona w decyzji starosty z dnia [...] r. wartość nieruchomości jest zaniżona i powinna wynosić [...] zł, tj. zgodnie z operatem sporządzonym w dniu [...] r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. W. Ponadto, zdaniem strony, do odszkodowania powinny zostać doliczone odsetki za okres 14 lat, licząc od dnia wydania decyzji zatwierdzającej geodezyjny podział nieruchomości oraz powinny zostać uwzględnione zmiany wartości gruntu na przestrzeni tych lat. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda Z. obszernie przytoczył i omówił przepisy ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) – odnoszące się do ustalenia wartości rynkowej nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.). Odnosząc się w zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania, Wojewoda wskazał, że w myśl art. 130 ust. 2 u.g.n. ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 u.g.n.). Organ odwoławczy podał dalej, że w tej sprawie podstawą ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę gminną, oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położoną w obrębie K. gm. K. był operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] r. przez rzeczoznawców majątkowych E. K. oraz J. W. W dniu [...] r., rzeczoznawca majątkowy J. W. sporządził - w oparciu o § 58 ust. 1 rozporządzenia - klauzulę aktualności przedmiotowego operatu szacunkowego. Z kolei, w oparciu o ten sam przepis, klauzulę aktualności w dniu 5 listopada 2015 r. sporządziła również biegła E. K. Wojewoda wyjaśnił, że na podstawie § 58 ust. 1 ww. rozporządzenia potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, który wykonał operat, następuje poprzez dołączenie do operatu szacunkowego klauzuli, w której rzeczoznawca oświadcza o aktualności operatu. Rzeczoznawca majątkowy podpisuje klauzulę w sposób, o którym mowa w § 57 ust. 1. Przepis § 57 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Zgodnie bowiem z art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. W niniejszej sprawie komplet dokumentacji został przesłany do organu odwoławczego przez organ I instancji w dniu 28 września 2016 r. W dniu 28 października 2016 r., organ odwoławczy przedłużył - na podstawie postanowienia wydanego w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a. - termin załatwienia sprawy, ze względu na konieczność zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nowy termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień 29 listopada 2016 r. Przed upływem wskazanego terminu, pismem z dnia 28 listopada 2016 r. organ odwoławczy zwrócił się do biegłych o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego z dnia [...] r., albowiem upłynął 12-miesięczny termin od ostatniej daty potwierdzenia jego aktualności przez biegłych. W odpowiedzi biegli przesłali negatywne stanowisko co do kwestii potwierdzenia aktualności danych zawartych w ww. operacie szacunkowym. Wojewoda zauważył dalej, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych 12 - miesięczny termin, o którym mowa w art. 156 ust. 3 u.g.n. dotyczy również organu odwoławczego, który jest organem merytorycznym i jego zadanie nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten powtórnie rozpoznaje całość sprawy i zobowiązany jest uwzględniać zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie pomiędzy wydaniem orzeczenia przez organ pierwszej instancji, a orzeczeniem organu drugiej instancji. Organ odwoławczy musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Oznacza to, że aktualność operatu szacunkowego należy oceniać w dniu wydania decyzji organu II instancji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 14/10). Tym samym w związku z brakiem klauzuli aktualizacyjnej, dowód z wartości nieruchomości jakim jest operat szacunkowy z dnia [...] r. traci swoją moc dowodową i nie może stanowić przedmiotu dalszych rozważań przez organ odwoławczy w kontekście zarzutów podnoszonych w odwołaniach przez strony postępowania. W tej sytuacji operat szacunkowy, będący pierwotnie podstawą do ustalenia przez starostę odszkodowania, z dniem [...] r. utracił charakter opinii o wartości nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że koniecznym jest, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez starostę, zlecenie biegłemu nowego operatu szacunkowego i dokonanie jego oceny materialno-prawnej. Na powyższą decyzję D. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o jej zmianę i przyjęcie jako podstawy ustalenia odszkodowania wycenę sporządzoną przez biegłego J. W., ustalającą wartość wywłaszczonej nieruchomości na kwotę [...] zł. Organowi I instancji Skarżąca zarzuciła przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, podnosząc że ponad trzynaście lat toczy się spór o wyliczenie i zapłatę odszkodowania. Odpowiadając na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2017 r. Przewodniczący Wydziału II sądu wyłączył z akt sądowych skargę D. B. na przewlekłość Starosty G. w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę i zarejestrował pod sygnaturą akt II SAB/Sz 31/17. Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 - j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według ww. kryterium wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody Z., którą organ ten uchylił decyzję Starosty G. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia na rzecz D. B. odszkodowania za przejęcie przez Gminę K. pod drogę, z mocy prawa, nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie K., gm. K. Przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że w dacie rozpoznania odwołania utracił aktualność sporządzony w toku postępowania operat szacunkowy, na podstawie którego ustalono wysokość przysługującego Skarżącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Przystępując do merytorycznej oceny stanowiska Wojewody Z., wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawach, w których zachodzi konieczność ustalenia wartości nieruchomości, zastosowanie mają przepisy Działu IV ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak trafnie podkreślił organ odwoławczy, stosownie do art. 156 ust. 1 u.g.n., wartość nieruchomości określa - przy zastosowaniu reguł opisanych w art. 149 i nast. u.g.n., rzeczoznawca majątkowy, który sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Na podstawie art. 156 ust. 3 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Zgodnie natomiast z art. 156 ust. 4 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust.3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Umieszczając klauzulę aktualności na operacie, w stosunku do którego upłynął termin 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, rzeczoznawca majątkowy powinien zatem zbadać, czy doszło do istotnej zmiany w zakresie czynników, które mogą mieć wpływ na ustalenie wartości nieruchomości i dopiero ustalenie, że zmiana taka nie nastąpiła upoważnia go do złożenia oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie. W przypadku, gdy doszło do istotnej zmiany czynników kształtujących wartość nieruchomości, a w konsekwencji konieczne jest dokonanie ponownego szacowania wartości nieruchomości, obowiązkiem rzeczoznawcy jest odmowa nadania operatowi klauzuli aktualności. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że jej przedmiotem jest ustalenie wysokości odszkodowania za grunt przejęty pod drogę. Koniecznym zatem było oszacowanie jego wartości według zasad określonych w Dziale IV ustawy o gospodarce nieruchomościami. W toku postępowania zostały opracowane dwa operaty szacunkowe – jeden na zlecenie Starosty G. i kolejny na zlecenie Gminy K. Z uwagi na znaczące różnice w oszacowaniu wartości nieruchomości zwrócono się w trybie art. 157 u.g.n. do Z. Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w S. o dokonanie oceny ich prawidłowości, co należy uznać za działanie prawidłowe. W związku ze stwierdzeniem, iż oba operaty obarczone są wadami, które powodują, że ich przydatność do oceny wartości nieruchomości jest znikoma, zalecono sporządzenie kolejnego operatu przez oboje rzeczoznawców, z uwzględnieniem uwag Stowarzyszenia i taki operat został wykonany w dniu [...] r. Jego ważność upłynęła w dniu 15 października 2015 r. Autorzy operatu, rzeczoznawcy – E. K. i J. W., potwierdzili aktualność wartości nieruchomości oszacowanej w oparcie z dnia [...] r., na dzień 5 listopada 2015 r. Jak słusznie zauważył Wojewoda Z. dane zawarte w operacie szacunkowym muszą być aktualne w dacie wydania orzeczenia przez organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji. W niniejszej sprawie w dacie wydania decyzji przez Starostę G. operat szacunkowy był aktualny, jednak w dacie rozpoznania sprawy przez Wojewodę Z. aktualność utracił, czego konsekwencją było zwrócenie się przez ten organ o ponowne nadanie operatowi klauzul aktualności. W tym przypadku oboje rzeczoznawcy zgodnie stwierdzili, że klauzula taka nie może zostać nadana, bowiem ze względu na upływ czasu zmianie uległy dane o cenach i cechach nieruchomości podobnych i wskazali na konieczność sporządzenia nowego operatu. W tym stanie rzeczy, zasadną była decyzja o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej, bowiem brak jest w sprawie kluczowego dowodu, na podstawie którego zostanie ustalona wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Konieczne zatem było przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem uzupełnienia materiału dowodowego. Jednocześnie wskazać należy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy uzasadniał zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Organ ten nie jest pozbawiony inicjatywy dowodowej, jednak przeprowadzone w ramach postępowania odwoławczego czynności nie mogą godzić w zasadę dwuinstancyjności. A zatem, jeżeli uzupełnienie postępowania prowadzić może do odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji z zaleceniem uzupełnienia postępowania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, że operat szacunkowy, który zostanie sporządzony w związku z utratą aktualności przez operat, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia Starosty G., powinien zostać oceniony przez organ I instancji, a następnie – w przypadku złożenia odwołania, przez Wojewodę Z., tak aby zasada dwuinstancyjności postępowania została zachowana. Wbrew twierdzeniom Skarżącej podstawą ustalenia wysokości odszkodowania nie mógł być operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] r. i określający wartość nieruchomości na kwotę [...] zł po pierwsze z tego powodu, iż zgodnie z opinią Z. Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w S. obarczony był wadami uniemożliwiającymi jego wykorzystanie dla potrzeb niniejszego postępowania, a po wtóre również i z tego względu, że okres 12 miesięcy, w którym mógł on być wykorzystany (art. 156 ust. 3 u.g.n.) już upłynął. W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło