II SA/Sz 1407/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-12-12
Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna, uwzględniając dochody i koszty utrzymania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia praw osobom najuboższym, dla których poniesienie pełnych kosztów postępowania jest obiektywnie niemożliwe.Stan faktyczny
M. G. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Do skargi załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoje miesięczne dochody z renty oraz koszty utrzymania mieszkania. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji orzekające o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii B prawa jazdy.
Do skargi skarżący załączył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku. Źródło utrzymania skarżącego stanowi renta w wysokości [...] zł miesięcznie. Wysokość opłat ponoszonych na utrzymanie mieszkania po połowie z matką wynosi : [...] zł czynsz, [...] zł gaz, [...] zł prąd.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł. Miesięczne koszty ponoszone na utrzymanie mieszkania wynoszą [...] zł.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest on w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło