II SA/Sz 141/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-09-03
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, w szczególności w zakresie określenia daty początkowej zajęcia oraz zastosowania stawek opłat obowiązujących w danym okresie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości daty początkowej zajęcia pasa drogowego oraz nie zweryfikowały prawidłowości ustalenia stawek opłat za okres poprzedzający wejście w życie obowiązującej uchwały rady gminy. Ustalenia organów w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego zostały uznane za prawidłowe.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została obciążona karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w celu umieszczenia kabli i szafek telewizji kablowej. Organy ustaliły karę, przyjmując datę początkową zajęcia pasa drogowego na podstawie zeznań świadków oraz stosując stawki opłat wynikające z uchwały rady miejskiej. Spółdzielnia wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego, oceny dowodów oraz lakonicznego uzasadnienia, a także kwestionując prawidłowość ustalenia daty początkowej zajęcia i zastosowanych stawek opłat.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej w B. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej w B. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją wydaną w dniu [...] r., [...] Burmistrz w oparciu o przepis art. 19 ust. 2 pkt 4, art. 40 ust. 5, ust. 10, ust. 12 pkt 1
i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.), uchwały Nr XLV/339/2013 Rady Miejskiej Białogardu z dnia
27 listopada 2013 r. w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest Miasto Białogard (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013 r., poz. 4183) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) ustalił Spółdzielni Mieszkaniowej karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie bez zezwolenia Burmistrza pasa drogowego ulicy [...] (działka nr[...] ) w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego – umieszczenia kabli do transmisji sygnału rtv i dwukierunkowej transmisji danych oraz umieszczenia dwóch szafek telewizji kablowej w pasie drogowym w okresie od[...] r. oraz jednej szafki od [...]
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie prowadzonej inwestycji pn. "Przebudowa ulicy [...] odkryto kabel (nienaniesiony na mapy geodezyjne) służący do transmisji sygnału rtv i dwukierunkowej transmisji danych wykonywanych przez Telewizję Kablową należący do Spółdzielni Mieszkaniowej.
Z uwagi na powyższe w dniu [... ] r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia bez zezwolenia zarządcy drogi – Burmistrza pasa drogowego ul. [...] w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
W prowadzonym postępowaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa przedłożyła dokumentację na instalację TVK usytuowaną na działce nr[...] , obr.[...] z protokołem nr [...] uzgodnienia dokumentacji projektowej obiektu wraz z wnioskiem z dnia [...] r. (bez potwierdzenia wpływu) – o zajęcie pasa drogowego m.in. ul.[...] na długości [...]
W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin ustalono, że w pasie zieleni usytuowana jest szafka telewizji kablowej nr [..] o wymiarach [...] na działce nr [...] przy skrzyżowaniu z działką nr [...] . Z szafki tej wyprowadzone są trzy kable telewizji kablowej: dwa o średnicy [...] cm i jeden o średnicy [...] mm, przebiegają one wzdłuż działki nr [...] równolegle do osi jezdni, a następnie skręcają w stronę jezdni – linii krawężnika. Przy budynku nr [...] znajduje się szafka telewizji kablowej nr [...] o wymiarach [...] cm, wyprowadzony jest z niej kabel w kierunku szafki mieszczącej się po przeciwnej stronie ulicy na wysokości posesji nr [...] . Długość kabla wynosi [...] m, średnica [...] cm. Przy budynku nr [...] znajduje się szafka nr [...] o wymiarach[...]
Biorący udział w oględzinach przedstawiciele E. , stwierdzili, że szafki te nie stanowią ich własności, natomiast pracownik Spółdzielni Mieszkaniowej oświadczył, że nie wie, kto jest właścicielem ww. szafek.
Podczas kolejnych oględzin w dniu [...] r., po dokonaniu odkrywki przy szafce nr [...] usytuowanej za zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego w pasie zieleni na działce nr [...] ul. [...] (budynek nr [...] ) przy skrzyżowaniu z działką nr[...] stwierdzono, że są z niej wyprowadzone [...] kable telewizji kablowej o średnicy 2,5 cm. Jeden z nich zgodnie z oświadczeniem Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej biegnie w pasie zieleni wzdłuż jezdni na całej długości działki nr [...] zgodnie z projektem budowlanym, drugi natomiast przebiega od szafki do krawędzi jezdni o długości [...] m.
