II SA/Sz 1422/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącego S. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 8, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a oraz art. 33 ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.z.i.r.p." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej: "k.p.a.", Starosta [...] orzekł o utracie przez S. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i o utracie prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych z ww. dniem z powodu niepodjęcia zatrudnienia po otrzymaniu skierowania. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wyjaśnił, że strona w dniu [...] r. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna i potwierdziła własnoręcznym podpisem zapoznanie się z prawami i obowiązkami osoby bezrobotnej. W dniu [...] r. bezrobotny zgłosił się do urzędu pracy i wydano mu skierowanie do pracy na stanowisko – pracownik produkcji obsługi linii montażowej do pracodawcy: [...]. W tym dniu bezrobotny zapoznał się z informacją o prawach i obowiązkach osoby kierowanej do pracy oraz o konsekwencjach wynikających z niepodjęcia pracy po otrzymaniu skierowania. W dniu [...] r. bezrobotny przedłożył organowi skierowanie do pracy z wpisem, że nie zostanie zatrudniony z powodu "braku możliwości wykonywania pracy w wymuszonej pozycji na montażu". Organ podniósł, że w tym samym dniu bezrobotny złożył oświadczenie: "nie mogę podjąć pracy w firmie [...]" ze względu na ogólny stan zdrowia: choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, nadciśnienie tętnicze, endoproteza stawu biodrowego". W związku z powyższym, organ skierował bezrobotnego do lekarza medycyny pracy w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na stanowisku pracownik produkcji obsługi linii montażowej. Organ wskazał, że w dniu [...] r. bezrobotny w karcie rejestracyjnej złożył podpis, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Zdaniem organu, proponowane stanowisko pracy było dla strony odpowiednią propozycją pracy w świetle u.p.z.i.r.p. Z zaświadczenia lekarza medycyny pracy z dnia 20 września 2017 r. wynika brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na proponowanym stanowisku pracy. Organ w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 8 u.p.z.i.r.p., uznał, że po otrzymaniu skierowania strona nie podjęła zatrudnienia i należało ją pozbawić statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. oraz prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. S. K. wniósł odwołanie od ww. decyzji, w którym podał, że był zainteresowany pracą, jednak chcąc być uczciwym wobec przyszłego pracodawcy powiedział o swoich problemach zdrowotnych. Podniósł, że poszukuje pracy, lecz niestety nie każdą może podjąć. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 8 u.p.z.i.r.p., Wojewoda Z. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Organ odwoławczy przedstawił ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym fakt, iż w dniu [...] r. bezrobotny zgłosił się do pracodawcy ze skierowaniem. Na druku skierowania w rubryce "Kandydat nie zostanie zatrudniony z powodu", pracodawca zamieścił adnotację: "brak możliwości wykonywania pracy w wymuszonej pozycji montażu". W opinii lekarza medycyny pracy, który przeprowadził badanie S. K., bezrobotny jest zdolny do pracy na zaproponowanym mu stanowisku pracy. W ocenie organu odwoławczego, w przypadku strony bezspornie zaszły przesłanki do zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 8 u.p.z.i.r.p. Przyczyny podane przez stronę w dniu [...] r., nie mogą stanowić uzasadnionych przyczyn niepodjęcia zatrudnienia. Kwestie te mogłyby być uznane za usprawiedliwione, gdyby strona podważała w sensie prawnym – niezgodność oferty, niemożność podjęcia tej pracy z uwagi na stan zdrowia. Wobec jednoczesnego braku przeciwwskazań do jej wykonywania, ww. kwestie nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny niepodjęcia zatrudnienia. Organ przedstawił definicję odpowiedniej pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.z.i.r.p. i wskazał, że pracodawca w złożonej ofercie proponuje zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę na czas określony, tj. 2 lat, w wymiarze czasu pracy wynoszącym pełny etat, z wynagrodzeniem co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zdaniem organu, dla oceny sytuacji strony, istotne jest jej oświadczenie z dnia [...] r. o odmowie oferowanego i odpowiadającego definicji odpowiedniej pracy zatrudnienia, i – według organu – tego oświadczenia strona nie kwestionuje. W odwołaniu strona sama podała, że również pracodawcy wskazywała na problemy zdrowotne oraz że nie każdą pracę jest w stanie podjąć. Powyższe wprost wskazuje, że strona nie była zainteresowana podjęciem zatrudnienia już w dniu, w którym zgłosiła się do pracodawcy i sama dokonała u pracodawcy oceny swojego stanu zdrowia, a nie na podstawie opinii właściwego organu. Organ uznał, że tak złożone dwa oświadczenia bezrobotnego oznaczają, że do niego nie jest adresowana ustawa u.p.z.i.r.p. Świadczą one, że strona nie jest osoba bezrobotną i gotową do podjęcia zatrudnienia zaoferowanego przez urząd pracy. S. K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz decyzji poprzedzającej organu I instancji. Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 33 ust. 4 pkt 8 u.p.z.i.r.p., poprzez uznanie, że skarżący nie podjął zatrudnienia po otrzymaniu skierowania, kiedy to pracownica pracodawcy po rozmowie kwalifikacyjnej ze skarżącym stwierdziła brak zainteresowania jego zatrudnienia, w związku z jego stanem zdrowia, - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przesłuchania w charakterze świadka pracownicy pracodawcy, która przeprowadziła ze skarżącym rozmowę kwalifikacyjną w zakresie jego zatrudnienia, która po rozmowie z nim stwierdziła brak możliwości jego zatrudnienia z powodu stanu zdrowia, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi S. K. wskazał, że po otrzymaniu skierowania do pracy i po telefonicznym uzgodnieniu terminu, zgłosił się do pracodawcy, gdzie osoba reprezentująca Spółkę w zakresie zatrudnienia przeanalizowała CV skarżącego i przeprowadziła z nim rozmowę kwalifikacyjną. Skarżący oświadczył, że był zainteresowany podjęciem pracy, jednak chcąc być uczciwym wobec przyszłego pracodawcy odpowiadał na szczegółowe pytania, w tym na pytanie o stanie jego zdrowia. Wyjaśnił, że przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy przez rok przebywał na zasiłku rehabilitacyjnym po operacji stawu biodrowego. Nie odmówił podjęcia zatrudnienia, lecz to przedstawicielka pracodawcy po rozmowie z nim stwierdziła, że nie zostanie on przyjęty do pracy z powodu braku możliwości wykonywania pracy w wymuszonej pozycji na stanowisku montażu. Skarżący uważa, że nie miał wpływu na tę decyzję pracodawcy. Podsumowując skarżący podniósł, że przyczyną niepodjęcia pracy nie była niechęć do jej podjęcia, a negatywne stanowisko w tym zakresie ewentualnego jego przyszłego pracodawcy. Uważa, że winno być przeprowadzone postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia, czy w czasie rozmowy kwalifikacyjnej skarżący odmówił pracy, czy też pracodawca nie był zainteresowany jego pracą, ze względu na wcześniejsze kłopoty ze zdrowiem. Wojewoda Z. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych z powodu niepodjęcia zatrudnienia po otrzymaniu skierowania z propozycją zatrudnienia. Zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej regulują przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065), dalej: "u.p.z.i.r.p.". Jako podstawę materialnoprawną wydania decyzji organy obu instancji orzekające w sprawie uczyniły art. 33 ust. 4 pkt 8 u.p.z.i.r.p., zgodnie z którym, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 3. W ocenie Sądu, ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie koresponduje z możliwością zastosowania ww. podstawy materialnoprawnej. W okolicznościach sprawy, bezsporne jest, że w dniu [...] r. skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do pobierania zasiłku dla bezrobotnych na 365 dni, od ww. dnia, pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę. Zgodnie ze znajdującą się w aktach administracyjnych kartą rejestracyjną oraz zgłoszeniem krajowej oferty pracy, skarżący jako bezrobotny został skierowany do pracodawcy – [...] w związku z propozycją zatrudnienia na stanowisku pracownika produkcji obsługi linii montażowej. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, ewentualna odmowa przyjęcia propozycji, nie odpowiada okolicznościom, w których organ mógł zastosować art. 33 ust. 4 pkt 8 u.p.z.i.r.p., skoro skarżący nie był kierowany na szkolenie, przygotowanie zawodowe dorosłych, staż, do wykonywania prac społecznie użytecznych (dotyczy bezrobotnego bez prawa do zasiłku) lub innej formy pomocy określonej w ustawie. Ustalona przez organ forma propozycji oferowanej bezrobotnemu, w przypadku odmowy jej przyjęcia, odpowiada hipotezie art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z.i.r.p., jednakże również na gruncie tej regulacji stan faktyczny sprawy nie pozwalał na podjęcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje, gdy osoba ta odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Istota sporu w sprawie odnosi się do ustalenia organu, że skarżący, jako osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, bez uzasadnionej przyczyny odmówił podjęcia zatrudnienia z powodu stanu zdrowia, pomimo stwierdzonego opinią lekarza specjalisty braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na proponowanym stanowisku. Należy zauważyć, że bezspornie skarżący udał się do miejsca proponowanego zatrudnienia ze stosownym skierowaniem, na którym znajduje się podpis i pieczątka pracodawcy opatrzona datą [...] r. W rubryce 17. "Kandydat nie zostanie zatrudniony z powodu" widnieje adnotacja: "Brak możliwości wykonywania pracy w wymuszonej pozycji na montażu". Z kolei w rubryce 16, w której wpisywane są przyczyny odmowy przyjęcia zatrudnienia - brak jest jakiegokolwiek wpisu. Powyższe wskazuje, iż organ dokonał wadliwej oceny okoliczności stanu faktycznego sprawy. Wynika z niego, że przyczyną braku zatrudnienia była ocena pracodawcy co do możliwości wykonywania proponowanej bezrobotnemu pracy, a nie oświadczenie skarżącego o niemożliwości jej podjęcia. Wpływu na odmienną ocenę ww. zdarzeń, nie mogła odnieść argumentacja organu oparta na opinii lekarza z zakresu medycyny pracy oraz treść oświadczenia skarżącego z dnia [...] r., iż nie może on podjąć zatrudnienia u danego pracodawcy, ze względu na ogólny stan zdrowia. Należy podkreślić, że następstwem braku zatrudnienia skarżącego było oświadczenie z dnia [...] r. złożone przez pracodawcę, po przeprowadzeniu rozmowy kwalifikacyjnej z bezrobotnym kandydatem. W odpowiednim czasie oświadczenia tego pracodawca nie cofnął, co oznacza, że oświadczenie skarżącego składane w późniejszym czasie co do możliwości zatrudnienia u tego pracodawcy było bezprzedmiotowe, a więc nie mogło odnieść skutku w postaci odmowy podjęcia zatrudnienia z przyczyn zdrowotnych, czy jakichkolwiek innych. Ponadto co istotne, skarżący zgłosił organowi zastrzeżenia co do swego stanu zdrowia, co jest zarazem obowiązkiem skarżącego, jak i jego uprawnieniem. Ostateczną ocenę tego stanu zdrowia dokonuje lekarz specjalista. W realiach niniejszej sprawy, stwierdzony przez lekarza brak przeciwskazań do podjęcia zatrudnienia, po rozmowie kwalifikacyjnej z pracodawcą, nie może jednak oznaczać, że zamiarem skarżącego była odmowa podjęcia zatrudnienia. Organ nie zebrał w odpowiednim czasie materiału dowodowego, przeczącego oświadczeniu pracodawcy odnotowanemu w skierowania do pracy. Wynika z niego, że odmowa zatrudnienia była wyborem pracodawcy, a nie skarżącego, który w rozmowie kwalifikacyjnej poinformował o przebytych chorobach i stanie swego zdrowia. Jak wynika przy tym ze znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia ZUS z dnia [...] r. oraz z [...] r., skarżący przed rejestracją jako bezrobotny, tj. w okresie [...] r. do [...] r. korzystał z zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego, a w okresie [...] r. do [...] r. ze świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia chorobowego. Świadczenia tego rodzaju przyznawane są osobom niezdolnym do pracy w okresie ich wypłacania z powodu choroby. Trudno w takiej sytuacji zarzucić skarżącemu, że jego oświadczenie dotyczące "problemów zdrowotnych" mijało się z prawdą. Należy przyjąć, że następstwa braku przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia zatrudnienia mogłyby stanowić zasadny argument do wydania decyzji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, w przypadku kolejnych propozycji pracy, które spotkałyby się z odmową skarżącego z przyczyn dotyczących jego stanu zdrowia, który został zweryfikowany przez lekarza medycyny pracy w opinii z dnia [...] r. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza wniosków organu, że strona nie była zainteresowana podjęciem zatrudnienia. Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska organu, iż to skarżący zrezygnował z zatrudnienia skoro ze skierowania do pracy wynika, że to pracodawca nie wyraził chęci zatrudnienia skarżącego. Organ nie poczynił w odpowiednim czasie ustaleń przeciwnych stanowisku strony w kwestii przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej z pracownikiem pracodawcy. W takiej sytuacji, organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w sposób istotny mający wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ wadliwie przyjął, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 33 ust. 4 pkt 8 u.p.z.i.r.p. Dla końcowego rozpatrzenia sprawy konieczne okazało się nie tylko wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, ale także wyeliminowanie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną z uzasadnieniu wyroku ocenę prawną oraz zapatrywania co do skutków oświadczenia pracodawcy o braku możliwości zatrudnienia skarżącego. Z tych względów Sąd uwzględniając skargę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r, poz. 1369 ze zm.), w pkt I wyroku, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 ww. ustawy.