II SA/Sz 145/15

WyrokWSA w Szczecinie2018-03-29

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie małej elektrowni wodnej, opierając się na zaświadczeniu o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo wątpliwości co do legalności budowy obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wystarczający kwestii legalności budowy małej elektrowni wodnej, która miała zostać przebudowana. Brak jednoznacznego potwierdzenia legalności obiektu w momencie wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mimo podnoszonych przez stronę skarżącą wątpliwości i przedstawionych dowodów, stanowił naruszenie przepisów KPA (art. 7, 77 § 1, 80), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przebudowy małej elektrowni wodnej. Stowarzyszenie zarzucało niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, twierdząc, że elektrownia była samowolą budowlaną i została wybudowana nielegalnie. Organy administracji opierały swoje rozstrzygnięcia na zaświadczeniu potwierdzającym legalność obiektu, jednak sąd uznał, że wątpliwości w tym zakresie nie zostały wyjaśnione.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz.1235 ze zm.), a także § 3 ust. 1 pkt 5 oraz § 3 ust. 1 pkt 66 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. z siedzibą w E., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "[...] ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dla terenu, na którym ma zostać zrealizowana planowana inwestycja obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą Rady Miasta Szczecin z dnia 25 października 2010 r., nr LII/1374/10. Planowane przedsięwzięcie jest zgodne z zapisami tego planu. Wskazał również, że inwestycja objęta wnioskiem została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest – stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej jako "u.i.ś.", przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Organ pierwszej instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., który w opinii z dnia 6 września 2013 r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który w opinii z dnia 18 września 2013 r. stwierdził konieczność przeprowadzenia takiej oceny określając zakres raportu, stosownie do art. 66 u.i.ś. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko określając jednocześnie zakres raportu. Dalej organ wskazał, że w toku postępowania, stosownie do przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku [...], przeprowadził postępowanie w sprawie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, które obejmowało weryfikację raportu oddziaływania na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Organ wywiódł, że w ramach postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., pismem z dnia 27 grudnia 2013 r., zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji, które zostały w całości ujęte w decyzji. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w postanowieniu z dnia [...] r., uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, które również zostały w całości uwzględnione w decyzji. Organ podkreślił także, że podjęto starania w celu zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, podając – obwieszczeniem z dnia 4 grudnia 2013 r., do publicznej wiadomości wszystkie informacje, o których mowa w art. 33 ust. 1 u.i.ś., w tym o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin tj. od 9 do 30 grudnia 2013 r. Podanie do publicznej wiadomości nastąpiło przez ogłoszenie na tablicy informacyjnej w siedzibie organu, umieszczenie obwieszczenia w pobliżu miejsca realizacji inwestycji, udostępnienie informacji na stronie BIP organu. Prezydent Miasta S. wskazał, że w wyznaczonym terminie nie złożono żadnych uwag, natomiast w dniu 30 stycznia 2014 r. wpłynął wniosek z dnia 30 grudnia 2013 r., podpisany przez M. G. – Prezesa Klubu K. o uznanie za stronę w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W piśmie z dnia 24 marca 2014 r. Stowarzyszenie wskazało, że planowane przedsięwzięcie koliduje z planem zagospodarowania dla przedmiotowego terenu, a mianowicie z