II SA/Sz 1405/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. W dniu [...] r. kontrolerzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego dokonali kontroli drogowej zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. [...] Zatrzymanym pojazdem, w imieniu przedsiębiorcy J. K., kierował G. B. który, jak zeznał oraz co wynikało z okazanych dokumentów, przewoził dwa używane samochody. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. W uzasadnieniu tej decyzji, organ powołując się na wynik oględzin zatrzymanego pojazdu oraz wykonaną dokumentację fotograficzną uznał, że doszło do naruszenia rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Jednocześnie wyjaśnił, że kontrolowany pojazd nie podlegał wyłączeniom zawartym art. 29 – art. 30 ustawy o czasie pracy kierowców. Organ wskazał także, że w sprawie nie znaleziono podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, albowiem na podstawie zebranego w sprawie materiału nie można przyjąć, aby przedsiębiorca nie miał wpływu na powstałe naruszenia. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. K. zarzucając naruszenie art. 3 rozporządzenia WE nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie 138 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, art. 3 ust. 1, art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że na podstawie materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli z dnia [...] r., zeznań kierowcy G. B., zostało udowodnione, iż w kontrolowanym pojeździe składającym się z samochodu specjalnego marki [...] oraz przyczepy marki [...] , nie zainstalowano urządzenia rejestrującego zgodnie z przepisami rozporządzenia Nr [...] Kierowca zeznał, że przewozi pojazdy będące własnością przedsiębiorcy, zakupione od prywatnych osób do stacji demontażu w D. , w której pojazdy będą poddane utylizacji. Powyższe potwierdzają zaświadczenia o demontażu pojazdu, a także umowa kupna - sprzedaży pojazdu marki [...] z dnia [...] r. Według organu, kontrolowany przewóz nie był przewozem wykonywanym w ramach pomocy drogowej, lecz typowym przewozem drogowym rzeczy. Odebrane pojazdy nie zostały oddane do kasacji w związku z wypadkiem samochodowym, mającym miejsce bezpośrednio w dniu kontroli, lecz zostały odebrane od osób prywatnych, w związku z podpisaną umową kupna sprzedaży. Tym samym nie zaszły przesłanki określone w art. 3 lit. f rozporządzenia nr 561/20006, a zatem pojazd marki [...] powinien być wyposażony w tachograf. Przy czym przedsiębiorca nie udowodnił, iż nie miał wpływu na popełnienie naruszenia lub powstało ono wskutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia. J. K. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił wydanie jej z naruszeniem: 1) art. 3 ust. f rozporządzenia WE nr 561/2006, w tym błędną interpretację tego przepisu, ponieważ literalna wykładnia wskazuje, że niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami specjalistycznymi pomocy drogowej poruszającymi się w promieniu 100 km od swej bazy, nie wskazując celu przewozu, jak np. w ust. d, ust. e i ust. g, 2) art. 107 § 1 K.p.a. poprzez sprzeczność ustaleń faktycznych pomiędzy opisem naruszenia, tj. czasem dokonania zatrzymania pojazdu skarżącego (godz. 13.10), a protokołem przesłuchania świadka G. B., w którym wskazano, że przesłuchanie rozpoczęto o godz. 13.00, 3) naruszenie art. 7 w związku z art. 75, art. 77 § i art. 78 § 1 K.p.a. poprzez: a) pominięcie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka J. K., na okoliczność, czy wyraził zgodę kierowcy G. B. na przewóz pojazdem specjalistycznym, przeznaczonym do pomocy drogowej, transportu pojazdów do utylizacji, b) niewyjaśnienie podczas przesłuchania świadka G. B. w dniu 23 kwietnia 2013 r., w jakich okolicznościach doszło do użycia przy transportowaniu pojazdów do utylizacji samochodu specjalistycznego przeznaczonego do pomocy drogowej, w szczególności, czy użycie pojazdu miało charakter samowolny podczas nieobecności właściciela firmy, c) zarzucenie nieprawidłowej organizacji firmy skarżącego na podstawie samowolnego posłużenia się pojazdem przeznaczonym do pomocy drogowej, gdy skarżący dotychczas nie miał żadnych przewinień. Wyrokiem z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1033/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K., uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w tym art. 107 § 1 i 3 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dalej wyjaśnił, że samochodem specjalistycznym pomocy drogowej może być wykonywany przewóz rzeczy w związku z rzeczywistą funkcją tego pojazdu jak i przewóz rzeczy, który z funkcją tą nie jest związany. Jednakże w zamyśle racjonalnego prawodawcy nienakładanie obowiązku rejestracji czasu pracy kierowców pojazdów, o których mowa w art. 3 lit. f dotyczy wykonywania przejazdu w zakresie stricte pomocy drogowej. Stąd ograniczenie wykonywania tego rodzaju przewozu do odległości 100 km od bazy. W przepisach prawa polskiego jak i prawa unijnego, dotyczących czasu pracy kierowców, brak jest definicji legalnej pojazdu specjalistycznego pomocy drogowej czy przewozu w ramach pomocy drogowej. Ustalenie charakteru przewozu oraz związanego z tym obowiązku rejestracji czasu pracy kierowców, a co za tym idzie - obowiązku wyposażenia pojazdu w tachograf - w razie zakwestionowania wykonywania przewozu w ramach pomocy drogowej, spoczywa na organie wykonującym kontrolę przewozu. Tymczasem z treści decyzji w ocenie WSA wynika, że organ dokonał ustalenia w zakresie niewystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, ale i to, że poczynione i przyjęte przez organ ustalenia faktyczne są rozbieżne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, który nie potwierdza, że właścicielem przewożonych pojazdów był skarżący. Podsumowując, Sąd I instancji ocenił, że nieprawidłowo i niewystarczająco ustalony stan faktyczny sprawy spowodował niewłaściwą subsumpcję norm wynikających z prawa materialnego. Organ przedwcześnie uznał, że wykonywany przewóz jest przewozem rzeczy, co skutkuje obowiązkiem wyposażenia samochodu pomocy drogowej stanowiącej własność skarżącego w urządzenie do rejestracji czasu pracy kierowców. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1674/14, uchylił ww. wyrok WSA w Szczecinie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. NSA podkreślił, że w pełni trafnie Sąd I instancji - dokonując interpretacji art. 3 lit. f powołanego rozporządzenia nr 561/2006 - uznał, że brak obowiązku rejestracji czasu pracy kierowców pojazdów, o których mowa w tym przepisie, dotyczy wyłącznie wykonywania przejazdu pojazdem specjalistycznym pomocy drogowej w zakresie stricte pomocy drogowej. Wynikające z art. 3 lit. f rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyłączenie z zakresu stosowania przepisów powołanego rozporządzenia, w tym obowiązku instalacji i stosowania tachografu, dotyczy bowiem jedynie przewozów wykonywanych pojazdami specjalistycznymi w związku z ich funkcją i przeznaczeniem, to znaczy do przewożenia pojazdów po kolizji, wypadku czy w przypadku ich awarii. Nie znaczy to jednak, że każdy przypadek przewożenia pojazdów niesprawnych, niemogących się poruszać samodzielnie, jest przewozem w ramach pomocy drogowej - w rozumieniu art. 3 lit. f powoływanego rozporządzenia. W tym stanie rzeczy istota sporu wymagała rozważenia charakteru przewozu w szczególności poczynienia ustaleń czy niewątpliwie wykonywany przewóz rzeczy (samochodów) miał charakter przewozu pojazdem specjalistycznym pomocy drogowej. Zdaniem NSA, uzasadnienie kwestionowanej decyzji wskazuje, że organ ustalił, że kontrolowany przewóz nie był wykonywany w związku z wykonywaniem pomocy drogowej lecz w ramach przewozu drogowego rzeczy. Tymczasem w ocenie Sądu I instancji materiał dowodowy nie potwierdza ustalenia, że przewożone kontrolowanym pojazdem samochody stanowiły własność skarżącego. Stanowisko to - w świetle materiałów znajdujących się w aktach sprawy - jest w pełni uzasadnione. Jednakże Sąd I instancji - stwierdzając naruszenie art. 107 § 1 oraz art. art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa - równocześnie uznał, że organ nie poczynił ustaleń stanu faktycznego w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy - w żadnej mierze nie wskazując jednak jakich to ustaleń brak. Rzeczą zatem Sądu I instancji - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - będzie zbadanie czy materiał zgromadzony w sprawie został oceniony w granicach prawem przewidzianej swobody i czy uzasadniał przedstawione wyżej ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd w niniejszym składzie podziela argumenty organu, że ustalenia faktyczne w przedmiotowej sprawie są bezsporne i nie budzą wątpliwości. Skarżący nie przedstawił też dowodów wskazujących na inny przebieg wydarzeń niż to ustalił Główny Inspektor Transportu Drogowego. Sąd podziela pogląd, że fakt dotyczący własności przewożonych pojazdów pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd ustalił, że kierowca G. B. był zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącego na podstawie umowy o pracę, a przedsiębiorca posiadał zaświadczenie o demontażu przewożonych samochodów. Samochody marki [...] były przewożone od osób prywatnych do stacji demontażu pojazdów prowadzonej przez skarżącego. Był to zatem przewóz rzeczy do przedsiębiorstwa strony na jej własne potrzeby. W myśl art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006. Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem JB. Rozporządzenie, zgodnie z art. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006, nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami specjalistycznej pomocy drogowej poruszającymi się w promieniu 100 km od swej bazy. Nie ulega wątpliwości, że nie nakładanie obowiązku rejestracji czasu pracy kierowców pojazdów, o których mowa w art. 3 lit. f rozporządzenia (WE) 561/2006 dotyczy wykonywania przejazdu w zakresie stricte pomocy drogowej. Przewożenie pojazdów odebranych od osób prywatnych i ich przewóz do kasacji celem przetworzenia dla wtórnego użycia nie stanowi pomocy drogowej. Podsumowując, Sąd stwierdza, że wynikające z art. 3 lit. f rozprządzenia (WE) nr 561/2006 wyłączenia z zakresu stosowania przepisów powołanego rozporządzenia, w tym obowiązku instalacji i stosowania tachografu dotyczy jedynie przewozów wykonywanych pojazdami specjalistycznymi w związku z ich funkcją i przeznaczeniem, to znaczy do przewożenia pojazdów po kolizji, wypadku czy w przypadku ich awarii. Nie oznacza to jednak, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, że każdy przypadek przewożenia pojazdów niesprawnych, niemogących się poruszać swobodnie, jest przewozem w ramach pomocy drogowej. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie gdzie wykorzystano specjalistyczny pojazd do przewozu pojazdów celem poddania ich utylizacji, czyli był to przewóz drogowy rzeczy. Organy, w ocenie Sądu zgromadziły wystarczający materiał dowodowy do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W sprawie nie przedstawiono żadnych dowodów wskazujących, że mamy do czynienia z przewozem pojazdów po kolizji, wypadku czy też awarii. Na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. Sąd oddalił wniosek adwokata – pełnomocnika skarżącego o odroczenie rozprawy, który wpłynął do Sądu w dniu 4 maja 2016 r. Sąd zaznacza, że pełnomocnik skierował też wniosek o odroczenie rozprawy w dniu 17 lutego 2016 r. uzasadniając go, podobnie jak drugi wniosek kolizją z terminem rozprawy w sądzie powszechnym. Sąd przychylił się do tego wniosku i wyznaczył termin rozprawy na 28 kwietnia 2016 r., o czym poinformowano pełnomocnika 31 marca 2016 r. Sąd nie przychylił się do drugiego wniosku o odroczenie rozprawy, gdyż prowadziłoby to do przewlekłości postępowania. Pełnomocnik, już po wyroku NSA, mógł przedstawić swoje stanowisko na piśmie. W ocenie Sądu, ponowne odroczenie rozprawy na wniosek pełnomocnika może zachodzić wyłącznie w przypadku wyjątkowo ważnej przyczyny. Za taką nie można przyjąć kolizji z innym terminem, gdyż w przypadku zawodowego pełnomocnika taką okoliczność należy wkalkulować w ryzyko zawodowe i stąd istnieje instytucja substytucji. Sąd musi mieć na względzie w ramach prawa do sądu, nie tylko możliwość skutecznej obrony ale i efektywność postępowania. Czasem te zasady pozostają w kolizji w stosunku do siebie i dlatego w przypadku pierwszego wniosku o odroczenie Sąd dał prymat prawu do obrony interesu skarżącego ale kolejny wniosek prowadził, w ocenie Sądu, do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania i stąd WSA w Szczecinie oddalił wniosek o odroczenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.