II SA/Sz 1400/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. wydał postanowienie o odmowie wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. dodatkowego terminu do załatwienia sprawy dotyczącej wybudowania na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina D., budynku gospodarczo – letniskowego oraz o odmowie zarządzenia wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia przedmiotowej sprawy w terminie i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W przedmiotowym postanowieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pouczył, że nie przysługuje na nie zażalenie. Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. A. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] r. i do tej pory nie zostało zakończone rozstrzygnięciem ostatecznym. Powyższa sytuacja naraża ją na straty finansowe ponieważ stanowi przyczynę zawieszenia postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku gospodarczo – letniskowego w miejscowości [...]. Podkreśliła, że organowi prowadzącemu to postępowanie znane jest jej stanowisko, iż nie wchodzi w grę jakakolwiek legalizacja rzekomej samowoli budowlanej. Skarżąca nigdy o taką legalizację nie wnosiła. Zdaniem strony na tym etapie postępowania doszło do przewlekłości, która stanowi przedmiot niniejszej skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na wezwanie Sądu z dnia [...] r., skarżąca doprecyzowała wnioski zawarte w skardze z dnia [...] r. i oświadczyła, że stanowi ona zarówno skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w przedmiocie samowoli budowlanej jak i na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje : Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia, w tym oceną, czy zaskarżone działanie podlega kontroli sądu administracyjnego z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej: "k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Z przytoczonych uregulowań wynika, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o "odmowie wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. dodatkowego terminu do załatwienia sprawy dotyczącej wybudowania na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina D., budynku gospodarczo -letniskowego" a także o "odmowie zarządzenia wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia przedmiotowej sprawy w terminie oraz odmowie ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie" nie jest żadnym z aktów wymienionych w przytoczonym katalogu tj. żadnym z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a. Objęte skargą postanowienie zostało wydane na podstawie art. 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) na skutek rozpoznania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. zażalenia A. P. na przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w sprawie "rzekomej samowoli budowlanej na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina D.". Stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a. (w brzmieniu aktualnym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W myśl § 2 tego artykułu, organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy zaznaczyć, że wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. miało na celu (podobnie jak obecnie wniesienie ponaglenia) likwidację bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracyjny w trybie administracyjnym. Ponadto wyczerpanie przez osobę zainteresowaną trybu zażaleniowego stanowiło warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji (art. 52 p.p.s.a.). Przepis art. 37 k.p.a. nie określał w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia ma zażalenie to rozstrzygnąć. Natomiast zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (w brzmieniu aktualnym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania) przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przepis art. 37 § 1 k.p.a. co prawda uległ zmianie z dniem 1 czerwca 2017 r. (obecnie w razie bezczynności organu lub przewlekłości postępowania stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia), jednakże w myśl art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Z uwagi na powyższe, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, wobec czego postanowiono jak w sentencji. Na marginesie jedynie należy dodać, że z uwagi na treść pisma skarżącej z dnia [...] r., zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] r., skargi A. P. zawarte w piśmie z dnia [...] r. zostały rozdzielone w ten sposób, że skargę na postanowienie z dnia [...] r. wpisano pod sygn. akt II SA/Sz 1400/17, natomiast skargę na przewlekłość postępowania wpisano pod sygn. akt II DK/Sz [...]. Jak wynika z powyższego, sprawa ze skargi A. P. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w przedmiocie samowoli budowlanej będzie się toczyć pod sygn. akt II DK/Sz [...].