II SA/Sz 1407/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-09
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która sprawia, że wybudowane niezgodnie z poprzednim planem obiekty budowlane stają się zgodne z nowym planem, może stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę tych obiektów na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która sprawia, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z poprzednim planem stają się zgodne z nowym planem, może prowadzić do bezprzedmiotowości decyzji nakazującej ich rozbiórkę. W takiej sytuacji, jeśli interes strony przemawia za wygaśnięciem decyzji, a wykonanie nakazu rozbiórki stało się niemożliwe lub niecelowe z uwagi na zgodność z aktualnym planem, organ powinien stwierdzić wygaśnięcie decyzji. Zastosowanie zasady proporcjonalności również przemawia za uniknięciem rozbiórki, gdy cel decyzji nie jest już aktualny.Stan faktyczny
Skarżący O.W. złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę dziewięciu domków letniskowych, które zostały wybudowane niezgodnie z pierwotnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki, plan ten został zmieniony, a domki stały się zgodne z nowymi przepisami. Organy administracji odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, uznając, że zmiana planu nie wpływa na obowiązek rozbiórki. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi O. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczącej rozbiórki obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącego O. W. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu sprawy wybudowania, w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty Powiatu z dnia [...], dziewięciu domków letniskowych na terenie działki nr [...] , ostateczną decyzją z dnia [...]nakazał O. W. i K. W. dokonanie rozbiórki domków. Z uwagi na uchylanie się wyżej wymienionych od wykonania nałożonych obowiązków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął czynności egzekucyjne.
2. W piśmie z dnia 31 maja 2016 r. O. W. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia, na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r., poz. 23 ze zm. –dalej przywoływany jako: "K.p.a."), ww. decyzji z dnia [...] r. Uzasadniając swój wniosek, Skarżący wskazał, że nakaz rozbiórki związany był z przekroczeniem przez domki letniskowe linii zabudowy ustanowionej na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast po wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki zmieniony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości w ten sposób, że aktualnie wybudowane na działce nr [...] domki letniskowe nie naruszają linii zabudowy. Linia ta w obecnym planie została przesunięta. Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki miało doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji natomiast, z uwagi na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, takie wykonanie jest niecelowe. Aktualny stan prawny i faktyczny powoduje, że obiekty budowlane nie naruszają zapisów planu (są z nimi zgodne), a w związku z tym, odpadła konieczność ich rozbiórki.
3. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku, Organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r.
4. Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Organ odwoławczy wskazał między innymi na konieczność zawiadomienia stron o wszczętym postępowaniu oraz pouczenia stron o treści art. 10 K.p.a. przed wydaniem decyzji.
5. Ponownie rozpatrując sprawę, Organ I instancji zastosował się do wskazań Organu odwoławczego. Odnosząc się do złożonego przez Skarżącego wniosku, Organ I instancji wskazał, że przedmiotem postępowania jest ustalenie
czy ostateczna decyzja z dnia [...]r. podlega wygaszeniu na mocy przepisów art. 162 § 1 K.p.a. Organ zauważył, że w rozpatrywanym przypadku nie istnieje przepis prawa nakazujący stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wydanej w trybie przepisów art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W ocenie Organu nie można stwierdzić bezprzedmiotowości wydanej decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji nie występuje w przypadku, gdy zobowiązany podmiot nie wykonał obowiązku nakazu rozbiórki.
Zdaniem Organu decyzja nakazująca rozbiórkę wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu nie staje się bezprzedmiotowa na skutek zaistniałych zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W ocenie
Organu I instancji nie można stwierdzić wygaśnięcia decyzji na podstawie
art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. ani art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a., wobec tego Organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
6. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] r., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 40 § 2 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.
7. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Organ II instancji wskazał, że w sprawie, w której przedmiotem jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, dopóki istnieje obiekt budowlany objęty tym nakazem, dopóty istnieje materialno-prawny stosunek administracyjny pomiędzy organem który wydał orzeczenie, a adresatem tej decyzji albo jego następcami prawnymi. Bezprzedmiotowości takiej decyzji nie może powodować również zmiana planu zagospodarowania przestrzennego dla działki, na której zlokalizowane są obiekty budowlane. Powyższe zdarzenia powodują wprawdzie zmiany w stanie prawnym tego obiektu, lecz zmiany te nie pociągają za sobą ustania powstałego administracyjno-materialnego stosunku prawnego, gdyż wszystkie podstawowe jego elementy nadal są zachowane: adresatem obowiązku staje się następca prawny sprawcy samowoli budowlanej oraz lokalizacja obiektów nie uległa zmianie (przeciwny pogląd powodowałby w ocenie Organu nietrwałość stosunków administracyjno-prawnych). W ocenie Organu odwoławczego wykonanie decyzji Organu z dnia [...] r. było i jest nadal technicznie możliwe.
Organ II instancji wskazał, że zasadnie stwierdził Organ I instancji w zaskarżonej decyzji, w odniesieniu do art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., że w rozpatrywanym przypadku nie istnieje przepis prawa nakazujący stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Stwierdzenie nieważności decyzji nie leży również w interesie społecznym, a jedynie w interesie strony. Według Organu nie zaistniała również przesłanka z art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż decyzja Organu nie była decyzją warunkową. Reasumując, Organ II instancji stwierdził, że w sprawie brak było podstaw do wygaśnięcia decyzji Organu I instancji z dnia [...].
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przez Organ przepisów proceduralnych, Organ II instancji uznał je za nieuzasadnione bowiem postępowanie prowadzone było z poszanowaniem zasad procesowych.
W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji odniósł się do poszczególnych zarzutów.
Organ ustosunkował się również do twierdzenia Skarżącego powołującego się
na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego i wyjaśnił, że z momentem złożenia przez stronę wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, zadaniem Organu było wypowiedzenie się w przedmiocie złożonego wniosku i zaistnienia bądź niezaistnienia przesłanek określonych w art. 162 § 1 K.p.a. Organ I instancji odniósł się w swojej decyzji do przesłanek określonych w ww. przepisie, zaś zadaniem Organu nie była analiza owego zmienionego planu zagospodarowania przestrzennego.
8. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
O. W. zaskarżył w całości decyzję Organu II instancji, zarzucając naruszenie:
1) art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do zmian objętych miejscowych planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości, jak również ich wpływu na przedmiotowość decyzji o nakazie rozbiórki oraz na legalność posadowienia [..] domków letniskowych na terenie działki nr [...] ;
2) naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie go, mimo zaistnienia przesłanek w nim wymienionych;
3) naruszenie art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz zasadę przekonywania, z uwagi na instrumentalne dokonanie wyboru wyłącznie takiej wykładni prawa, która nie przemawia na korzyść strony postępowania, mimo występującego interesu strony, oraz niewykazanie
w uzasadnieniu decyzji przesłanek, którymi organ kierował się przy wyborze niekorzystnej na rzecz strony wykładni prawa.
Wskazując powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. Skarżący wniósł również
o zasądzenie kosztów postępowania.
9. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
10. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.")
- sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności
z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności
(art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał,
że skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżona decyzja wydana została
z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
11. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że 9 domków letniskowych wybudowanych na działce nr [...] przy ulicy postawiono na podstawie decyzji Starosty Powiatu z dnia [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia
na wykonanie robót budowlanych. Jednakże domki letniskowe wybudowano niezgodnie z projektem zagospodarowania terenu, tj. w odległości 6,5 m od północnej granicy działki, podczas gdy ww. projekt przewidywał usytuowanie domków w odległości 10 m od granicy działki. W ocenie Organu takie położenie domków letniskowych naruszało obowiązującą linię zabudowy od strony północnej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w miejscowości (10 m od granicy działki).
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego czy słusznie Organ odmówił wygaszenia decyzji nakazującej rozbiórkę [...] domków letniskowych, które wybudowano niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, skoro stosownie do postanowień aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego domki letniskowe posadowione są zgodnie z prawem.
12. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
W doktrynie wskazuje się, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek (B. A., J. B., Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2014 r. s. 700).
Z przepisu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. wyprowadzić należy dwie normy prawne. Pierwsza z nich wskazuje, że organ jest zobligowany do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a jej wygaszenie nakazuje przepis prawa. Druga natomiast uprawnia organ do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa i leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Zarówno w pierwszej, jak i drugiej normie muszą zostać spełnione łącznie obie wskazane przesłanki, tj. bezprzedmiotowości i istnienie przepisu prawa nakazującego wygaszenie decyzji lub bezprzedmiotowości i istnienie interesu społecznego lub interesu strony (podobnie WSA w wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1245/14, LEX nr 1770311).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że bezprzedmiotowość decyzji zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony), bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło przestał istnieć lub utracił kwalifikację (wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 4/07, LEX nr 466044).
