II SA/Sz 144/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-23
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (Starosta) ma obowiązek wystąpić do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, aby móc rozpoznać wniosek o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu, jeśli pojazd został usunięty z drogi polnej, a nie z drogi w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ ten naruszył art. 138 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie przepisu o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd stwierdził, że organ administracji (Starosta) nie ma obowiązku występować do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu, jeśli pojazd nie został usunięty z drogi w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym. W takiej sytuacji organ powinien merytorycznie rozpoznać wniosek o wynagrodzenie za dozór, a nie odmawiać wszczęcia postępowania lub przekazywać sprawę do sądu powszechnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Z. S. o wynagrodzenie za dozór pojazdu, który został odholowany na jego parking strzeżony na podstawie dyspozycji Policji z powodu porzucenia. Starosta odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że pojazd nie został usunięty z drogi w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym i brak jest podstaw do wystąpienia o jego przepadek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Starosty, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania i wskazując na obowiązek Starosty wystąpienia do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu. Prokurator Okręgowy zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa o ruchu drogowym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu uchyla zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr[...] , wydanym na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Starosta G. odmówił przyznania Z. S. – na jego wniosek z dnia [...] r. wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] , za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., w kwocie [...] zł brutto.
Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez funkcjonariusza Policji Komendy Powiatowej Policji w G. , samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] został odholowany w tym dniu na parking strzeżony prowadzony przez Z. S. . Jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazano porzucenie pojazdu.
Z notatki urzędowej z dnia [...] r. sporządzonej przez funkcjonariusza Policji dokonującego interwencji wynikało, iż przedmiotowy pojazd został znaleziony w rejonie miejscowości L. , na terenie dróg polnych. Według informacji Komendy Powiatowej Policji w G. ww. pojazd został zabezpieczony na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd Rejonowy w G. , w odpowiedzi na wniosek Policji uznał, że brak jest podstaw do wdrożenia postępowania w ramach ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, Starosta G. uznał, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku Z. S. , albowiem okoliczności usunięcia pojazdu nie wypełniają kryteriów art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w szczególności wobec faktu, iż do usunięcia pojazdu doszło na drodze polnej, w okolicznościach uzasadniających twierdzenie o jego porzuceniu. W związku z powyższym organ I instancji uznał za nieznajdujące podstaw wystąpienie na podstawie art. 130a ust. 10 ww. ustawy do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, a w dalszej konsekwencji do przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu, sprawowanego przez wnioskodawcę.
Starosta wskazał, iż na inną ocenę stanu faktycznego sprawy nie może wpłynąć okoliczność błędnej kwalifikacji sytuacji faktycznej przez podmiot wydający dyspozycję usunięcia pojazdu, jak też nieuzasadnione posłużenie się w tej sytuacji formularzem właściwym dla wydania dyspozycji usunięcia pojazdu na podstawie art. 50a lub 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponadto braki postępowania karnego uniemożliwiające wdrożenie procedury likwidacji niepodjętego depozytu, w oparciu o ustawę z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów.
Pismem z dnia [...] r. Z. S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Starosty G. , żądając jego uchylenia oraz wydania orzeczenia co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu zażalenia Z. S. podniósł, iż prowadzi parking przy ul. [...] w G. dla pojazdów usuniętych z dróg na terenie Powiatu G. . W dniu [...] r., działając na podstawie art. 130a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Komenda Powiatowa Policji w G. wydała dyspozycję nr [...] usunięcia pojazdu marki [...] , nr rej. [...] . Pojazd został przyjęty na ww. parking strzeżony i jest przechowywany na parkingu do chwili obecnej. Skarżący wskazał, iż od [...] r. wielokrotnie informował organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu oraz Starostę G. , o fakcie pozostawania pojazdu na parkingu, a pisma te pozostawały bez odpowiedzi. Zakwestionował zasadność uznania organu I instancji, iż przedmiotowy pojazd nie został usunięty w warunkach przepisu art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, wskazując, iż mają do niego zastosowanie określone ww. ustawą obowiązki starosty dotyczące przejęcia pojazdu na rzecz powiatu i przyznania wynagrodzenia za jego dozór. Jak podniósł, pojazd nie został uznany za dowód rzeczowy i nie został przekazany do depozytu sądowego, nie był również przedmiotem postępowania karnego w rozumieniu Kodeksu postępowania karnego. Nieuprawnione w związku z powyższym było twierdzenie o podstawach objęcia pojazdu postępowaniem w sprawie likwidacji niepodjętego depozytu.