Dalej organ przedstawił sposób wyliczenia powierzchni zajęcia pasa drogowego oraz sposób wyliczenia wysokości kary. W szczególności organ wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 1 i 2 uchwały Nr XLVI/339/2013 Rady Miejskiej Białogardu z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest Miasto stawka opłaty za zajęcie 1 m2 pozostałych elementów pasa drogowego (pobocza) przez rzut poziomy w celu umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego wynosi za każdy rok: w jezdni [...] zł, w pozostałych elementach pasa drogowego [...] zł.
W oparciu o zeznania świadka organ przyjął, że szafka nr [...] i nr [...] oraz kable telewizji kablowej jako urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarzadzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego zostały umieszczone w pasie drogowym nie później niż w dniu [...] r., a szafka nr [...], przy posesji nr [...] od dnia [...]
W okresie od [...] r. szafki nr [...] umieszczone były
w pasie drogowym przez okres krótszy niż rok, w związku z czym opłatę obliczono proporcjonalnie do liczby dni i wyniosła ona [...] zł, za okres od [...] r. opłata wyniosła [...] zł i za okres od [...] r. obliczony proporcjonalnie do liczby dni [...] zł.
Łącznie kara za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym szafek bez zezwolenia zarządcy drogi wyniosła [...]
Dalej organ wskazał, że dla ustalenia liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy kabli w pasie zieleni i pozostałych elementach pasa drogowego (chodnik) przyjęto iloczyn długości kabli w pasie zielni oraz pozostałych elementach pasa drogowego i ich średnicy. Karę organ naliczał od dnia przyłączenia pierwszego abonenta, tj.[...] r. i wyniosła ona w okresie od [...] r. [...] zł, w okresie od[...] . –[...] zł i w okresie od [...] r. [...] zł. Łącznie kara za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym kabli telewizji kablowej w pasie zieleni bez zezwolenia wyniosła [...] zł tj.; ([...]
Przy ustaleniu liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy kabla w jezdni organ przyjął iloczyn długości kabla i jego średnicy. I tak w okresie od [...] r. opłata wyniosła [...] zł, w okresie od [...] r. – [...] zł i w okresie[...] r. – [...] zł. Kara za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim kabla telewizji kablowej w jezdni bez zezwolenia zarządcy drogi wyniosła [...]
Łącznie kara za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wyniosła [...] zł.
Nie zgadzając się z wydaną decyzją Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła odwołanie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła jej naruszenie:
- art. 7 K.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ administracji publicznej kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędne ustalenie, że okoliczności podnoszone przez skarżącą nie zasługiwały na uwzględnienie w toku postępowania,
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie faktyczne wydanego rozstrzygnięcia, niewskazanie dokładnej podstawy faktycznej, a w konsekwencji naruszenie art. 8 K.p.a.
Zdaniem skarżącej opisane naruszenia polegają na przyjęciu, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego, w sytuacji, gdy z zebranych dowodów nie wynika liczba dni zajmowania pasa drogowego, zaś informacja ta jest niezbędna dla prawidłowego zastosowania art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. i wymierzenia przewidzianej w nim kary za zajęcie pasa drogowego.
Skarżąca zaznaczyła, że najważniejszym zadaniem organu prowadzącego przedmiotowe postępowanie, było ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, czy
i w jakim okresie doszło do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Ustalając datę początkową umieszczenia urządzeń w pasie drogowym organ oparł się na hipotetycznych przypuszczeniach świadka, podczas, gdy żadna z pozostałych przesłuchiwanych osób nie wskazała roku [...] jako daty dokonywania podłączeń. Nadto w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono metody przyjętej dla wskazania dnia
1 kwietnia 2014 r. jako daty początkowej umieszczenia w pasie drogowym
ul. [...] jednej z szafek objętych postępowaniem. Organ skupił się wyłącznie na matematycznych wyliczeniach długości kabla oraz powierzchni zajętych szafek, ignorując kwestię ustalenia inwestora oraz początkowej daty naruszenia.
Skarżąca podniosła ponadto, że przepis art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych wprowadzony został do ustawy nowelizacją dokonaną ustawą z dnia
14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie 9 grudnia 2003 r. Powyższe oznacza, że podstawę
do naliczenia ewentualnej kary pieniężnej za zajęcie pasa bez zezwolenia mogą stanowić jedynie uchwały wydane po tej dacie. Uchwała Nr XXII/196/04 z dnia
29 września 2004 r. Rady Miasta Białogard w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest Miasto Białogard nie określa zasad obliczania opłaty dla zdarzeń istniejących przed datą wejścia jej w życie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie Kolegium kwestionowana decyzja nie narusza przepisów art. 7, 77
i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a przyjęte w niej ustalenia w zakresie faktu zajęcia pasa drogowego, przedmiotu tego zajęcia oraz podmiotu, który ten pas zajął i który był zobligowany do uzyskania odpowiedniego zezwolenia stanowią logiczną konsekwencję zgromadzonego materiału dowodowego i nie zostały skutecznie przez stronę skarżącą podważone.
Zdaniem organu spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego oraz początkowej daty tego zajęcia.
W tym zakresie Kolegium w pełni podzieliło pogląd organu I instancji, że podmiotem tym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa, a kabel ułożony został najpóźniej
w 2002 r. Kolegium podkreśliło, że w sytuacji, gdy Spółdzielnia posiada własną telewizję kablową i przyjmuje zlecenia na jej prowadzenie wraz z sygnałem internetu
do indywidualnych lokali oraz czerpie z tego korzyści w postaci opłaty określonej
w umowie zawartej z abonentami, to dowodzenie, iż nie ponosi ona odpowiedzialności za umieszczenie kabli i skrzynek w pasie drogowym bez zezwolenia, stanowiłoby ustalenie faktów wbrew logice. Skoro, to skarżąca zajęła pas drogowy pod kable i skrzynki telewizji kablowej bez zezwolenia zarządcy drogi, to w oparciu o obowiązujące przepisy należało wymierzyć jej karę pieniężną.
Organ nie podzielił zarzutów odwołania, wywodząc, że skarżąca kwestionując jedynie gołosłownie ustalenia organu I instancji nie podała żadnych dowodów wskazujących, że sporne instalacje zostały umieszczone w pasie drogowym przez inny podmiot. Świadkowie przedłożyli natomiast umowy abonenckie o świadczenie usług dostępu do internetu za pomocą sieci multimedialnej Telewizji Kablowej nr [...] r., a L. K. zeznał, że z usług telewizji kablowej korzysta od [...] r., czyli momentu zakończenia budowy domku jednorodzinnego i przystąpienia do jego użytkowania. W oparciu o powyższe organ przyjął, że szafka nr [...] oraz kable telewizji kablowej jako urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, zostały umieszczone w pasie drogowym nie później niż w dniu [...] r., natomiast szafka nr [...] przy posesji [...] umieszczona jest od dnia [...]
Organ nadmienił, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym toczą się jeszcze inne sprawy ze skarg Spółdzielni Mieszkaniowej o zajęcie pasa drogowego, co dowodzi, że Spółdzielnia Mieszkaniowa notorycznie naruszała przepisy dotyczące zajęcia pasa drogowego.
Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. wskazując, że uzasadnienie badanej decyzji jest precyzyjne, logiczne, ukierunkowane na ocenę dowodów i ustalonych na tej podstawie faktów oraz ich subsumpcji pod odpowiedni przepis prawa. Organ I instancji przedłożył uchwałę Rady Miasta Białogard Nr XL/412/02 z 26 kwietnia 2002 r. w sprawie zaliczenia dróg (ulic) na obszarze miasta Białogard do kategorii dróg (ulic) gminnych (miejskich), uchwałę Nr XLII/307/09 Rady Miejskiej Białogardu z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg gminnych (ulic) w Białogardzie oraz uchwałę Nr XLVI/339/2013 Rady Miejskiej Białogardu z 27 listopada 2013 r. ustalającą wysokość stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest Miasto Białogard.
Na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Białogardzka Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji powieliła zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a. wniosła o zobowiązanie Burmistrza Miasta do przedłożenia oryginału ostatecznej decyzji Wojewody
w przedmiocie przejścia na własność jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną wchodzącą w obręb ul. [...] na okoliczność wykazania istnienia po stronie Burmistrza kompetencji do wydawania decyzji w przedmiocie nakładania kar za zajęcie pasa drogowego oraz przeprowadzenie dowodu z uchwały Nr XXII/196/04 z dnia 29 września 2004 r. Rady Miasta Białogard w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest miasto Białogard na okoliczność ustalenia zgodności z prawem wysokości podstawy naliczonej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
Skarżąca ponownie zaznaczyła, że w dalszym ciągu nie ustalono, kto jest właścicielem spornych urządzeń, a datę początkową ich umieszczenia wyznaczono w oparciu o hipotetyczne przypuszczenia wynikające z zeznań świadków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia podtrzymało stanowisko wyrażone
w przedmiotowej sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. Spółdzielnia Mieszkaniowa powtórzyła argumentację dotycząca nieprawidłowego ustalenia przez organ stawki opłaty za 1 m2, wskazując, że przepis art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych został wprowadzony do ustawy nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie 14 dni od ogłoszenia, tj. 9 grudnia 2003 r., co oznacza, że podstawę do naliczenia ewentualnej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia mogą stanowić jedynie uchwały wydane po tej dacie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem,
tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skutkują wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga okazała się uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty podnoszone w skardze są trafne.
Za błędne należy bowiem uznać stanowisko, zgodnie z którym w realiach niniejszej sprawy niezbędne było ustalenie kto fizycznie umieścił urządzenia w pasie drogowym - w celu ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za samowolne zajęcie pasa drogowego.
W ocenie Sądu, wystarczającym w tym wypadku jest ustalenie dokonane przez organy obu instancji, że to skarżąca – działając jako inwestor – umieściła w pasie drogowym drogi gminnej przedmiotowe skrzynki oraz kable do transmisji sygnału rtv i dwukierunkowej transmisji danych nie posiadając ku temu odpowiedniego zezwolenia.
W tej mierze Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt. II SA/Sz 794/13 (także ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję w przedmiocie ustalenia kary za samowolne zajęcie pasa drogowego).
W omawianej sprawie Sąd zgodził się z Kolegium, że pojęcie inwestora interpretować trzeba w kontekście art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, który wiąże zagadnienie lokalizowania w pasie drogowym obiektów budowlanych
z prawem budowlanym poprzez wskazanie konieczności, w określonych w przepisie sytuacjach, uzyskania poza zgodą zarządcy drogi, także decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji, gdy Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada własną telewizję kablową tzw. Telewizję Kablową i przyjmuje zlecenia na jej doprowadzenie wraz z sygnałem Internetu do indywidualnych lokali oraz czerpie z tego korzyści w postaci opłaty określonej w umowie zawartej z abonentem, to dowodzenie, że to właściciel lokalu, który zamówił usługę polegającą na doprowadzeniu sygnału Internetu i jako jedyny korzysta z przedmiotowej skrzynki, jest inwestorem zobligowanym do uzyskania odpowiedniego zezwolenia stanowiłoby ustalenie wbrew logice faktów.
Podzielając w pełni powyższe stanowisko, należy uznać, że to skarżąca Spółdzielnia ponosi odpowiedzialność administracyjnoprawną, skoro zajęła pas drogowy ul. [...] pod skrzynki telewizji kablowej a także kable do transmisji sygnału rtv i dwukierunkowej transmisji danych nie posiadając ku temu zezwolenia zarządcy drogi, a zatem ustalenia organów obu instancji w tym zakresie okazały się prawidłowe.
Natomiast za uzasadniony należy uznać zarzut niewyjaśnienia przez organy obu instancji kiedy przedmiotowe urządzenia zostały umieszczone w pasie drogowym ul. [...] co ma bezpośredni wpływ na wysokość wyliczonej przez Burmistrza kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260), za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Stosownie do art. 40 ust. 5 opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, tj. w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim.
W realiach niniejszej sprawy, wobec zajęcia pasa drogowego pod urządzenie infrastruktury technicznej, a do takich trafnie organ zaliczył urządzenia sieci multimedialnej, karę należało wymierzyć w oparciu o powyższy przepis, a zatem należało ustalić stawkę opłaty i powierzchnię rzutu poziomego urządzenia oraz liczbę dni zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia.
Dokonane przez organ wyliczenie nie może być jednak uznane za w pełni prawidłowe ponieważ organ ten przyjął za datę umieszczenia wszystkich urządzeń w pasie drogowym, poza skrzynką nr [... ] (co do której przyjął datę – [...] r. podczas gdy ustalenie to nie znajduje pełnego potwierdzenia
w zebranym materiale dowodowym. O ile można się zgodzić, że taka data może być przyjęta w wypadku umieszczenia skrzynki nr [...] , znajdującej się przy posesji nr [...] ponieważ właściciel tej posesji – L. K. potwierdził wykonanie przyłącza telewizji kablowej co najmniej od daty zgłoszenia zakończenia budowy domu jednorodzinnego tj. [...] r. (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] r. - w aktach administracyjnych), o tyle nie może być mowy o przyjęciu wspomnianej daty odnośnie skrzynek nr [...] jak również odnośnie kabla biegnącego od skrzynki nr [...] do skrzynki nr [...] a także kabla biegnącego od skrzynki nr [...] . Organ nie przedstawił bowiem żadnego miarodajnego dowodu wskazującego na taką właśnie datę umieszczenia tychże urządzeń w pasie drogowym ul. [...]
W szczególności organ nie uzyskał jakichkolwiek informacji czy dokumentów wskazujących na datę umieszczenia w pasie drogowym skrzynki nr [...]m jak również potwierdzających datę położenia kabla prowadzącego od skrzynki nr [...] do skrzynki nr [...] (przy posesji nr [...] ) oraz kabla prowadzącego od skrzynki nr [...] - w dniu [...] r. Wręcz przeciwnie, twierdzenia świadka W. K. – właściciela budynku przy ul.[...] – wskazują, że w trakcie prac budowlanych prowadzonych na tej ulicy nie tylko postawiono szafkę nr [...] przy posesji nr [...] (organ przyjął w tym wypadku datę [.] r.) ale także przeciągnięto kabel od szafki przy posesji nr [...] do szafki przy posesji nr [...] . Naliczenie zatem opłaty (a następnie kary) za zajęcie pasa drogowego a także jezdni na opisanych odcinkach jak również za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia skrzynki nr 1 za okres od dnia [....] r. (w świetle zgromadzonych dowodów) należy uznać za nieuzasadnione. Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest także przyjęta przez organ data umieszczenia w pasie drogowym skrzynki nr [...] r. Co prawda świadek L. K. wskazał, że wspomnianą skrzynkę przy posesji nr [...] umieszczono w trakcie prac budowlanych prowadzonych na ulicy [...] , zaś jak wynika z notatki służbowej z dnia [...] r. na tej ulicy trwały prace związane z zadaniem inwestycyjnym pod nazwą "Przebudowa ulicy[...] ", jednakże powyższe w żadnym razie nie potwierdza daty umieszczenia opisanej szafki przyjętej przez organ – tj. [...] r. Organ I instancji powyższej kwestii nie wyjaśnił, zaś organ odwoławczy przyjął, że szafka nr [...] "umieszczona jest od dnia [...] r.", nie uzasadniając powyższego stanowiska w żaden sposób.
Za słuszne należy też uznać stanowisko skarżącej odnośnie niezweryfikowania przez organ kwestii ustalenia stawki opłat za 1 m2 powierzchni pasa drogowego zgodnie z obowiązującymi przepisami – za okres przed wejściem w życie uchwały nr XXII/196/04 z dnia 29 września 2004 r. Rady Miasta Białogard w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest Miasto
Jak słusznie zauważyła skarżąca przepis art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego,
w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, został wprowadzony do ustawy nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 14 listopada 2003 r.
o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 9 grudnia 2003 r.
W niniejszej sprawie organy nie powołały się na jakąkolwiek uchwałę poprzedzającą uchwałę nr XXII/196/04 Rady Miejskiej Białogardu z dnia 29 września 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest Miasto. Opisana wyżej uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa przy czym nie zawiera ona regulacji dotyczących zasad obliczania opłaty dla zdarzeń zaistniałych przed datą jej wejścia w życie.
Organy nie wskazały jakiejkolwiek podstawy naliczenia opłat (a następnie kary) za okres sprzed wejścia w życie tejże uchwały.
Zdaniem Sądu należy w pełni podzielić stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2008 r. (sygn. akt III SA/Kr 1001/07), zgodnie z którym "nie może być nałożona kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego w wysokości określonej na podstawie przepisu nieobowiązującego w okresie, za który nakładany jest obowiązek lub wymierzana kara". W omawianej sprawie Sąd przyjął, że uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 28 kwietnia 2004 r. nr XLV/424/04 określa w § 9, że wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego (które to ogłoszenie nastąpiło w dniu 15 maja 2004 r.) i nie zawiera przy tym postanowień odnoszących się do zdarzeń - polegających na zajmowaniu pasa drogowego bez zezwolenia - już istniejących w dniu jej wejścia w życie. Zgodnie z zasadami interpretacji tego typu regulacji Sąd ten uznał, że określone w uchwale stawki za zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia, obowiązywały od dnia 29 maja 2004 r. i mogły stanowić podstawę do nakładania kar w oparciu o te stawki obliczonych do takich zdarzeń, dopiero od tego dnia, choćby faktycznie takie zdarzenia istniały już przed wejściem w życie uchwały.
Analogiczna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie bowiem brak jest jakichkolwiek uchwał Rady Miasta regulujących omawiane kwestie przed datą wejścia w życie opisanej wyżej uchwały z dnia 29 września 2004 r.
Reasumując Sąd uznał, że w prowadzonym przez organy obu instancji postępowaniu administracyjnym, nie dopełniono obowiązków wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nie odniosły się do wszystkich istotnych kwestii występujących w tejże sprawie. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie, przepisów z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało w konsekwencji wydaniem rozstrzygnięcia, które zostało oparte na niekompletnych ustaleniach, a co za tym idzie nie zawierało uzasadnienia o pełnej treści. Biorąc pod uwagę przy tym zakres i wagę dostrzeżonych wadliwości, dla końcowego załatwienia sprawy, konieczne okazało się uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji Kolegium, ale również uchylenie decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentu: "poprzez zobowiązanie organu administracji publicznej – Burmistrza miasta do przedłożenia oryginału ostatecznej decyzji Wojewody w przedmiocie przejścia na własność jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną wchodzącą w obręb ulicy [...] ", należy wskazać, że jego przeprowadzenie nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Z kolei wniosek o przeprowadzenie dowodu z uchwały nr XXII/196/04 z dnia 29 września 2004 r. Rady Miasta Białogard w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest Miasto na okoliczność ustalenia zgodności z prawem wysokości podstawy naliczonej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego okazał się bezprzedmiotowy ponieważ w aktach administracyjnych znajduje się wspomniana uchwała.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu, uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym zakresie, a następnie podjąć rozstrzygnięcie i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym. O ile faktycznie w przypadku ul. [...] – zgodnie z twierdzeniem skarżącej – zachodzą wątpliwości co do przejścia na własność jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (dotychczas skarżąca nie wskazała konkretnych okoliczności powodujących takie wątpliwości) to wyjaśnienia może wymagać także i ta kwestia.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205
§ 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14
ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września
2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego
z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło