II SA/Sz 143/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił M. M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak: [...]nakładające grzywnę w wysokości [...]zł. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym znak: [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, iż z daty stempla pocztowego znajdującego się na kopercie, w której przesłane zostało zażalenie na powyższe postanowienie wynika, iż zostało ono nadane w placówce pocztowej w dniu [...]r., a więc po terminie. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez M. M. zażalenia na ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Składając zażalenie na powyższe postanowienie skarżący wniósł jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie PINB. Uzasadniając podanie o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżący, podał m.in., iż nie zachował terminu "z uwagi na konieczność wyjazdu do pracy u zagranicznego armatora i załatwianiu szeregu spraw z tym związanych w kraju " oraz, że był w błędnym przekonaniu, iż w przedmiotowej sprawie ustanowił pełnomocnika. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 58 §1 kpa., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanką odmowy przywrócenia uchybionego terminu jest wina strony, co wymaga jednoznacznego wykazania, że strona swym działaniem lub zaniedbaniem, w postaci braku należytej staranności, uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. M. M. otrzymał przedmiotowe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w dniu [...]r. (data zwrotnego potwierdzenia odbioru poleconej przesyłki listowej) oraz został w nim prawidłowo pouczony o możliwości wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia (art. 141 Kpa). Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wskazał, że uchybił terminowi z uwagi na konieczność załatwiania spraw związanych z wyjazdem do pracy za granicę. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy uznał, iż skarżący nie wykazał, by uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od kwestionowanego postanowienia nastąpiło bez jego winy, w związku z czym, w przedmiotowej sprawie nie została spełniona konieczna do przywrócenia terminu przesłanka, o której mowa w art. 58 § 1 Kpa, tj. osoba zainteresowana nie udowodniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Powyższe postanowienie M. M. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, iż wydane ono zostało z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w roku [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawach samowoli budowlanych dokonanej przez skarżącego w latach [...] na działce nr [...] w [...]. W trakcie przedmiotowego postępowania administracyjnego skarżący przedłożył organowi I instancji wymagane prawem dowody, konsekwencją czego było prawomocne zakończenie umorzeniem większości spraw. Organ I instancji pozostawił jednak bez rozpoznania wniosek skarżącego w sprawie zalegalizowania wymiany pokrycia dachu nad przybudówką, mimo iż przedłożył on wymagane prawem dokumenty. Organ ten całkowicie pominął także dyspozycję zawartą w art.35 kpa, co do terminów załatwiania spraw. Mimo ustawowego okresu do załatwienia sprawy, organ po sześciu latach od wszczęcia postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdza naruszenie norm prawa budowlanego i ukarał skarżącego nakazem rozbiórki daszku, mimo, że był on wybudowany w roku [...], a po zakupieniu w roku [...] dachówki ceramicznej został przełożony. Przełożenie to nie spowodowało jakiegokolwiek zwiększenia powierzchni użytkowej budynku, jak również nie wpłynęło w jakikolwiek sposób na użytkowanie obiektu. Prace te wykonane w latach [...] były zrealizowane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz koncepcją architektoniczno – urbanistyczną gminy. Mimo tych faktów oraz wbrew zasadom kodeksu postępowania administracyjnego organ nałożył na skarżącego obowiązek "rozebrania daszku na przybudówką" po 6 latach od wydania w sprawie restrykcyjnej decyzji. Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję w tej sprawie uchybił również art. 9, art. 11 kpa albowiem w roku [...], wydając decyzję w sprawie przedmiotowej przybudówki, stwierdził legalność prac budowlanych i tym samym powstanie nieużytkowego poddasza. Dokonując podziału tych prac modernizacyjnych, organ wyłączył do odrębnego postępowania element tejże przybudówki, tj.: przebudowanej konstrukcji dachowej nad tym pomieszczeniem. Konsekwencją tego jest decyzja PINB nr [...] z dnia [...]r. Tenże sam organ po ponad 5 latach od wydania ww. decyzji, postanowieniem znak sprawy: [...] z dnia [...]roku nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym znak [...]. Uwzględniając powyższe fakty – zdaniem skarżącego - trudno zgodzić się z tym, że działanie organu nadzoru budowlanego jest praworządne. Obawiając się nadchodzącej zimy i rozebrania części domu, skarżący zaciągnął kredyt bankowy i uiścił ww. grzywnę. Z uwagi na charakter pracy i konieczność przygotowania się do wyjazdu za granicę, skarżący uchybił o jeden dzień terminowi wniesienia zażalenia na ww. postanowienie organu nadzoru budowlanego. Okoliczność ta została wykorzystana przez ten organ, aby uniemożliwić merytoryczną kontrolę legalności postępowania i zasadności nakazania rozbiórki części domu skarżącego. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który narusza przepis prawa materialnego lub wydany został z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, jak również, gdy kontrolowany akt obarczony jest wadą nieważności. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, odmawiającego przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nakazującej M. M. rozbiórkę nadbudowanej konstrukcji dachowej nad przybudówką do budynku mieszkalnego, wybudowanej bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę, wykazała, iż nie narusza ono prawa. Zawarte w skardze twierdzenia, odnoszące się do ww. decyzji, nakazującej rozbiórkę, są w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe. Kwestia rozstrzygnięta powyższą decyzją ostateczną, tj. nakaz rozbiórki, nie może być rozpatrywana w postępowaniu egzekucyjnym, które ma na celu doprowadzenie do wykonania decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego lub wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z art. 16 kpa uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej obowiązek rozbiórki samowoli budowlanej nie podlega przedawnieniu w zakresie jego wykonania. Chybiony jest zatem zarzut wydania postanowienia o ukaraniu grzywną w celu przymuszenia do wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę z naruszeniem ustawowych terminów załatwiania spraw. Przedmiotem sprawy i badania w niniejszej sprawie jest jedynie zagadnienie procesowe, a w szczególności ocena, czy zaskarżone postanowienie, odmawiające przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, nakładające grzywną w celu przymuszenia, odpowiada prawu, a w szczególności treści art. 58 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Określenie "bez jego winy" oznacza stwierdzenie braku jakiegokolwiek zaniedbania ze strony zainteresowanego. Winien on wykazać lub przynajmniej uprawdopodobnić, iż nie mógł dotrzymać terminu z przyczyn od siebie niezależnych i czynił wszystko, by nie dopuścić do jego uchybienia. Okolicznością taką w zasadzie może być jedynie zdarzenie, którego strona nie mogła przewidzieć albo mu zapobiec, które uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w zakreślonym ustawowo terminie. Z treści wniosku skarżącego okoliczność taka nie wynika. Twierdzi on bowiem, iż termin nie dotrzymał "z uwagi na konieczność wyjazdu do pracy u zagranicznego armatora i załatwienia szeregu spraw z tym związanych w kraju". Stwierdzenie to – w świetle treści art. 58 § 1 kpa nie dawało podstaw do uwzględnienia wniosku. Wniesienie zażalenia nie było szczególnie czasochłonne i nie wymagało dużego nakładu pracy. Zgodnie z art. 128 kpa, który z mocy art. 144 kpa stosuje się także do zażaleń – zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia; wystarczy że z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanego przez organ I instancji aktu (tu: postanowienia o nałożeniu grzywny). Podobnie nie świadczy o braku winy błędne przekonanie strony, iż ustanowiła pełnomocnika. Ocena organu w tym zakresie jest trafna i zgodna z utrwalonym w tej kwestii orzecznictwem administracyjnym i sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.