Skarżący podkreślił, iż zarówno Burmistrz Gminy G. w piśmie z dnia [...] r. uznał, że pojazd nie został zabezpieczony na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak też okoliczności usunięcia pojazdu bezspornie pozwalają uznać, że pojazd został usunięty z drogi w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Odwołał się do zapisu dyspozycji usunięcia pojazdu, w której jako jego przyczyna wskazane zostało pozostawienie pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, co w świetle legalnych definicji drogi i jej poszczególnych kategorii, pozwala na złożenie wniosku o usunięciu pojazdu w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz zastosowanie regulacji przejściowych przepisów art. 10,11,12 ust. 1, art. 12 ust. 2, art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
Uzasadniając wysokość żądanego wynagrodzenia, ustalonego przy uwzględnieniu dalszego pozostawania pojazdu na parkingu, a zatem obejmującego okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., na kwotę [...] zł, Z. S. wskazał na przyjęcie za jego podstawę następujących stawek opłat obowiązujących na terenie Powiatu G. ego w poszczególnych okresach dozorowania pojazdu:
* od dnia [...]
* od dnia [...]
* od dnia [...]
* od dnia [...]
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 454/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr[...] , orzekające o zwrocie wniosku oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G. z dnia [...] r., nr[...] , odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, wskazując, iż odsyłanie podmiotu prowadzącego parking strzeżony na drogę postępowania cywilnego jest nieuzasadnione, a rzeczą organów obu instancji jest merytoryczne rozpoznanie wniosku Z. S. w oparciu o art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ II instancji wskazał, że w pierwszej kolejności niezbędne jest ustalenie, czy w rozpatrywanym stanie faktycznym zaistniały podstawy do wystąpienia przez Starostę G. orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu. Organ przytoczył treść przepisu art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji oraz w dniu usunięcia spornego pojazdu. Następnie wskazał, że zgodnie z przedłożonym w sprawie dowodem na okoliczność usunięcia pojazdu z drogi, tj. dyspozycją usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...] r. obejmującą samochód marki [...] nr rej. [...] , wskazany pojazd został usunięty z drogi w dniu [...] r. na podstawie art. 50a ust. 1/130a ust 4 ustawy Prawo ruchu drogowy, jako porzucony. Na podstawie powyższego dokumentu pojazd został przyjęty na parking strzeżony prowadzony przez Z. S. i pozostaje tam do dnia dzisiejszego. Pismem z dnia [...] r. Komenda Powiatowa Policji w G. powiadomiła właściciela pojazdu P. B. o usunięciu pojazdu na podstawie art. 130a ust. 1 -3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jego odholowaniu na parking strzeżony oraz o warunkach odbioru pojazdu przez właściciela i skutkach jego nieodebrania.
Zdaniem Kolegium, sporna w sprawie pozostaje okoliczność przesądzająca o uznaniu zasadności wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, na podstawie któregokolwiek z przepisów art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a mianowicie czy pojazd usunięty został z drogi, czy też z innego miejsca, nie podlegającego kwalifikacji powołanych przepisów. Zasadność usunięcia pojazdu stanowi element ustaleń w postępowaniu sądowym w sprawie o orzeczenie przepadku. Obowiązkiem starosty pozostaje wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, w warunkach art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Kolegium podkreśliło, że organom administracji publicznej nie przysługuje uprawnienie do weryfikacji legalności i zasadności wydania dyspozycji przez Policję, czy inny uprawniony podmiot w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, temu bowiem organowi powierzył ustawodawca ocenę konieczności usunięcia pojazdu. Starosta natomiast z mocy ustawy zobligowany jest do podjęcia czynności stanowiących następstwo usunięcia pojazdu, zmierzających do ewentualnego orzeczenia o przepadku pojazdu, oraz ustalenia kosztów, o jakich mowa w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, związanych z usunięciem pojazdu. Ugruntowaniem tego obowiązku pozostają przepisy przejściowe ustawy zmieniającej z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, a w szczególności jej art. 12 ust. 2, zgodnie z którym w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 stosuje się odpowiednio. Wedle zaś przepisu art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej, w przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, jednostka prowadząca parking strzeżony po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powiadamia o jego nieodebraniu właściwego starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (ust. 2).
Mocą przepisu art. 13 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia [...] r. do dnia wejścia w życie mniejszej ustawy.
Pozostawanie pojazdu na parkingu strzeżonym należącym do Z. S. za podstawę swą miało dyspozycję usunięcia pojazdu z dnia [...] r., w efekcie której doszło nie tylko do odholowania pojazdu na parking strzeżony, ale również do nieodebrania pojazdu przez właściciela, a zatem podstawy uzyskały przepisy dotyczące postępowania z pojazdem w razie upływu ustawowego terminu odebrania pojazdu, w szczególności art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakazujące staroście wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.
Według zaleceń ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. , powinnością Starosty G. pozostawało wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Jeżeli natomiast organ miał wątpliwości co do okoliczności i miejsca usunięcia pojazdu, to powinien podjąć działania zmierzające do tego, aby wątpliwości te wyjaśnić. Sąd stwierdził, że Starosta G. nie podjął jakichkolwiek starań w kierunku ustalenia podstaw do wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, pomimo, iż kilkakrotnie był informowany o przechowywanym na parkingu pojeździe.
Kolegium wskazało, że zgodnie z zaleceniami Sądu, Starosta G. podjął dodatkowe czynności zmierzające do ustalenia, czy przedmiotowy pojazd został usunięty w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 lub 2, jednakże skutkiem tych czynności jest dalsza wątpliwość co do podstaw faktycznych orzeczenia przepadku na rzecz powiatu.
W zaistniałej sytuacji, w ocenie Kolegium, aktualny jest obowiązek Starosty G. ego wystąpienia do sądu cywilnego z powództwem o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu G. zaś realizacja wniosku podmiotu prowadzącego parking strzeżony o przyznanie kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu, w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, będzie ewentualnie dopuszczalna w razie przejścia własności pojazdu na rzecz Powiatu na mocy postanowienia sądu orzekającego przepadek pojazdu.
Niewypełnienie wskazanego obowiązku prowadzące do braku orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu, jako niezbędnego wymogu przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu, nie może, zdaniem Kolegium, uzasadniać odmowy uwzględnienia wniosku w tym zakresie. W związku z powyższym, konieczne staje się uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem realizacji wskazanego obowiązku, przy jednoczesnym ewentualnym rozważeniu potrzeby zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie przepadku pojazdu na rzecz powiatu.
Organ II instancji stwierdził, że nie sposób pominąć również istotnej dla rozpatrywanych spraw regulacji art. 130a ust. 6-7 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zabezpieczającej obowiązki i interesy powiatu w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów usuniętych z dróg publicznych, w szczególności poprzez uznanie za dochód powiatu opłat, o których mowa w ust. 6, a których wysokość w drodze uchwały ustala organ powiatu, uwzględniając konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, pozostając w tym względzie ograniczonym wyłącznie wysokością maksymalną opłat określoną ustawą.
Pismem z dnia [...] r. Prokurator Okręgowy w S. złożył skargę na ww. postanowienie SKO w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. , któremu zarzucił naruszenie:
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie mimo braku przesłanki naruszenia przez rozstrzygnięcie organu I instancji przepisów postępowania, jak i przesłanki że zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,
- art. 80 k.pa. poprzez: a) nierozważenie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie i przyjęcie, że sporna pozostaje okoliczność przesądzająca o uznaniu zasadności wydania dyspozycji usunięcia pojazdu na podstawie któregokolwiek z przepisów art. 130a ust. 1-3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, mimo że zgormadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że okoliczności usunięcia pojazdu zostały wyjaśnione, a mianowicie że pojazd w stanie uszkodzonym został usunięty z drogi polnej, która nie jest drogą w rozumieniu przepisów Prawo o ruchu drogowym; b) przyjęcie, że ostateczna weryfikacja okoliczności usunięcia pojazdu z drogi należy do sądu powszechnego, podczas gdy ustalenie tych okoliczności, niezbędnych do stwierdzenia podstaw przyznania przez starostę zwrotu kosztów dozoru lub wynagrodzenia za dozór pojazdu należy do organu administracji rozpoznającego wniosek w tym przedmiocie,
- art. 130a ust. 10 u.p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że starosta ma obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu bez weryfikacji legalności i zasadności wydania przez Policję dyspozycji usunięcia pojazdu,
- art. 130h u.p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do dozorcy pojazdu, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do wydania decyzji o zapłacie kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu, oszacowania sprzedaży lub zniszczenia pojazdu, powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, adresowanej do właściciela pojazdu, a nie dozorcy.
W odpowiedzi na skargę SKO w S. oraz uczestnik postępowania Z. S. wnieśli o jej oddalenie. Zdaniem uczestnika postępowania, w niniejszej sprawie aktualny pozostaje obowiązek Starosty G. ego wystąpienia do sądu cywilnego z powództwem o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu G. ego. Ostateczną bowiem weryfikację okoliczności usunięcia pojazdu i jego przechowania ustawodawca powierzył sądowi w postępowaniu dotyczącym orzeczenia przepadku pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Wniesiona skarga okazała się zasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, to znaczy zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G. ego z dnia 15 lutego 2015 r. zapadły po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 454/15, uchylającego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G. ego z dnia 16 stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu- samochodu marki [...] nr rej. [...] w okresie od [...] r. do [...] r.
Starosta G. nie kwestionował, co do zasady, konieczności poniesienia kosztów usunięcia pojazdu i jego przechowywania, jednakże przyznanie tych należności uznał za niemożliwe w sytuacji, gdy powiat nie stał się właścicielem pojazdu na mocy orzeczenia sądu.
Zdaniem Sądu, Starosta nie podjął żadnych działań w celu pozyskania informacji niezbędnych do oceny zasadności wniosku Z. S. owa, w tym nie skompletował dokumentacji niezbędnej do wystąpienia do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu jak również nie wykazał by takie działania podejmował lecz nie doprowadziły one do ustalenia, czy pojazd został usunięty i umieszczony na parkingu na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie było zatem podstaw do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. i Starosta winien rozpoznać wniosek Z. S. owa merytorycznie.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej oceny prawnej, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie.
W rozpoznawanej sprawie takie przesłanki nie wystąpiły.
Starosta G. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił Z. S. zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [..] , albowiem według ustaleń organu pojazd ten nie został usunięty z drogi w warunkach określonych w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Brak jest z tego powodu przesłanek do wystąpienia o przepadek pojazdu na rzecz powiatu.
Kolegium, którego postanowienie z dnia [...] r. jest przedmiotem skargi, uchyliło postanowienie Starosty G. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji albowiem uznało, że aktualny jest obowiązek wystąpienia przez Starostę do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu G. ego albowiem to sąd jest uprawniony do weryfikacji okoliczności usunięcia pojazdu. Brak orzeczenia sądu w przedmiocie przepadku pojazdu uniemożliwia przyznanie wynagrodzenia za jego przechowywanie.
Zdaniem Sądu, należy przyznać rację skarżącemu Prokuratorowi, że Kolegium naruszyło przepis art. 138 k.p.a. albowiem nie wykazało, że zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, tj. naruszenie przepisów postępowania i konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
To nie sąd powszechny rozpoznając sprawę w przedmiocie przepadku pojazdu ma obowiązek zweryfikowania okoliczności usunięcia pojazdu. Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o wypłatę wynagrodzenia za dozór i wydatki z tym związane jest ustalenie, czy pojazd został przyjęty na parking w okolicznościach wymienionych w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. czy pojazd ten został usunięty z drogi w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej ustawy (droga - wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że podstawę przyjęcia pojazdu [...] na parking prowadzony przez Z. S. owa była dyspozycja usunięcia pojazdu wydana przez organ Policji na podstawie art. 50a ust.1 lub art. 130 a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Obydwa powołane wyżej przepisy wskazują, że chodzi o pojazd usunięty z drogi. Tymczasem pojazd, którego dotyczą dochodzone należności takiego warunku nie spełnia.
Skoro wiadomym jest, że pojazd jako porzucony został usunięty z lasu, to niewątpliwie Starosta nie jest legitymowany do wystąpienia do sądu z wnioskiem o przepadek pojazdu, albowiem ograniczają go przepisy art. 130a ust. 1 i 2 w zw. z ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Kolegium w tym stanie sprawy nie było uprawnione do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, gdyż rozstrzygnięcie to zawiera dyrektywy, których wykonanie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa materialnego.
Wskazywanie Staroście G. iż niezbędne jest wystąpienie z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na podstawie art. 130a ustawy Prawa o ruchu drogowym w sytuacji, gdy sprawa nie dotyczy pojazdu usuniętego z drogi a jedynie umieszczonego na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę jest nie tylko nieracjonalne ale również sprzeczne z powołanymi wyżej przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz k.p.a.
Sąd dostrzega, że postanowienie Starosty zostało wydane na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Kolegium ponownie rozpatrując sprawę uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło