II SA/Sz 142/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-04-13
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który zaciągnął kredyty na rozwój gospodarstwa, może zostać uznany za osobę ubogą i zwolniony od kosztów sądowych, jeśli nie udokumentował w pełni swojej sytuacji majątkowej i kosztów utrzymania?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych wiązałoby się z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. Zaciągnięcie kredytów na rozwój gospodarstwa świadczy o jego możliwościach płatniczych, a niepełne udokumentowanie sytuacji majątkowej i kosztów utrzymania uniemożliwia ocenę jego faktycznej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na decyzję Wojewody odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją materialną rodziny. Mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji, skarżący przedłożył niepełne dowody dotyczące swojej sytuacji majątkowej i kosztów utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 kwietnia 2010 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
A. S, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Wojewody [..] z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę osiedla domów mieszkalnych wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w [...] udzielonego [...] Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[..] " Spółce z o.o.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 200 zł skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieważ mieszka z żoną i 10 letnią córką i nikt z członków rodziny nie uzyskuje dochodów. Skarżący oświadczył, że wraz z żoną utrzymuje się z pomocy jego matki (renta ok. [...] zł miesięcznie) i pomocy teściów od których otrzymuje ok. [...] zł miesięcznie. A. S. podał, że posiada dom o pow. 50 m2 i nieruchomość rolną o pow. 6 ha, nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast obciążony kredytami na szklarnię i samochód które zaciągnął zanim rozpoczęły się problemy z zalewaniem i obecnie ma problemy z ich spłatą. Wskazał, że żona w lutym 2010 r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej która nie przynosi dochodów, natomiast dochody skarżącego za rok ubiegły były obniżone i wynosiły ok. 20 000 zł z powodu tego, że wnioskodawca od trzech lat jest podtapiany co pozbawia go możliwości prowadzenia wczesnej produkcji która stanowiła główny dochód jego rodziny. Skarżący podał, że comiesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. [..] zł, obsługa kredytów ok. [..] zł, a na rozpoczęcie produkcji w roku bieżącym zaciągnął pożyczki u rodziny.
Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [..] r. wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni dowodów dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów:
- dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu i inne niezbędne wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i jego żony rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- kserokopii ostatniej decyzji dotyczącej podatku rolnego i podatku od nieruchomości,
- oświadczenia dotyczącego rodzaju i miejsca prowadzenia działalności przez żonę,
- dowodów potwierdzających wysokość rat kredytu (kserokopie umów kredytowych i harmonogramy spłat),
- oświadczenia dotyczącego otrzymywania dopłat bezpośrednich,
- zaświadczania z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat.
W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca oświadczył, że posiada dwa konta bankowe, jedno w banku[...] SA które jest zajęte przez komornika, a drugie w banku [...] SA na którym nie ma żadnych środków i na które są wpłacane tylko odsetki od kredytu na szklarnie. Wskazał, że żona zajmuje się sprzedażą materiałów reklamowych, działalność prowadzi w domu ale nie uzyskuje z niej dochodu, ma konto w [...] na którym nie ma żadnych środków. Skarżący oświadczył, że otrzymuje dopłaty bezpośrednie w kwocie ok. [..] zł rocznie, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, tylko z pomocy rodziny. Do pisma załączył kserokopię decyzji Prezydenta Miasta [...] ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2010 r. na kwotę [...] zł. Decyzja ta dotyczy gruntów ornych o pow. [...] ha i nieużytku o pow.[...] ha oraz budynku mieszkalnego o pow. 50 m2. Skarżący przedłożył także kserokopię aneksu nr 5 do umowy z dnia 29 kwietnia 2004 r. zawartej z bankiem [...] SA a dotyczącej preferencyjnego kredytu inwestycyjnego na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych, a także proponowany harmonogram spłat.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie, wynoszą na obecnym stadium postępowania 200 zł, tyle bowiem wynosi wpis sądowy od skargi na decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania administracyjnego.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że wraz z żoną i córką utrzymuje się wyłącznie z pomocy rodziny w kwocie ok. [...] zł miesięcznie, a comiesięczne koszty utrzymania i koszty odsetek od kredytów wynoszą ok. [...] zł, czyli przewyższają deklarowane dochody. Pomimo tego żona prowadzi działalność gospodarczą która nie przynosi zysku. Mimo braku jakichkolwiek dochodów, wnioskodawca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Z przesłanego aneksu nr 5 do umowy kredytowej wynika, że same tylko raty kapitałowe i odsetkowe jakie skarżący zobowiązał się spłacić na rzecz banku BPH wynoszą w bieżącym roku [...] zł i są płatne w dwóch ratach. Skarżący nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, nie udokumentował jakichkolwiek kosztów utrzymania, a przedłożona decyzja dotycząca podatku rolnego i podatku od nieruchomości dotyczy tylko części gruntów wnioskodawcy.
Złożone oświadczenie o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wnioskodawcy nie było pełne i nie pozwalało na ocenę sytuacji majątkowej skarżącego. Wezwanie referendarza sądowego A. S. wykonał tylko częściowo, a przedłożone dowody nie pozwoliły na ocenę jakimi środkami dysponuje skarżący i na jakim poziomie kształtują się jego koszty utrzymania. Natomiast okoliczność, że skarżący zaciągnął kredyty na rozwój prowadzonego gospodarstwa świadczy o jego możliwościach płatniczych i wyłącza możliwość uznania wnioskodawcy za osobę ubogą. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania by skarżący uprawdopodobnił, że poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło