II SA/Sz 1403/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. G. i W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] ., nr [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] z dnia [..] r., nr [...] , nakładające na inwestorów – K. i W. R., obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...] r. oceny technicznej zrealizowanych robót budowlanych związanych z wykonaniem bramy wjazdowej na teren nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] , sporządzonej przez uprawnioną osobę, wpisana na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Ocena techniczna miała wskazywać zakres wykonanych robót oraz zawierać ocenę ich zgodności z warunkami technicznymi, przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości – również wskazania sposobu ich usunięcia. Z uzasadnienia postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wynika, co następuje: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim[...] , w wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym dokonania w dniu [...] r. oględzin nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w [...] , ustalił, że K. i W. R. (współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości wraz z Z i W. G.), w 1997 r. samowolnie wybudowali bramę wjazdową na ww. nieruchomość. Organ I instancji wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, decyzję z dnia [...] r., znak:[...] , nakazującą przedłożenie określonych dokumentów. Jednak decyzją z dnia[...] ., znak:[...] , organ drugiej instancji, stwierdził nieważność tej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), jak też uchylił decyzję organu powiatowego z dnia[...] , stwierdzającą wykonanie obowiązku, o którym mowa w ww. decyzji z dnia [...] r. oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie. Kontynuując postępowanie, organ powiatowy przeprowadził postępowanie dowodowe, w tym w dniu [...] r. dokonał oględzin nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w Szczecinie i ustalił, że Państwo R. decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., znak:[...] , otrzymali pozwolenie "na budową zjazdu z ulicy [...] - nieruchomość oznaczona w ewidencji jako działki nr [...] dr w obrębie ewidencyjnym [...] [...] na działkę o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym [...] w [..] ". W oparciu o zebrany materiał dowodowy, organ powiatowy wydał, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane postanowienie z dnia [...] r., znak[..] , w uzasadnieniu którego podał, m. in., że z wykonanej podczas oględzin dokumentacji fotograficznej wynika, iż obecnie ul. [...] stanowi pieszo-jezdnię, która została wykonana przez Gminę Miasto [...] w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany. Pieszo-jezdnia przylega swoją nawierzchnią bezpośrednio do ogrodzenia nieruchomości, w którym wykonana jest brama wjazdowa, stanowiąc tym samym zjazd z terenu działki ww. nieruchomości. Organ powiatowy, uzasadniając wydane postanowienie, podał także, iż samowolne wykonanie robót budowlanych, tzn. bez pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia właściwemu organowi oraz bez nadzoru osoby uprawnionej, może wskazywać na nieodpowiedni stan techniczny obiektu lub jego części, a przedłożenie wyszczególnionych w wydanym postanowieniu dokumentów umożliwi doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Pismem z dnia [...] r. Z. i W. G. zaskarżyli zażaleniem postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. i wnieśli o jego uchylenie. W uzasadnieniu zarzucili, że postanowienie organu powiatowego nie uwzględnia całokształtu stanu faktycznego dotyczącego samowolnej budowy bramy wjazdowej i podjazdu na teren przedmiotowej nieruchomości oraz dotychczas wydanych decyzji. Zdaniem skarżących postanowienie zostało przedwcześnie wydane, gdyż od decyzji nr [...] z dnia r. zostało złożone odwołanie, które do dziś nie zostało rozpatrzone. Podnieśli także, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nie powinna znajdować się w obiegu prawnym, ponieważ została ona wydana po decyzjach: Prezydenta Miasta [...] z dnia [..] r. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., które zostały unieważnione wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w z dnia [...] r. W zażaleniu wyrażono pogląd, że samowolnie wykonane roboty powinny podlegać obowiązkowi przywrócenia do stanu poprzedniego (czyli likwidacji samowolnie wybudowanego wjazdu), a nie dążenia do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Końcowo w zażaleniu wyjaśniono, że K. R. wprowadziła w błąd robotnika robiącego drogę na zlecenie Gminy poprzez przedstawienie mu unieważnionych w dniu [...] r. przez WSA decyzji z [...] r. i [...] r. Kierownik tej budowy zlecił robotnikom wykonanie podjazdu nie mając świadomości, że decyzje te są unieważnione. W ten sposób, powstał samowolnie wybudowany podjazd do samowolnie wybudowanej bramy wjazdowej. Rozpatrując wniesione zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podał, że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Jednakże z przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wynika, m. in., że zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż przedmiotowa brama wybudowana została od strony ulicy [...] , a zatem jej budowa, jako budowa elementu ogrodzenia wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Bezspornym jest, iż inwestorzy nie dopełnili powyższego obowiązku. W takim przypadku przepisy ustawy z [...] r. Prawo budowlane, pozwalają na zalegalizowanie wykonanych robót budowlanych. Oznacza to, iż postępowanie naprawcze wszczęte i prowadzone przez organ powiatowy w sprawie samowolnego wybudowania przedmiotowej bramy jest uzasadnione. Dalej organ odwoławczy przytoczył przepis art. 81c ust. 2 cyt. ustawy z 1994 r. Prawo budowlane i podzielił stanowisko organu powiatowego, iż wykonanie robót budowlanych bez nadzoru osoby posiadającej wymagane uprawnienia do sprawowania odpowiedniej, samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie stanowi o powstaniu uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych, przedmiotowych robót budowlanych. Tym samym wydanie zaskarżonego postanowienia należy również uznać za uzasadnione. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał organowi pierwszej instancji, iż w sprawie zbadania legalności wybudowania przez K. i W. R. zjazdu na ww. posesję nr [...] przy ul. [...] w [...] organ powiatowy nie podjął rozstrzygnięcia. Ponadto wyjaśnił wnoszącym zażalenie, iż podnoszone przez nich zarzuty dotyczące tego, że Państwo R. nie uzyskali ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zjazdu z ul. [...] na przedmiotową nieruchomość, nie mogą mieć wpływu na wynik niniejszego postępowania, gdyż nie dotyczą one przedmiotu rozstrzygnięcia. Organ nie może ustosunkować się do podniesionych zarzutów, dotyczących budowy zjazdu, jako niedotyczących przedmiotu rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] Z. i W. G. zarzucili zaskarżonemu postanowieniu oraz postanowieniu organu I instancji, że są bardzo krzywdzące, niesprawiedliwe i nie są oparte na stanie faktycznym. Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego i przekazanie sprawy organowi niższej instancji do ponownego rozpatrzenia, bądź zmianę zaskarżonego postanowienia na postanowienie umarzające niniejsze postępowanie. W uzasadnieniu skargi opisali postępowania dotyczące nieruchomości nr [...] położonej przy ul [...] j [...] w [...] e toczące się przed sądem powszechnym, nadzorem budowlanym, Prezydentem Miasta[...] , Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] . [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik W. R. oświadczyła, że nałożony zaskarżonym postanowieniem obowiązek został wykonany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązane są zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które musiałyby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), z uwagi na umieszczenie wśród przepisów kompetencyjnych, określających podział zadań i obowiązki organów nadzoru budowlanego i organów administracji architektoniczno-budowlanej ma charakter ogólny i znajduje zastosowanie w każdym przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organy te żądają dostarczenia dokumentów o charakterze wskazanym w art. 81c ust. 2. Istota tego przepisu sprowadza się zatem do zapewnienia prawidłowego wykonywania zadań, wynikających z przepisów prawa budowlanego i dlatego uprawniono organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego do nałożenia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w drodze postanowienia, obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Postanowienie, wydane w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ma charakter dowodowy, co oznacza, że działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Konsekwencją niedostarczenia w wyznaczonym terminie przez stronę ocen lub ekspertyz określonych w ostatecznym postanowieniu jest uprawnienie do zlecenia przez organ wykonania tych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4). W rozpatrywanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] skorzystał z uprawnień przyznanych przepisem art. 81c ustawy Prawo budowlane. Zgodzić się należy z argumentacją przytoczoną w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym go postanowieniu organu pierwszej instancji, że przedłożenie przez K. i W. R. (co faktycznie już nastąpiło) oceny technicznej zrealizowanych robót budowlanych, przyczyni się do wyjaśnienia sprawy i przyspieszy jej zakończenie. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że w chwili obecnej nie ma podstaw do umorzenia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych przez K.ę i W. R. robót budowlanych. Takie orzeczenie mogłoby być wydane tylko w przypadku, gdyby inwestorzy dobrowolnie przywrócili stan istniejący przed samowolą. Jednak jak wynika z dokonanych przez organ powiatowy oględzin sytuacja taka nie ma miejsca. Celowym wydaje się również wyjaśnienie, że w przedmiotowej sprawie postępowanie dotyczy samowolnie wykonanych robót budowlanych i w ramach tego postępowania organ zobowiązany jest wyjaśnić czy roboty budowlane, jakkolwiek wykonane samowolnie, mogą zostać zalegalizowane. Natomiast organy nie prowadzą odrębnego postępowania w sprawie legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych i odrębnego postępowania w sprawie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego. Zawarty w skardze wniosek o umorzenie postępowania administracyjnego sugeruje, że zdaniem skarżących odnośnie popełnionej przez K. i W. R. samowoli budowlanej prowadzone są dwa odrębne postępowania, co nie jest zgodne z prawdą. Nadto Sąd wyjaśnia, że na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie mają wpływu toczące się dotychczas postępowania prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, ani postępowania organów samorządowych w sprawie warunków zabudowy, ani też postępowania sądowe w sprawie ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości będącej współwłasnością, czy też ustalenia wysokości udziałów w współwłasności, ani postępowanie dotyczące zniesienia współwłasności. W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy administracyjnej, ani też we wskazanej wyżej argumentacji strony skarżącej podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.