II SA/Sz 1430/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. B. H. wezwana o uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od złożonej skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W motywach wniosku podała, że w bliskiej odległości od jej domu są już dwie farmy wiatrowe, przy czym jedna, składająca się z siedmiu wiatraków, a druga z czterech. Planowane przedsięwzięcie pod nazwą "Budowa i eksploatacja Zespołu Elektrowni Wiatrowych K." będzie trzecią farmą w bliskiej odległości od jej domu. Skarżąca już odczuwa negatywne skutki bliskości dwóch farm przejawiające się bólami głowy, rozdrażnieniem, problemami ze snem. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Opiekuje się matką, która przeszła udar mózgu. Najprawdopodobniej będzie musiała uiścić wpis w kwocie 500 zł od skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1213/16, zatem łącznie będzie musiała uiścić [...] zł, co stanowi dla niej duży wydatek. Zgromadzone na rachunkach bankowych oszczędności przeznaczone są na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką A. H. Posiadany majątek to 1/4 udziału w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł, ¼ udziału w gruntach ornych o powierzchni [...] , ¼ udziału w gruntach rolnych zabudowanych o powierzchni [...] ha oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Natomiast A. H. jest właścicielką [...] udziałów w mieszkaniu o powierzchni [...] udziałów w nieruchomości o powierzchni [...] ha, [...] udziałów w gruntach rolnych zabudowanych o powierzchni [...] ha. Miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi emerytura matki w wysokości [...] zł, a ponoszone wydatki to: woda – [...] zł, wywóz śmieci – [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, energia elektryczna – [...] zł i [...] zł. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zważył: Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Jednocześnie wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów potwierdzających powyższe. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca podała, że od [...] r. poszukuje pracy, mieszka z matką i źródło ich utrzymania stanowi emerytura matki wynosząca [...] zł, a miesięczne stałe wydatki to kwota ok. [...] zł (energia elektryczna, woda, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości). Przy czym na uwadze należy mieć oszczędności wnioskodawczyni wynoszące ok. [...] tys. zł. W ocenie referendarza sądowego dysponowanie oszczędnościami rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych oraz posiadanie majątku nie wskazują, aby skarżąca znajdowała się w trudnej czy tragicznej sytuacji majątkowej. Na uwadze należy mieć również, fakt, że z przesłanego do sprawy o sygn. akt II SA/Sz 1213/16 wyciągu z konta oszczędnościowego wynika, że skarżąca nie korzysta z tych środków, co oznacza, że bieżące dochody są wystraczające na potrzeby dwuosobowego gospodarstwa domowego. Bez znaczenia pozostaje również podnoszony przez skarżącą fakt poniesienia w innej sprawie kosztów wpisu sądowego, bowiem wnosząc skargę do Sądu skarżąca winna liczyć się z koniecznością poniesienia nakładów finansowych. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom samotnym, bez źródeł stałego dochodu i majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało referendarza sądowego do przyznania jej prawa pomocy w powyższym zakresie. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.