Także zmiana lub uchylenie podstawy prawnej nie mają, co do zasady, wpływu na dalszy byt decyzji administracyjnej. Wyjątek zachodzi wówczas, gdy przepisy ingerujące w dotychczasową treść podstawy prawnej tak stanowią lub gdy "wynika to z całokształtu unormowania danej materii" (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1691/07, LEX nr 516054, wyrok WSA z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Go 403/14, LEX nr 1513352).
Podkreśla się także, iż bezprzedmiotowość decyzji z powodu zmiany w stanie prawnym następuje wyłącznie w przypadku gdy znowelizowane przepisy przewidują taki skutek (wyrok WSA z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 132/10, LEX nr 757032). Przy czym należy zauważyć, że pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego (reprezentowany w wyroku z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 749/09 LEX 59783), w którym Sąd wskazał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku tartaku nie stała się bezprzedmiotowa na skutek zaistniałych zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie jest w orzecznictwie jednolity. Ten sam Sąd w wyroku z dnia 19 lipca 1999 r. (sygn. akt IV SA 1105/97, LEX nr 47797) uznał, że zmiana planu miejscowego zagospodarowania dokonana przed wykonaniem zaskarżonej decyzji o usunięciu samowoli budowlanej (nakazu rozbiórki) może stanowić uzasadnioną przesłankę do wystąpienia przez skarżących do organu administracyjnego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w celu uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a. bądź stwierdzenia jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 K.p.a.
Sądowi znane jest również stanowisko wyrażone w wyroku WSA
z dnia 28 kwietnia 2015 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2025/14) oraz z dnia 28 stycznia 2015 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1614/14). Jednakże Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie podziela poglądu, zgodnie z którym uchwalenie nowego planu zagospodarowania terenu nie wpływa na ustalenie istnienia zobowiązania określonego w będącej w obrocie prawnym decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Jest to pogląd dość rygorystyczny, który bezwarunkowo został sformułowany a przecież pamiętać wypada, że prawo nie jest celem samym w sobie a jedynie instrumentem, z którego korzystać należy w sposób uwzględniający nie tylko wiedzę, kompetencje czy doświadczenie życiowe ale także rozsądek, nie tracąc przy tym z pola widzenia celu ustanowienia określonego nakazu czy zakazu.
13. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela podgląd wyrażony
w wyroku WSA z dnia 8 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 1448/11)
i uznaje za swój wskazując, iż o bezprzedmiotowości ostatecznej decyzji można mówić jedynie w wypadku utraty bytu podmiotu lub przedmiotu jej rozstrzygnięcia oraz, że zmiany obowiązującego prawa (co do zasady) nie skutkują bezprzedmiotowością decyzji wydanych w poprzednim stanie prawnym, chyba że przepis szczególny tak stanowi. Także zmiana prawa miejscowego jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego, co do zasady nie skutkuje bezprzedmiotowością decyzji rozbiórkowej wydanej w oparciu o wcześniej obowiązujące zapisy planu. Jednak należy mieć na względzie, że zmiana taka może, choć nie musi, stanowić uzasadnioną przesłankę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej (tak wyrok NSA z dnia 19 lipca 1999 r., (sygn. akt IV SA 1105/97).
Obowiązkiem natomiast organu w razie wpłynięcia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ostatecznej jest przeprowadzenie analizy czy z całokształtu sprawy nie wynika, iż na skutek zmiany planu i treści decyzji nakazującej rozbiórkę, decyzja ta z powodu ustania bytu przedmiotu jej rozstrzygnięcia lub niemożności realizacji jej celu nie stała się bezprzedmiotowa. Podzielić należy w pełni pogląd, zgodnie z którym decyzja staje się bezprzedmiotowa w razie, gdy niemożliwe jest zrealizowanie celu, jaki organ administracji ma na względzie przy jej wydaniu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 1985 r., sygn. akt SA/Wr 556/85, ONSA 1985/2/21).
14. Nie budzi wątpliwości, że Organ jest związany treścią wydanej przez siebie decyzji będącej przedmiotem wniosku. Powyższe wynika z zasady trwałości decyzji administracyjnej.
Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy, jak też biorąc pod uwagę okoliczność wybudowania domków letniskowych na podstawie zezwolenia na budowę (a nie w ogóle bez zezwolenia) oraz niekwestionowany fakt zmiany planu miejscowego, który umożliwia legalizację 9 domków letniskowych, przychylić się należy do stanowiska, że ustał przedmiot rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] r. tj. nakaz rozbiórki [...] domków letniskowych. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku Organu, przedmiotem tym nie są domki letniskowe, ale skonkretyzowany decyzją obowiązek nałożony na Skarżącego, zaś realizacja celu decyzji rozbiórkowej (doprowadzenie do zgodności faktycznego zagospodarowania terenu z regulacjami nieobowiązującego już planu miejscowego zagospodarowania przestrzeni) stała się niemożliwa.
Powyższe skutkować zatem powinno bezprzedmiotowością decyzji, co z kolei w pełni uzasadniałoby stwierdzenie jej wygaśnięcia. Wobec tego za uzasadniony należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do zmian objętych miejscowych planem zagospodarowania przestrzennego, jak również ich wpływu na przedmiotowość decyzji o nakazie rozbiórki oraz na legalność posadowienia[...] domków letniskowych.
15. Stwierdzenie istnienia drugiej przesłanki, o której mowa w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. interesu strony, nie nastręcza większych trudności i wydaje się oczywiste; pozostawienie wybudowanych domków letniskowych pozwoli nie tylko uniknąć dodatkowej pracy i znacznych kosztów związanych z rozbiórką, a – co więcej - w przyszłości pozwoli na uzyskanie dodatkowych przychodów z tytułu świadczonych usług wynajmu domków letnikom. Zatem słusznie podniesiono zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.
16. Rozstrzygając tę sprawę, Sąd miał na uwadze również konstytucyjną zasadę proporcjonalności (wyrażoną w art. 31 Konstytucji RP), która jako podstawowa zasada wyznaczająca granice ingerencji organów władzy publicznej w sferę konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela, nakazuje miarkowanie tej ingerencji. Nie można pomijać, nawiązując do zasady proporcjonalności, istotnych jej elementów konstrukcyjnych (o których wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny, jak np. w orzeczeniach z dnia: 31 stycznia 1996 r., sygn. akt K 9/95, 27 kwietnia 1999 r., sygn. akt P 7/98, 20 czerwca 2005 r., sygn. akt K 4/04, 4 września 2007 r., sygn. akt P43/06, 26 listopada 2007 r., sygn. akt P 24/06, 20 lutego 2008 r., sygn. akt K 30/07) - nakazie badania konieczności danego środka, niezbędności oraz adekwatności (proporcjonalności w sensie ścisłym).
Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy uwypuklić trzeba, że skoro orzeczony przez Organ nakaz rozbiórki ma charakter sankcji to rozważenia wymaga czy zostanie zachowana zasada proporcjonalności w sytuacji, gdy w rzeczy samej chodzi o to, aby wybudowane domki letniskowe odpowiadały wymogom stawianym przez prawo, podczas gdy wymogi te aktualnie nie obowiązują; plan zagospodarowania przestrzennego został bowiem zmieniony.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę możliwość zalegalizowania domków letniskowych, wybudowanych na podstawie zezwolenia na budowę, na podstawie obowiązującego aktualnie planu zagospodarowania przestrzennego, uzasadnione jest przychylenie się do wniosku Skarżącego o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę. W tej sytuacji rozebranie[...] domków letniskowych mogłoby także naruszać konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Orzeczony środek (rozebranie domków) byłby nieadekwatny do osiągnięcia zamierzonego celu, tj. przywrócenia stanu zgodnego z prawem (nota bene już nieobowiązującego).
17. Organ ponownie rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w jaki sposób (w jakiej odległości) została ustalona linia zabudowy w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (do materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie załączono stosownego dokumentu). Następnie rozważyć czy wybudowanie domków letniskowych w odległości 6,5 m od granicy rzeczywiście nie narusza obowiązującego prawa. W razie ustalenia, że domki te spełniają aktualne wymogi stawiane w zmienionym planie zagospodarowania przestrzennego, Organ zobowiązany będzie rozważyć czy są spełnione obie przesłanki wynikające z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. i podjąć rozstrzygnięcie uwzględniając zasadę proporcjonalności.
18. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art.
205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło