II SA/Sz 142/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi C. i E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości I u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] r. Nr [...], II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących C. i E. P. kwotę [...] zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. Państwo C. i E. P. zwrócili się do Prezydenta Miasta [...] nabycie prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...] w obrębie [...], oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...] m (kw), stanowiącej własność gminy Miasto - [...], której są użytkownikami wieczystymi. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Prezydent Miasta [...] odmówił nabycia własności powyższej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001r., Nr 113, poz. 1209 ze zm.) stanowi, że osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, iż wnioskodawcy nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego z dnia 20 maja 1982r. od Skarbu Państwa. Budynek mieszkalny przy ul. [...]nr [...] został zgłoszony do użytkowania w dniu [...] r., co jednoznacznie wynika z zaświadczenia Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami. W związku z tym, Prezydent Miasta [...] uznał, iż w dniu [...] r. nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkaniowe, a zatem nie została spełniona jedna z ustawowych przesłanek nabycia własności nieruchomości, będącej przedmiotem użytkowania wieczystego, i z tej przyczyny odmówiono uwzględnienia wniosku. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r. została zaskarżona odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przez C. i E. P. Odwołujący się zarzucili organowi I instancji błędną wykładnię prawa materialnego, mającą postać nieuzasadnionego przyjęcia, iż pojęcie "nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe" oznacza nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym zgłoszonym do użytkowania. Stwierdzili oni, iż na nieruchomości, która została oddana w użytkowanie wieczyste wznieśli dom mieszkalny w latach 1982-1990, a także podnieśli, że w dniu [...]r. nieruchomość ta była zabudowana budynkiem w stanie surowym. Państwo P. wskazali, iż zgodnie z art. 62 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za rozpoczęcie budowy uważa się wybudowanie fundamentów, a za zakończenie budowy wybudowanie budynku w stanie surowym zamkniętym. Zdaniem odwołujących się, który opierali się na powyższej definicji, "nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe", to taka nieruchomość, na której stoi budynek w stanie surowym, a nie taki budynek, który został oddany do użytkowania. Pismem uzupełniającym z dnia [...]r. odwołujący się złożyli szereg dokumentów, mających przedstawić, na jakim etapie znajdowała się budowa domu na nieruchomości przy ulicy [...] nr [...] w dniu [...]r. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż w istocie odwołujący się byli w dniu [...]r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, tj. [...]r. współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, zatem jeden z warunków nabycia własności nieruchomości był spełniony. Natomiast warunek zabudowy nieruchomości na cele mieszkaniowe nie został spełniony. W ocenie organu, rozpoczęcie użytkowania budynku nastąpiło w dniu [...]r., czyli w dniu zgłoszenia użytkowania w Urzędzie Miejskim w [...]. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zgłoszenie obiektu budowlanego jest okolicznością potwierdzającą zabudowę nieruchomości na cele mieszkaniowe. Do czasu zgłoszenia inwestycja jest w trakcie realizacji. Podsumowując, skoro zatem nieruchomość nie była w dniu [...]r. zabudowana na cele mieszkaniowe, wnioskodawcy nie spełnili wszystkich warunków do nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, której są użytkownikami wieczystymi. Ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie zgodzili się C. i E. P., którzy zaskarżyli decyzję organu z dnia [...]r., składając w dniu [...]r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji wydanej w przedmiotowej sprawie, wskazując na naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację pojęcia "nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko. Następnie skarżący wnieśli pismo uzupełniające z dnia [...]r. w którym poparli swoją skargę, wskazali na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2005r., który ich zdaniem potwierdza stanowisko strony skarżącej oraz wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2005r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mając na uwadze zakres kompetencji sądu oraz stan faktyczny i prawny sprawy należy uznać, że skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001r., Nr 113, poz. 1209 ze zm.) osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości. Wynika z tego, iż ustawa stawia przed nabywcą dwa warunki. Brzmienie powyższego przepisu, a w szczególności użyty spójnik "oraz" pomiędzy obiema datami, wskazuje, iż do nabycia prawa własności wymagane jest legitymowanie się prawem użytkowania wieczystego nieprzerwanie w okresie między dniem 26 maja 1990r. a dniem 24 października 2001r. przez ten sam podmiot. Ten warunek został spełniony w przedmiotowej sprawie. Z akt administracyjnych wynika, iż C. i E. P. byli użytkownikami nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...] w obrębie [...], oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...] m (kw), stanowiącej własność gminy [...], zarówno w dniu [...] roku, jak i w dniu [...] roku. Z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości wynika, iż stwierdzenie nabycia prawa własności może nastąpić jedynie w odniesieniu do pewnych rodzajów nieruchomości. Ustawodawca ustanowił bowiem drugi warunek, przewidując, iż prawo własności mogą nabyć użytkownicy czy współużytkownicy wieczyści nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Przepisy ustawy nie precyzują pojęcia "nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe". Zdefiniowanie go jest niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż jego interpretacja jest przedmiotem sporu. Zdaniem organu I i II instancji nieruchomość jest zabudowana od momentu zgłoszenia do użytkowania budynku, znajdującego się na niej. Dlatego też okres przed zgłoszeniem użytkowania budynku mieszkalnego nie został zaliczony jako okres użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe. Nie zgadzają się z tym skarżący, twierdząc iż ustawodawcy chodziło o nieruchomość zabudowaną budynkiem, będącym w stanie "surowym zamkniętym". Analizując powyższe pojęcie można odwołać się do wypracowanej przez orzecznictwo na gruncie wykładni przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami koncepcji "nieruchomości zabudowanej". W wyroku z dnia 10 października 2000r. (sygn. akt V CKN 96/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 34) Sąd Najwyższy, interpretując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące przysługującego gminie prawa pierwokupu, przyjął, że normatywną podstawą dla ustalenia, czy nieruchomość jest zabudowana, czy też nie spełnia wymogów zabudowy, powinna być ustawowa definicja "zakończenie zabudowy" z art. 62 ust. 3 wskazanej ustawy. Przepis ten stanowi, iż za rozpoczęcie zabudowy uważa się wybudowanie fundamentów, a za moment zakończenia zabudowy wybudowanie budynku w stanie surowym zamkniętym. Dlatego też na gruncie niniejszej sprawy można uznać, iż o tym, że nieruchomość jest zabudowana, przesądza stan surowy zamknięty znajdującego się na tej nieruchomości budynku, a co najmniej taki stopień zaawansowania inwestycji, by można było stwierdzić, iż wznoszony budynek będzie służyć celom mieszkaniowym. Skarżący w latach 1982 - 1990 wznosili budynek mieszkalny na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...]. Stan postępu robót potwierdzają akta administracyjne i występujące w nich dokumenty, między innymi wniosek z dnia 25 marca 1985 roku, kierowany do Urzędu Miejskiego w [...], na którym kierownik budowy potwierdził, iż budynek znajdował się w tym momencie w stanie surowym zamkniętym. Ponadto, z uzasadnienia decyzji Urzędu Miejskiego z dnia 17 września 1987 roku, w której przedłużono termin zakończenia budowy wynika, iż na dzień 5 sierpnia 1987 roku roboty budowlane wykonane zostały do częściowego stanu wykończenia wewnętrznego. Zarówno te, jak i inne dokumenty potwierdzają, iż jeszcze przed datą 26 maja 1990 roku, na nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego znajdował się budynek, będący w stanie co najmniej surowym, który został wybudowany na cele mieszkaniowe skarżących. Dlatego też należy uznać, iż jeszcze przed tą datą miały faktycznie miejsce co najmniej znacznie zaawansowane prace nad zabudową nieruchomości na cele mieszkaniowe, a fakt iż budynek osiągnął już etap "stanu surowego" upoważnia do stwierdzenia, z punktu widzenia przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, iż zabudowa została zakończona. W ocenie Sądu, organy administracyjne błędnie przyjęły, iż o nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe możemy mówić dopiero od momentu zgłoszenia wybudowanego budynku do użytkowania. W świetle powyższych przepisów nie można się zgodzić ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w, iż do momentu zgłoszenia użytkowania budynku inwestycja zabudowy nieruchomości jest w trakcie realizacji. Jeżeli zatem użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty rozpoczął przed dniem 26 maja 1990 roku działania zmierzające do zabudowy gruntu na cele mieszkaniowe i zrealizował zabudowę tak, że można mówić że jest użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym zabudowanego gruntu w tym dniu oraz w dniu 24 października 2001r., a tak jest w przedmiotowej sprawie, należy uznać, iż spełnione zostały przesłanki z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. W związku z tym organ powinien uwzględnić wniosek C. i E. P. o nabycie prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...]. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.