II SA/Sz 1398/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-05-11
Skład orzekający: Maria Mysiak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego, wzniesionego pomimo sprzeciwu organu i niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest prawidłowa, mimo błędnego wskazania podstawy prawnej (art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 49b Prawa budowlanego)?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za niezasadną, ponieważ mimo błędnego wskazania przez organy podstawy prawnej (art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 49b Prawa budowlanego), rozbiórka tymczasowego obiektu budowlanego była uzasadniona. Obiekt został wzniesiony pomimo sprzeciwu organu i wbrew ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
D. A. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego. Obiekt został wzniesiony na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji takich obiektów poza wyznaczonymi strefami. Skarżąca podnosiła, że sprzeciw Starosty został jej doręczony po terminie, a postępowanie organów było nierówne i arbitralne. Wskazywała również na swoją trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nakazał D. A. rozbiórkę obiektu tymczasowego –[...] , usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...]
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na części rysunkowej szczegółowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obszaru miasta K. –[...]działka nr [...] zlokalizowana jest w obszarze, gdzie brak jest możliwość lokalizacji obiektów tymczasowych, a zgłoszenie dokonane przez skarżącą w dniu 2 lutego 2014 r. w Starostwie Powiatowym jest sprzeczne z zapisem § 5 pkt 4 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ dodał, że Starosta wniósł sprzeciw od posadowienia na działce nr [...] zlokalizowanej przy ul.[...] – obiektu tymczasowego – [...] którego inwestorem jest D. A. Wojewoda decyzją znak [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
D. A. złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że tymczasowy obiekt budowlany będący przedmiotem tej decyzji postawiła na dzierżawionym placu przy końcu pierwszej połowy [...] r. po wcześniejszym zgłoszeniu tej inwestycji stosownie do treści art. 30 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego. Wydanie nakazu rozbiórki tylko wobec strony, w sytuacji gdy od wiosny 2015 r. na przedmiotowym placu oprócz jej namiotu znajduje się [...] takich samych namiotów, tj.[...] ) – stanowi jawną niesprawiedliwość.
Skarżąca podkreśliła, że sprzeciw Starosty został jej doręczony już po upływie 30 dni od zgłoszenia, co w sposób diametralny zmienia ocenę stanu prawnego – wbrew stanowisku tut. PINB – która to ocena w świetle znowelizowanego art. 48 Prawa budowlanego powinna co najwyżej prowadzić do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych lub z uwagi na fakt, że budowla nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem powinna doprowadzić do wdrożenia procedury ustalającej opłatę legalizującą za okres sezonowej działalności polegającej na sprzedaży odzieży w tym namiocie. Strona podniosła, że działalność prowadzona z mężem jest jedynym źródłem całorocznego utrzymania jej rodziny tj. jej, męża i czwórki nieletnich, uczęszczających do szkoły dzieci. Uniemożliwienie skarżącej prowadzenia działalności postawiłoby całą jej rodzinę w rozpaczliwej sytuacji materialnej.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że działka nr 57 przy ul. [...] na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt budowlany, znajduje się na terenie, objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru miasta K., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Kołobrzeg nr XVIII/242/08, który w § 5 ust. 4 pkt 2 zakazuje lokalizowania tymczasowych obiektów budowlanych, w tym lokalizowanych na 120 dni, z wyjątkiem miejsc określonych na rysunku planu. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 15 dla tymczasowych obiektów budowlanych handlu sezonowego miejsca te określone są na załączniku graficznym planu. Obszar oznaczony na planie symbolem [...], obejmujący działkę nr [...] , położony jest poza wyznaczonymi na planie strefami lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych handlu sezonowego.
Zdaniem organu, dokonane przez inwestora zgłoszenie zamiaru ustawienia przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego, jest sprzeczne z zapisem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co potwierdza decyzja Starosty K. z dnia [...] r. o sprzeciwie do dokonanego zgłoszenia, utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] r.
Ustosunkowując się do argumentów skarżącej, zawartych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że w razie nałożenia przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu przez organ, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowalne, biegnie po uzupełnieniu zgłoszenia w wyznaczonym terminie. Organ zaznaczył, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują możliwości uwzględnienia sytuacji materialnej inwestora w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 48 ustawy. Natomiast sprawa lokalizacji na przedmiotowym terenie tymczasowych obiektów budowlanych może być przedmiotem odrębnych postępowań organu powiatowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, D. A. podniosła, że organ niezgodnie ze stanem rzeczywistym ustalił okres 30 dni od dokonanego przez nią zgłoszenia o zamiarze posadowienia tymczasowego obiektu budowlanego. W istocie bowiem nie otrzymała pisma o nałożeniu na nią obowiązku uzupełnienia przedmiotowego zgłoszenia a zatem "termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu wyekspirował jeszcze przed posadowieniem w/w obiektu", co sprawia, że budowla na tym etapie zrealizowana została zgodnie z przepisami pozwalającymi na lokalizowanie takich obiektów na okres 120 dni. Postępowanie organu w niniejszej sprawie razi nierównym traktowaniem wobec prawa wszystkich obywateli. Postępowanie to nosi cechy arbitralnego wybiórczego egzekwowania prawa na kawałku gruntu, gdzie oprócz strony na podobnych zasadach funkcjonują inni – również korzystający z tymczasowych obiektów budowlanych do celów prowadzenia sezonowej działalności handlowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z dnia 9 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze, precyzując je w ten sposób, że wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jednocześnie wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wypływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 107 ust. 1 i 3 K.p.a. wyrażającym się w wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o błędną podstawę prawną.
Organ odwoławczy dopuścił się również obrazy prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w nakazaniu skarżącej rozbiórki obiektu tymczasowego –[...] , usytuowanego na działce nr [...] przy ul [...]. Wspomniany przepis znajduje bowiem zastosowanie jedynie w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19 a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Natomiast tymczasowy obiekt budowlany, który posadowiony został przez skarżącą nie jest obiektem budowlanym, na którego wybudowanie wymagane jest pozwolenie na budowę, jak też nie został postawiony bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19 a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
W ocenie Sądu, skarga D. A. jest nieuzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa, o jakiej mowa w powyższym przepisie wymaga natomiast zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane).
Z kolei w myśl art. 49b ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 49b ust. 1 cytowanej ustawy).
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane).
W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (art. 49b ust. 3 cytowanej ustawy). Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej (art. 49b ust. 4 wspomnianej ustawy).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca dokonała zgłoszenia robót budowlanych polegających na postawieniu obiektu tymczasowego – [...] m, zaś Starosta K., decyzją z dnia [...] r., nr [...] wniósł sprzeciw wobec opisanego wyżej zamiaru wykonania robót budowlanych. Wojewoda, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. Strona nie wniosła skargi na powyższą decyzję, wobec czego kwestia jej prawidłowości – wbrew oczekiwaniom skarżącej - nie może obecnie podlegać ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W tej sytuacji słusznie organ uznał, że przedmiotowy obiekt został wzniesiony pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Prawidłowo też organ przyjął, że legalizacja tego obiektu nie jest możliwa z powodu niezgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Co prawda należy zgodzić się ze stroną, że nakazując skarżącej rozbiórkę przedmiotowego obiektu, organ błędnie wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia - art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zamiast art. 49b ust. 1 tej ustawy, jednak powyższe uchybienie nie miało ostatecznie wpływu na wynik sprawy.
Organ błędnie przyjął, że w tym wypadku zachodzi sytuacja o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Uwadze organu uszło, że pkt 2 tego przepisu dotyczy włącznie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a tej ustawy (tj. wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane), a także w art. 29 ust. 2b ustawy (tj. wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni zabudowy do [...] m2) oraz w art. 29 ust. 19a ustawy (tj. sieci: elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, telekomunikacyjnych).
Powyższe w żadnym razie nie oznacza jednak, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej. Chociaż organy te podstawy tej właściwie nie wskazały, to jednak znajduje się ona w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który to przepis zobowiązuje organy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Jak już wspomniano powyżej, ewentualne nałożenie na skarżącą obowiązków o jakich mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a następnie ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej nie było w tym wypadku możliwe, a to z tego względu, że budowa nie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [...] przy ul. [...], na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt budowlany, znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru miasta Kołobrzeg – Uzdrowisko Wschód, przyjętym uchwałą Rady Miasta Kołobrzeg nr XVIII/242/08 z dnia 18 lutego 2008 r. Zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 2 tej uchwały, na terenie planu zakazuje się lokalizowania tymczasowych obiektów budowlanych, w tym lokalizowanych na 120 dni, z wyjątkiem miejsc określonych na rysunku planu. W myśl § 3 ust. 1 pkt 15 tej uchwały, dla tymczasowych obiektów budowlanych handlu sezonowego miejsca te określone są na załączniku graficznym planu. Obszar oznaczony na planie symbolem [...], obejmujący działkę nr [...], położony jest poza wyznaczonymi na planie strefami lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych handlu sezonowego. Słusznie zatem organy uznały, że dokonane przez inwestora zgłoszenie zamiaru ustawienia przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego, jest sprzeczne z zapisem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu, nie może być uznane za uzasadnione powoływanie się przez skarżącą na okoliczność, że na przedmiotowej działce znajdują się inne tymczasowe obiekty budowlane o konstrukcji zbliżonej do konstrukcji obiektu należącego do strony. Fakt sytuowania niezgodnie z przepisami prawa obiektów budowlanych przez inne podmioty w żadnym razie nie czyni działania skarżącej zgodnym z prawem. Obowiązujące przepisy nie przewidują też możliwości odstąpienia od stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z uwagi na ciężką sytuację materialną inwestora.
Mając powyższe na uwadze, należy uznać skargę za niezasadną. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 i 80 K.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak już wspomniano powyżej, organy co prawda przywołały w decyzjach błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Mający w tym wypadku zastosowanie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowalne także przewiduje bowiem wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu tymczasowego wzniesionego pomimo sprzeciwu właściwego organu i wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem wspomniane naruszenie prawa – z przyczyn, o których była mowa powyżej - nie miało wpływu na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło