II SA/Sz 140/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. C. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 marca 2016 r. w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w pkt 1 i zwolnić J. C. od ponoszenia kosztów sądowych w całości, w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Postanowieniem z dnia [...] . referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., po rozpoznaniu wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w pkt I sentencji orzeczenia zwolnił skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł, a w pkt II ustanowił adwokata. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący ma [...] lat, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w wynajętym pokoju. Nie posiada innych nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych, czy też oszczędności. Jego miesięczny dochód stanowi świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł, a wydatki to: [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia z dnia[...] . referendarz sądowy wskazał, że z informacji złożonych przez J. C. wynika, że miesięcznie dysponuje on dochodem w wysokości [...] zł, a jego wydatki ponoszone na bieżące utrzymanie kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Biorąc pod uwagę wnioskowany zakres prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych referendarz sadowy uznał, że skarżący będzie w stanie przy wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatkach wygospodarować środki finansowe na uiszczenie kosztów sądowych w wysokości [...] zł. Z uwagi na sytuację finansową strony, uwzględniono wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jej możliwości finansowe. W sprzeciwie złożonym od powyższego postanowienia, J. C. wniósł o jego zmianę w pkt 1 i zwolnienie go w całości od kosztów sądowych. Skarżący podkreślił, że ma [...] lat, wynajmuje pokój, nie ma dostępu do kuchni, a posiłki musi spożywać na mieście. Wskazał, że z kwoty [...] zł nie ma możliwości realnego oszczędzania, odkładania lub ograniczania potrzeb i wydatków. J. C. oświadczył, że nie ma możliwości podjęcia pracy, gdyż jest po artroskopii dwóch kolan i z trudem się porusza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, że przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Zdaniem Sądu, po przeanalizowaniu oświadczenia skarżącego oraz informacji zawartych w złożonym formularzu PPF, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że J. C. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada własnego mieszkania, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest osobą starszą i schorowaną. Dokonując oceny przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego Sąd uznał, że spełnia on przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dochody wnioskodawcy wystarczają na pokrycie wyłącznie niezbędnych wydatków. Nie jest możliwe, aby z tych dochodów skarżący był w stanie wygospodarować jakiekolwiek środki na poniesienie kosztów sądowych, a także kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji zasadnym stało się zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.