punktem 2.4 a,b,c oraz pkt 5 i 7 i choć pkt 3.10 planu dopuszcza istniejące zagospodarowanie terenu do czasu przeznaczenia terenu zgodnie z ustaleniami planu, to jednak planowana przez Stowarzyszenie lokalizacja tzw. [...] przy ul. [...] sprawi, iż inwestycja, którą w tym miejscu planuje zrealizować Inwestor będzie zdecydowanie kolidować z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wskutek czego będzie musiała być zlikwidowana. Mając na uwadze powyższe, organ, w ramach postępowania wyjaśniającego, wystąpił do inwestora oraz Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej UM S. o wskazanie, czy planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r., właściwy organ stwierdził, iż przebudowa [...] przy ul. [...] w S., na działce nr [...] z obrębu [...] miasta S. jest możliwa i zgodna z planem, z tym że lokalizacja jest tymczasowa, do czasu zapotrzebowania terenu na cele zgodne z planem (turystyka i rekreacja). Ponadto dodano, iż przebudowa musi być realizowana zgodnie z wszystkimi zapisami planu, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pozwolenia wodnoprawnego i stosownych przepisów wykonawczych, co oznacza, że w ramach przebudowy nie można realizować nowych umocnień brzegów rzeki, zmiany jej naturalnego koryta, a także nie można budować nowych przegród ani przerywać ciągów ekologicznych. Z uwagi na rozbieżności między stanowiskiem przytoczonym powyżej a zaświadczeniem z dnia 26 czerwca 2013 r., które Inwestor dołączył do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ ponownie wystąpił do Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej UM S. - pismem z dnia 14 maja 2014 r., o zajęcie stanowiska w kwestii zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, załączając przy tym dodatkowe pismo z dnia 10 lipca 2013 r., z którego wynika, że istniejąca [...] która w maju 2007r. uzyskała pozwolenie wodnoprawne, jest zgodna z planem i może być poddawana remontom kapitalnym i przebudowom. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia 29 maja 2014 r., właściwy organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i stwierdził, iż w przywołanych dokumentach nie ma rozbieżności wyjaśniając zarazem, że: - MEW przy ul. [...] (dz. nr [...] z obrębu [...] miasta S.) jest obiektem legalnym i z tego względu należy go uznać za zgodny z planem, do czasu zapotrzebowania terenu na cele zgodne z planem, - obiekt legalny może być poddany przebudowie lub remontowi, natomiast nie może być rozbudowany, - przy przebudowie należy spełnić wszystkie ustalenia planu (w tym wskazywane przez Stowarzyszenie [...]), tzn. nie można budować umocnień brzegów tam, gdzie ich dotąd nie było, a przebudowywane umocnienia muszą być wykonane z materiałów naturalnych, - udrożnienie koryta rzeki w celu wykorzystania jej jako szlaku kajakowego nie oznacza nakazu rozbiórki elektrowni, - przy zagospodarowaniu terenu na cele zgodne z planem elektrownia może być rozebrana, ale może być też zaadaptowana na cele zgodne z planem, m.in. wykorzystana jako indywidualne źródło energii dla obiektów turystyki i rekreacji. Dalej Prezydent Miasta S. opisał wnioski, w których Stowarzyszenie poddawało w wątpliwość zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i domagało się przeprowadzenia przez organ własnej oceny w tym zakresie. Następnie wyjaśnił, że uzyskane od kompetentnych organów informacje stanowiły dla niego wystarczającą podstawę do przyjęcia zgodności zamierzenia inwestycyjnego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W końcowej części uzasadnienia organ szczegółowo opisał warunki realizacji przedsięwzięcia, uwzględniając dane z raportu oddziaływania na środowisko oraz stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Od decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie [...] wnosząc o jej uchylenie i podnosząc, iż planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. To jest § 6 ust. 3 pkt 4, który dopuszcza zachowanie i adaptację zainwestowania i użytkowania niezgodnego z planem, lecz istniejącego legalnie w dniu wejścia w życie planu, do chwili zapotrzebowania terenu na cele zgodne z planem. Swoje stanowisko w tym zakresie skarżące Stowarzyszenie wywodziło z następujących faktów: - elektrownia, która powstała po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego w 2007 i działała do jesieni 2013r. była samowolą budowlaną, a więc była przez cały czas nielegalna (z załączonych pozyskanych przez Stowarzyszenie dokumentów wynika, że w organach administracji budowlanej stopnia podstawowego i wojewódzkiego nie występują jakiekolwiek dokumenty pozwalające na budowę tej elektrowni), - w/w elektrownia bez odpowiednich zezwoleń, samowolnie (nielegalnie) została rozebrana jesienią 2013 r. (potwierdza to dokumentacja fotograficzna wykonana przez Policję w marcu 2014 - obecnie w aktach prokuratury rejonowej. Wynika z niej, że wiosną 2014 r. na procedowanym stopniu wodnym nie było żadnej elektrowni), pomimo tego, że do odpowiednich organów administracji nie wpłynął jakikolwiek wniosek o zezwolenie na wykonywanie w/w robót, - nowa zaadoptowana i wybudowana od podstaw (na przebudowanym jazie -najprawdopodobniej przebudowa wypadu i poszuru) elektrownia została wybudowana wiosną tego roku, również jako samowola budowlana, czyli znowu jest nielegalna. Do odwołania załączono fotografie oraz kopię pisma z Z. Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] r., z którego wynika, że w rejestrach z lat 2000-2013 nie ma decyzji ani dokumentacji związanej z pozwoleniem na budowę oraz dokumentacją budowy [...] przy ul. [...] w S., pismo z Urzędu Miasta S. z dnia [...] r., z którego wynika, że Wydział Urbanistyki i Administracji Budowlanej nie posiada w swoich zasobach żadnych akt dotyczących pozwolenia na budowę i rozpoczęcia budowy ww. obiektu. W końcowej części pisma wskazano, że w zakresie dotyczącym sprawdzenia legalności budowy przekazano je Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S.. Załączono również dwa pisma z Z. Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 3 czerwca i [...] r., z których wynika, że wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie samowolnie wykonywanych robót budowlanych związanych z uruchomieniem małej elektrowni wodnej na rzece P. , przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy szeroko opisał ustalony stan faktyczny i po dokonaniu jego analizy doszedł do przekonania, że decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz z poszanowaniem procedury. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że z zaświadczenia z dnia 26 czerwca 2013 r. przedłożonego przez inwestora wynika, że czynna elektrownia wodna zlokalizowana na terenie działki nr [...], w obrębie [...] w S., istniała legalnie w dniu wejścia w życie niniejszego planu, a co za tym idzie, zgodnie z treścią § 6 ust. 3 pkt 4 i pkt 5 ww. uchwały, przebudowa obiektu jest zgodna z planem. Następnie legalność małej elektrowni wodnej została potwierdzona w piśmie Urzędu Miasta S. Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej z dnia [...] r., znak: [...] Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, iż dokumenty przedłożone zarówno w toku postępowania przed organem pierwszej instancji w załączeniu do wniosku z dnia 1 lipca 2014 r. jak i w toku postępowania odwoławczego, nie potwierdzają podnoszonego przez Stowarzyszanie braku legalności obiektu w dniu wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności za przyjęciem, iż elektrownia wybudowana została bez wymaganych pozwoleń nie przemawia okoliczność, iż aktualnie toczy się postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych robót. Kwestia legalności robót budowlanych wykonywanych po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje, w ocenie organu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Stowarzyszenie podniosło zarzut rażącego naruszenia prawa, a mianowicie: - art. 7 kpa oraz art.77 § 1, art. 80 art. 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego określonego w uchwale Nr LII/1374/10 Rady Miasta Szczecin z dnia 25 października 2010 r. uchwalającej Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Dąbie-Trzebusz" i zaniechanie czynności wyjaśniających okoliczności wydania i prawdziwość stwierdzeń zawartych w zaświadczeniu znak [...] wydanym w dniu [...] przez organ wydający pierwotną decyzję, co z uwagi na dowolną, wybiórczą ocenę dowodów, oraz na niedostateczne wyjaśnienie wszystkich niezbędnych okoliczności, sprawy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności faktu, że: a) z dokumentu przedłożonego przez skarżącego - pisma Urzędu Miasta S. Wydział Urbanistyki i Administracji Budowlanej z dnia [...] r., znak [...] wynika, że urząd ten w swoich zasobach nie posiada żadnych akt dotyczących pozwolenia na budowę [...] w rejonie ulicy [...] w S., b) z dokumentu przedłożonego przez skarżącego - pisma Z. Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia [...] r., znak [...] wynika, że urząd ten nie posiada decyzji ani dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę [...] w rejonie ulicy [...] w S. wynika, że w organach wydających pozwolenia na budowę nie ma śladu jakichkolwiek czynności związanych z lokalizacją i budową procedowanej elektrowni, co wskazuje, że z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, można stwierdzić, że obiekt jest nielegalny, a zatem, że wydane przez organ stopnia podstawowego zaświadczenie poświadcza nieprawdę. Skarżące Stowarzyszenie podniosło, że konsekwencją powyższego jest naruszenie: 1) art. 82 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy wydanej przez organ decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., znak [...], pomimo jej niezgodności z prawem. W związku z powyższymi zarzutami skarżące Stowarzyszenie, wniosło o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r" znak [...], - zobowiązanie organu do wyjaśnienia okoliczności wydania i sprawdzenia prawdziwości twierdzeń zawartych w zaświadczeniu wydanym w dn. 6.06.2013 r. przez organ wydający podstawową decyzję, a w szczególności wyjaśnienia, czy procedowana elektrownia spełnia warunki określone w planie zagospodarowania tj. czy: a) mieści się w kategorii obiektów turystycznych, b) spełnia warunek nie przegradzania rzeki, c) spełnia warunek nie przerwania drożności ciągu ekologicznego, d) realizuje nakaz udrożnienia koryta rzeki, e) istniała legalnie w momencie uchwalania planu, f) a także, czy nie zachodzą okoliczności wskazujące, że zachodzi zapotrzebowanie terenu na cele zgodne z planem zagospodarowania, W przypadku stwierdzenia, że którekolwiek z w/w kryteriów nie jest spełnione, tzn. że zaświadczenie to poświadcza nieprawdę, podjęcie nakazanych prawem czynności, a w szczególności działań w celu wyeliminowanie tegoż zaświadczenia z obiegu prawnego, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi i ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. Stowarzyszenie przedłożyło pismo procesowe, w którym zmodyfikowało wnioski skargi i wniosło o dokonanie przez sąd samodzielnej oceny zgodności lokalizacji elektrowni z istotnymi w przedmiotowej sprawie ustaleniami funkcjonalnymi cytowanymi w ww. zaświadczeniu z prawem miejscowym uchwałą Rady Miasta Szczecin z dnia 25 października 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2010 r., nr 116, poz. 2154) i stwierdzenie, że: - lokalizacja elektrowni nie spełnia ustaleń funkcjonalnych przeznaczenia terenu określonych w § 8 ust.1 pkt 1 ww. uchwały. - lokalizacja elektrowni poważnie utrudnia wykorzystanie rzeki P. jako szlaku kajakowego, co stanowi niezgodność z § 8 ust.1 pkt 2 ww. uchwały; - elektrownia wodna nie mieści się w zbiorze obiektów rekreacyjno-turystycznych określonych w § 8 ust.1 pkt 3 ww. Uchwały; - elektrownia wodna nie mieści się w zbiorze obiektów małej architektury, czy też terenowych elementów zagospodarowania niezbędnych jako wyposażenie terenu, (dopuszczonych do lokalizacji np. w przypadku gdyby zlokalizowana na bezludziu elektrownia, pracowała autonomicznie na sieć wydzieloną) w przepisie § 8 ust. 1 pkt 4 ww. uchwały; - w trakcie budowy konieczne jest umacnianie brzegów rzeki - czego zakazuje postanowienie § 8 ust. 2 pkt 4 lit. a) ww. uchwały; - istota działania elektrowni wodnej stwarza konieczność przegrodzenia rzeki celem ujęcia wody - nie dopuszcza tego postanowienie §8 ust. 2 pkt 4 lit. b) ww. Uchwały; - lokalizacja elektrowni przerywa drożność ciągu ekologicznego, co następuje wbrew postanowieniom § 8 ust. 2 pkt 4 lit. c) ww. uchwały; - lokalizacja elektrowni nie realizuje nakazu udrożnienia koryta rzeki, co oznacza zlekceważenie § 8 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały; - lokalizacja elektrowni stanowi złamanie zakazu lokalizacji obiektów zawartego w § 8 ust. 3 pkt 9 ww. uchwały; Skarżące Stowarzyszenie dalej domagało się stwierdzenia, że skoro lokalizacja elektrowni nie spełnia warunków uchwalonego planu zagospodarowania w aż 9 przypadkach, to lokalizacja ta jest niezgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przed przystąpieniem do jej rozpoznania wyjaśnić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 – j.t. ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie małej elektrowni wodnej S. ul. [...], a osią sporu pozostaje, czy planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Dąbie Trzebusz w Szczecinie, przyjętym uchwałą Rady Miasta Szczecin z dnia 25 października 2010 r. nr LII/1374/10, dalej jako "mpzp", a w konsekwencji, czy istniały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie przedmiotowej kwestii ma o tyle istotne znaczenie, że stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest, stosownie do art. 80 ust. 2 u.i.ś., warunkiem koniecznym do wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. W badanej sprawie organ, dokonując oceny zgodności przedsięwzięcia objętego wnioskiem z planem zagospodarowania przestrzennego, oparł się przede wszystkim na zaświadczeniu z dnia 26 czerwca 2013 r., natomiast skarżące Stowarzyszenie kwestionowało wiarygodność tego dokumentu wywodząc, że [...] jest obiektem wybudowanym w warunkach samowoli budowlanej i jako taka nie spełnia kryteriów, o których mowa w § 6 ust. 3 pkt 4 i pkt 5 mpzp. Zapis planu, o którym mowa przewiduje bowiem, że dopuszcza się zachowanie i adaptację zainwestowania i użytkowania niezgodnego z planem lecz istniejącego legalnie w dniu wejścia w życie planu, do chwili zapotrzebowania terenu na cele zgodne z planem. Działka nr [...], objęta wnioskiem, położona jest na terenie elementarnym [...], którego przeznaczenie wynika z § 10 mpzp – usługi turystyki i rekreacji oraz wody powierzchniowe śródlądowe rzeki P. . Preferowane wykorzystanie rzeki P. jako szlak kajakowy. Jak zatem wynika z przytoczonych wyżej zapisów mpzp planowana inwestycja byłaby dopuszczalna pod warunkiem, że istniała legalnie w dacie wejścia w życie planu. Oznacza to, że obowiązkiem organu, w ramach badania zgodności zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego było ustalenie, czy obiekt, który ma zostać poddany przebudowie po pierwsze istniał w dacie wejścia w życie planu, a po wtóre, czy został wybudowany legalnie. W ocenie sądu, biorąc pod uwagę fakt, iż skarżące Stowarzyszenie w toku postępowania konsekwentnie wywodziło, że mała elektrownia wodna jest obiektem wybudowanym nielegalnie, rzeczą organu było wszechstronne zbadanie tej okoliczności. Podkreślenia przy tym wymaga, że Stowarzyszenie starało się – w miarę swoich możliwości, udokumentować i poprzeć twierdzenia w tym zakresie dokumentami, które dowodzić miały, że legalność obiektu jest wątpliwa. W związku z powyższym organ podjął działania zmierzające do wyjaśnienia powyższej kwestii zwracając się do organu, który wydał zaświadczenie z dnia 26 czerwca 2013 r. z prośbą o wyjaśnienie, czy planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (pismo z dnia 9 kwietnia 2014 r.). W odpowiedzi, pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r., Zastępca Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta S. wyjaśnił, że ocena zgodności z planem inwestycji odbywa się w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w oparciu o kompletny projekt budowlany obiektu, w dalszej części tego pisma stwierdzając, że przebudowa [...] przy ul. [...] jest możliwa i zgodna z planem, nie wyjaśniając jednak, w oparciu o jakie dokumenty takie ustalenia poczynił. Jest to, zdaniem sądu o tyle istotne, że z pisma tego samego organu z dnia 9 kwietnia 2014 r., skierowanego do skarżącego Stowarzyszenia wynika, iż nie posiada on w swoich zasobach żadnych akt dotyczących pozwolenia na budowę tego obiektu, jak również dokumentów dotyczących rozpoczęcia budowy. Tym samym, w ocenie sądu, wątpliwości co do okoliczności wybudowania [...] przy ul. [...], a przede wszystkim tego, czy obiekt ten został wybudowany legalnie, nie zostały wyjaśnione. Przekonania tego nie zmienia fakt, iż do wniosku dołączono zaświadczenie, potwierdzające zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami mpzp, bowiem z przedkładanych przez skarżące Stowarzyszenie dokumentów wynika, że organy wydające zaświadczenie nie dysponują pozwoleniem na budowę obiektu, który ma zostać przebudowany. Nie ulega wątpliwości, że zaświadczenie, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, jednak przepisy k.p.a. nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko takim dokumentom (art. 76 § 3 k.p.a.). W ocenie sądu podważenie wiarygodności zaświadczenia może mieć miejsce szczególnie wówczas, gdy ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów wyłania się inny obraz, aniżeli wynikający z treści zaświadczenia. W badanej sprawie wątpliwość dotyczy tego w oparciu o jakie dokumenty stwierdzono, że mała elektrownia wodna jest obiektem istniejącym legalnie, skoro jak twierdzi organ, który wydał zaświadczenie z dnia 26 czerwca 2013 r. nie posiada w swoich zasobach pozwolenia na budowę tego obiektu, w aktach sprawy brak jest również pozwolenia wodnoprawnego, które dla elektrowni miało zostać wydane w 2007 r., a które jak wywodzi skarżący dotyczyć miało innego, znajdującego się w pobliżu obiektu. Biorąc pod uwagę treść pisma Zastępcy Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta S. z dnia 29 kwietnia 2014 r. należałoby się zastanowić, czy ocena zgodności z planem została w ogóle dokonana, skoro jak twierdzi ten organ jest ona przeprowadzana dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę w oparciu o kompletny wniosek (którego organ ten nie posiadał). W związku z wyartykułowanymi przez Prezydenta Miasta S. wątpliwościami dotyczącymi legalności [...] na rzece P. , a także zarzutami podnoszonymi przez skarżące Stowarzyszenie, należało zatem dążyć do ustalenia, w oparciu o jakie dokumenty legalność ta została potwierdzona, zwłaszcza, że ten element ma najistotniejsze znaczenie z punktu widzenia celowości prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W tym stanie rzeczy uznać należało, że doszło naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem organ drugiej instancji nie wyjaśnił opisanej wyżej kwestii, co mogło mieć wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia. Jednocześnie należy podzielić wyartykułowany w zaskarżonej decyzji pogląd, iż rozpoczęcie prac budowlanych i prowadzenie ich bez wymaganego pozwolenia na budowę nie mogło mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji. Tego rodzaju naruszenie prawa stanowi bowiem przedmiot odrębnego postępowania, prowadzonego przez inny organ. Końcowo zauważyć także należy, że realiach niniejszej sprawy brak było podstaw do dokonania takiej oceny zaświadczenia z dnia 26 czerwca 2013 r., która dyskwalifikowałaby całkowicie wartość dowodową tego dokumentu, bowiem jak już wyżej wskazano, kwestia legalności małej elektrowni wodnej nie została w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśniona. Rzeczą organu będzie zatem ustalenie, w oparciu o jakie dokumenty wydane zostało zaświadczenie z dnia 26 czerwca 2013 r., i na tej podstawie, przy uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, dokonanie oceny decyzji organu pierwszej instancji, przy uwzględnieniu zarzutów podnoszonych przez skarżące Stowarzyszenie. Z tych względów sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło