II SA/Sz 143/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia [...] D.P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie "decyzję z dnia [...]." Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w przedmiocie "odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym – kasacyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] ustalającej bezterminowo (...) prawo do renty inwalidzkiej w wysokości [...]% podstawy wymiaru z powodu zaliczenia (...) do drugiej grupy inwalidzkiej oraz decyzji [...], którą ustalono (..) prawo do renty inwalidzkiej trzeciej grupy, tj. w wysokości [...]% podstawy wymiaru". Odpowiadając na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego wniósł o jej odrzucenie, bowiem sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Jednocześnie organ wyjaśnił, że skarga dotyczy w istocie pisma informacyjnego organu z dnia [...], które zostało określone przez skarżącego mianem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 w/w ustawy, kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. W myśl § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. W myśl art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosowanie do przepisu art. 2 tego Kodeksu, powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęte na skutek nie wydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 i 3 K.p.c.). Organami rentowymi są m.in. wojskowe organy emerytalne (art. 476 § 4 pkt 3 K.p.c.). Według postanowień art. 31 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.), w sprawach dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń z tego tytułu oraz w przypadku nie wydania przez organ emerytalny decyzji w tych sprawach zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego. W tym kontekście należy wyjaśniać treść art. 32 powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Przepis art. 32 ust. 2 stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu (sądu powszechnego), mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. To, że wojskowy organ emerytalny stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (może zmienić, uchylić lub unieważnić decyzje na zasadach określonych w tym Kodeksie), nie oznacza, że decyzje wydawane na podstawie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 20 grudnia 1993 r. nie są decyzjami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zasadą jest, że w sprawach nieuregulowanych w powołanej ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i mimo stosowania przez organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego przysługuje do sądu powszechnego (art. 11 i 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych żołnierzy zawodowych odwołanie do właściwego sądu powszechnego przysługuje od decyzji wojskowego organu emerytalnego oraz w przypadku nie wydania przez organ emerytalny decyzji (art. 31 ust. 4 i 5 powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez wojskowy organ emerytalny decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. Tożsame stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1426/10 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny to wniesiona przez D.P. skarga do sądu administracyjnego była niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) co skutkować musiało jej odrzuceniem.