II SA/Sz 1443/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-01-12
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego powinien zostać umorzony, jeśli ustawa stanowi o ustawowym zwolnieniu strony z ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, gdyż sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej, która jest bezrobotna i opiekuje się niepełnosprawną matką, uzasadnia przyznanie pomocy prawnej.Stan faktyczny
B. J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca podała, że jest bezrobotna, mieszka z niepełnosprawną matką, a ich jedynym dochodem jest renta matki, która musi wystarczyć na utrzymanie dwóch osób i leczenie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i postanowiono ustanowić radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea Po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia I. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić radcę prawnego
B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką H. K..
W skardze zawarto wniosek o rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącej z uwagi na to, że nie jest ona w stanie opuścić swojej mamy na tak długi czas, ewentualnie o przyznanie jej pomocy prawnej.
W urzędowym formularzu PPF skarżąca zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz o ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że mieszka z mamą w mieszkaniu o pow. [...] m2 (o wartości [...] zł), nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a ich jedynym dochodem jest renta mamy w kwocie [...]zł, ponieważ skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zobowiązania i wydatki stałe wynoszą [...] zł miesięcznie (energia elektryczna [...] zł, czynsz [...] zł, gaz [...] zł, kablówka [...] zł, pampersy [...] zł, leki [...] zł, telefon [...] zł).
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.)- dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).
W myśl art. 249a P.p.s.a. jeżeli rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952). Sprawy uregulowane tą ustawą należą do szeroko rozumianych spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej części jako bezprzedmiotowy należało umorzyć.
Mając natomiast na względzie informacje dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej zawarte w uzasadnieniu wniosku, a także wynikające z akt administracyjnych sprawy, wniosek w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego należało uwzględnić, ponieważ skarżąca jest osobą bez własnych dochodów i nie jest w stanie ustanowić radcy prawnego korzystając z własnych zasobów i możliwości. Prowadzi ona wprawdzie wspólne gospodarstwo domowe z mamą która otrzymuje rentę w kwocie [...]zł miesięcznie, jednak środki te muszą wystarczyć na utrzymanie mieszkania, leczenie i utrzymanie dwóch dorosłych osób, w tym jednej niepełnosprawnej w stopniu znacznym, wymagającej całodobowej opieki. Uzasadnia to uwzględnienie wniosku w tym zakresie.
Z tych względów wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło