II SA/Sz 1401/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] r., Nr [...]. P.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewody Z. z dnia [...], nr [...]. Decyzją tą Wojewoda Z. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...], nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...]. Powodem pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej przez Starostę S. było stwierdzenie, że skarżący zgłosił się na wezwanie Powiatowego Urzędu Pracy w S. w dniu [...], jednakże nie wyraził zgody na potwierdzenie podpisem swojego uczestnictwa w spotkaniu z przedstawicielem firmy [...]. Z uwagi na powyższe uznano, że nie jest zainteresowany ofertą pracy z firmy [...]. Organ I instancji podkreślił, że skarżący został poinformowany, iż w takiej sytuacji następuje utrata statusu osoby bezrobotnej z uwagi na odmowę przyjęcia propozycji pracy. Organ I instancji wyjaśnił także, że z oświadczenia P.M. wynika, iż w dniu [...] zgłosił się na spotkanie rekrutacyjne, ale pracodawca nie był zainteresowany jego osobą z uwagi na brak wymaganych uprawnień. Z kolei pracownik powiatowego urzędu pracy, obecny na spotkaniu wyjaśnił, że skarżący rzeczywiście zgłosił się w siedzibie pracodawcy, ale ze względu na jego zachowanie, jak i fakt, iż nie był uwzględniony na dalszym etapie rekrutacji, nie doszło do rozmowy kwalifikacyjnej z rekruterami firmy [...]. Starosta S. uznał, że w tych okolicznościach zaistniała przesłanka do wydania decyzji o utracie statusu bezrobotnej od dnia [...], z uwagi na odmowę przyjęcia odpowiedniej propozycji pracy. P.M. odwołał się od decyzji Starosty S. do Wojewody Z. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podnosił, że podczas spotkania w urzędzie pracy doradca zawodowy wpisał go na rozmowę rekrutacyjną w dniu [...] pomimo tego, iż w trakcie poprzedniego spotkania informował go o tym, że odbył spotkanie z przedstawicielem tej firmy, ale nie został zatrudniony z powodu zbyt niskich kwalifikacji. Wskazywał również na to, że pomimo próśb o podanie informacji dotyczących stanowiska, wynagrodzenia, czasu pracy i wymaganych kwalifikacji, aby mógł stwierdzić, czy jest to ta sama oferta, pracownik urzędu pracy nie udzielił mu informacji o proponowanym zatrudnieniu. Ponadto skarżący wywodził, że nie złożył podpisu na kartce potwierdzającej fakt przedstawienia mu propozycji pracy, ponieważ poświadczyłby nieprawdę, gdyż przedstawienie oferty pracy nie miało miejsca. Skarżący wskazywał, że w dniu [...] udał się do firmy [...] na spotkanie rekrutacyjne, gdzie doszło do rozmowy, która zakończyła się negatywnie – nie został zatrudniony z powodu zbyt niskich kwalifikacji oraz braku doświadczenia. Do odwołania załączył kserokopię zdjęcia przepustki i kwestionariusza kwalifikacyjnego i wyjaśnił, że przedstawiciele firmy podczas rozmowy kwalifikacyjnej stwierdzili, że nie został skierowany przez powiatowy urząd pracy i uczestniczy w spotkaniu "na własną rękę" i odmówili mu ewentualnego przyjęcia na doszkolenie na stanowisku pracy. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Wojewoda Z. wyjaśnił, że P.M. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. W dniu rejestracji złożył oświadczenie, że jest zdolny i gotowy do podjęcia pracy. Otrzymał wyczerpującą informację o prawach i obowiązkach osób bezrobotnych, w tym przypadkach, w których następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Dalej organ wskazał, że w dniu [...] organ zatrudnienia zaproponował stronie udział w spotkaniu rekrutacyjnym w firmie [...], w celu wyłonienia kandydatów do przyjęcia do pracy na stanowisku montera. P.M. nie wyraził zgody na udział w spotkaniu z pracodawcą w dniu [...], jak również odmówił złożenia podpisu pod adnotacją dokonaną na karcie stawiennictwa przez doradcę zawodowego. Organ odwoławczy wskazał też, że skarżący złożył, w dniu [...], dwie skargi na doradcę zawodowego - do dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S. i Starosty S., w których podniósł między innymi, że pracownik powiatowego urzędu pracy przed umówieniem spotkania w firmie [...] nie zapytał go o zgodę, nie ustalił, czy jest zainteresowany ofertą czy może pojechać na spotkanie, które miało się odbyć w siedzibie pracodawcy. Zaznaczył, że pracownik sam zdecydował za niego i zmuszał go do wzięcia udziału w spotkaniu, nie dając gwarancji zatrudnienia. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda Z., po analizie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że w myśl przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645 - j.t. ze zm.), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia" organ zatrudnienia ma obowiązek pozyskiwania ofert pracy od pracodawców i przedkładania ich osobie bezrobotnej, po dokonaniu oceny, czy oferta pracy jest odpowiednia, tj. zgodna z warunkami wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy. Przed przyjęciem do pracy pracodawcy zazwyczaj poprzedzają decyzję o zatrudnieniu bezrobotnego rozmową rekrutacyjną, w celu wyłonienia najlepszych kandydatów. Organ odwoławczy przyjął, że w dniu [...] organ zatrudnienia zaproponował stronie udział w spotkaniu rekrutacyjnym w firmie [...], w celu podjęcia zatrudnienia na stanowisku montera. Na spotkanie zostały wytypowane osoby z wykształceniem technicznym: mechanicznym, elektrycznym lub mechatronicznym. P.M. został zakwalifikowany do rozmowy rekrutacyjnej ze względu na wykształcenie techniczne oraz doświadczenie zawodowe w zawodzie elektryk. Organ odwoławczy podkreślił, że zatrudnienie poprzedzone było rozmową rekrutacyjną, w której strona odmówiła udziału. Propozycja pracy była odpowiednia w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i spełniała wszystkie przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Inną sprawą, w ocenie organu, która nie podlega w przedmiotowej sprawie rozważaniu, jest czy pracodawca chciał wytypowanego przez powiatowy urząd pracy kandydata zatrudnić. Strona nie wyraziła bowiem zgody na udział w spotkaniu z pracodawcą w dniu [...], odmówiła również złożenia podpisu pod adnotacją o odmowie udziału w rozmowie kwalifikacyjnej. Organ wskazał, że co prawda skarżący zmienił zdanie i nie powiadamiając, pracownika stawił się w siedzibie pracodawcy w dniu [...], jednak fakt ten spowodował, że nie został potraktowany jak inne osoby bezrobotne skierowane przez powiatowy urząd pracy. W ocenie Wojewody Z. nie było w niniejszej sprawie podstaw do przesłuchania w charakterze świadków osób rekrutujących, podobnie jak nie było podstaw do przesłuchania skarżącego w charakterze strony. Zdaniem organu odwoławczego zasadnie zatem Starosta Stargardzki przyjął, że w niniejszej sprawie nastąpiła nieuzasadniona odmowa wzięcia udziału w rozmowie rekrutacyjnej w sprawie uzyskania odpowiedniej pracy. Organ podkreślił, że rejestracja w urzędzie pracy ma charakter dobrowolny, a występując o przyznanie statusu osoby bezrobotnej i decydując się na korzystanie z usług urzędu strona jednocześnie przyjęła warunki, na jakich usługi te są świadczone. Wojewoda przyznał, że nie zawsze oferty pracy odpowiadają oczekiwaniom osób bezrobotnych, jednak korzystanie z usług urzędu pracy nie uniemożliwia osobie bezrobotnej znalezienia odpowiedniego zatrudnienia we własnym zakresie. P.M. w skardze na decyzję Wojewody Z. zarzucił, iż narusza ona jego prawa jako osoby bezrobotnej i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi opisał przebieg spotkania, które miało miejsce w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu [...] i podkreślił, że w dniu [...] udał się na spotkanie rekrutacyjne. Skarżący podniósł, ze oferta pracy nie została mu należycie przedstawiona, pracownik nie potrafił rzeczowo wyjaśnić ile będzie zarabiał oraz podać szczegółów zatrudnienia. Wyjaśnił także, że pomimo tego brał udział w spotkaniu rekrutacyjnym, jednak został potraktowany jak osoba nieposiadająca skierowania z powiatowego urzędu pracy. Udział w spotkaniu został poprzedzony rozmową telefoniczną z innym pracownikiem urzędu, który miał przekazać informację o jego stawiennictwie u pracodawcy właściwej osobie. W ocenie skarżącego zgłoszenie się na rozmowę rekrutacyjną potwierdza, że spełnił wszystkie wytyczne urzędu, a zatem brak było podstaw do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 2 marca 2017 r. skarżący podniósł, że na spotkaniu u pracodawcy został zakwalifikowany do przeszkolenia na stanowisko montera. Pracodawca postawił warunek, że jeżeli przejdzie szkolenie, to przyjmie go do pracy, jednak okazało się, że aby mógł przejść szkolenie musiałby być klientem powiatowego urzędu pracy, a w dniu, w którym odbywała się rozmowa nie był wykazany jako klient urzędu. Wyjaśnił, że gdyby miał taką możliwość, to podjąłby szkolenie przygotowujące do zawodu montera. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że sąd, zgodnie z art. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), dokonuje kontroli zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według tego kryterium wykazała, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Przedmiotem skargi jest decyzja, Wojewody Z. utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. w przedmiocie pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji również prawa do zasiłku. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Przepis ten przewiduje pozbawienie bezrobotnego statusu bezrobotnego między innymi w przypadku, gdy osoba bezrobotna odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Jak wynika z treści wskazanego przepisu przesłankami pozbawienia statusu osoby bezrobotnej są między innymi przedstawienie propozycji odpowiedniej pracy i nieuzasadniona odmowa jej przyjęcia, przy czym obie przesłanki muszą wystąpić łącznie. Wyjaśnienia w tym miejscy wymaga, że definicję "odpowiedniej pracy" zawiera art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy, zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o odpowiedniej pracy - oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Z kolei użyte w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia pojęcie "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem nieostrym. Ocena w tym zakresie podlega uznaniowości organu. Ustalenie treści owego pojęcia następuje na podstawie konkretnego stanu faktycznego sprawy i podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie. Krótko mówiąc dla zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia niezbędne jest przedstawienie bezrobotnemu propozycji pracy spełniającej wymagania, o których mowa w art. 2 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i niedająca się racjonalnie wytłumaczyć odmowa przyjęcia tej propozycji. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego nie miało uzasadnienia chociażby z tej przyczyny, że nie została mu przedstawiona propozycja odpowiedniej pracy. Jak wynika z akt sprawy skarżącemu zostało zaproponowane odbycie rozmowy kwalifikacyjnej z pracodawcą i dopiero wyniki tej rozmowy przesądziłyby o tym, czy zostanie mu zaproponowane zatrudnienie. A zatem, gdyby skarżącemu po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego zaproponowano pracę spełniającą kryteria, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia, bądź odbycie szkolenia przygotowującego do podjęcia zatrudnienia, a skarżący odmówiłby przyjęcia tej pracy, czy odbycia szkolenia to wówczas ziściłyby się przesłanki pozbawienia statusu bezrobotnego, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Odmowa udziału w spotkaniu rekrutacyjnym nie jest równoznaczna z odmową przyjęcia propozycji pracy, bowiem na tym etapie organ nie jest w stanie przewidzieć, czy bezrobotnemu w ogóle jakakolwiek oferta zatrudnienia zostanie złożona. Podobnie za odmowę przyjęcia propozycji pracy nie można uznać odmowy złożenia przez skarżącego podpisu pod oświadczeniem, że nie zamierza wziąć udziału w spotkaniu rekrutacyjnym. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżący ostatecznie, pomimo wcześniejszy deklaracji, że nie jest zainteresowany udziałem w spotkaniu rekrutacyjnym, przybył w dniu [...] do siedziby firmy [...] i – co nie jest przez organ kwestionowane, wziął udział w rekrutacji, czego dowodem może być przedstawiona przez skarżącego kopia wypełnionej ankiety rekrutacyjnej. Jak wynika z odwołania i skargi, a także stanowiska skarżącego zaprezentowanego na rozprawie był on gotowy do podjęcia szkolenia, a następnie zatrudnienia, jednak jego kandydatura nie została uwzględniona przez pracodawcę tylko z tego powodu, że nie znajdował się na liście przekazanej pracodawcy przez urząd pracy. Z kolei z notatki sporządzonej przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. wynika, że skarżący był obecny w dniu [...] w siedzibie firmy [...], ale nie było go na liście osób zaproszonych, zachowywał się skandalicznie. Autor notatki nie wypowiedział się w przedmiocie tego, czy skarżący uczestniczył w rekrutacji. Wskazał, że został poinformowany, że w jego sprawie toczy się postępowanie wyjaśniające i opuścił siedzibę firmy. Wbrew twierdzeniom organu okoliczności dotyczące przebiegu spotkania rekrutacyjnego mają istotne znaczenie i wymagały wyjaśnienia, bowiem skarżący stawiając się na spotkanie jedocześnie wyraził chęć uczestnictwa w rekrutacji, od której wyniku uzależnione było przedstawienie propozycji pracy. Obowiązkiem pracownika było zatem w takiej sytuacji umożliwienie skarżącemu udziału w spotkaniu, zwłaszcza że jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie pozbawienia statusu bezrobotnego zostało wszczęte dopiero w dniu [...] i w tym dniu, po spotkaniu rekrutacyjnym zostało skarżącemu doręczone. Należy przyznać rację Wojewodzie Z., iż dokonując rejestracji w urzędzie pracy bezrobotny podejmuje zobowiązanie współpracy, której celem jest podjęcie zatrudnienia i jednocześnie akceptuje jej warunki. To z kolei wiąże się z koniecznością stawiennictwa w urzędzie, potwierdzania gotowości do podjęcia pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy i innymi obowiązkami, których niewypełnienie obwarowane jest przewidzianymi w ustawie o promocji zatrudnienia sankcjami. Podkreślenia jednak wymaga, że zadaniem instytucji rynku pracy, jest efektywna pomoc bezrobotnym w podjęciu zatrudnienia odpowiadającego ich kwalifikacjom, co oznacza konieczność takiego działania, które z jednej strony mieści się w granicach zakreślonych przepisami prawa, a z drugiej strony zapewnia skuteczność. Zatem w przypadku, gdy – jak w niniejszej sprawie, bezrobotny pomimo wcześniejszej odmowy udziału w spotkaniu jednak w siedzibie pracodawcy się stawił, to należało podjąć wszelkie działania, które umożliwiłyby mu udział w rekrutacji i podjęcie pracy. Organ nie wyjaśnił, czy w sytuacji, gdyby skarżący znajdował się na liście osób skierowanych przez powiatowy urząd pracy, zaproponowano by mu przeszkolenie, a następnie zatrudnienie, jakie były okoliczności wypełnienia przez skarżącego ankiety, kiedy pracownik firmy [...] przeprowadzający rekrutację zorientował się, że skarżącego nie ma na liście przekazanej przez urząd pracy, przede wszystkim jednak ustalenia wymaga, czy skarżącemu zaproponowano podjęcie pracy bądź odbycie szkolenia i czy odmówił przyjęcia tej propozycji. Innymi słowy organ nie wyjaśni, czy po pierwsze skarżącemu została przedstawiona propozycja odpowiedniej pracy, a po wtóre, czy skarżący odmówił jej przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny. Dopiero bowiem ustalenie, że skarżący odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy bądź odbycia szkolenia dawałoby podstawę do pozbawienia go statusu bezrobotnego. Zdaniem sądu okoliczności te mają istotne znaczenie dla oceny, czy zaistniały przesłanki do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego, a nie zostały w toku postępowania wyjaśnione, co przesądza o tym, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.