II SA/Sz 1467/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-06-16

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy pojazdami, które zgłosił do licencji innego podmiotu, ale które faktycznie pozostawały w jego dyspozycji i były przez niego opłacane, wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca wykonujący transport drogowy pojazdami, które faktycznie pozostawały w jego dyspozycji i były przez niego opłacane (np. paliwo, kierowcy), nawet jeśli zgłosił je do licencji innego podmiotu, wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Dowody takie jak faktury za usługi transportowe, rozliczenie przebiegu pojazdu i koszty paliwa jednoznacznie wskazują na prowadzenie działalności gospodarczej w transporcie drogowym przez kontrolowanego przedsiębiorcę, a dokument CMR nie wyklucza roli podwykonawcy.
Stan faktyczny
Skarżąca S. S. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Twierdziła, że jej pojazdy były jedynie użyczane Spółce A, która posiadała stosowne uprawnienia. Organy administracji uznały jednak, że pojazdy pozostawały w dyspozycji skarżącej, która faktycznie wykonywała transport i otrzymywała za niego zapłatę, co potwierdzały zebrane dokumenty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że na listach przewozowych (CMR) przewoźnikiem była Spółka A, a nie jej firma.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. S. S. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz.267 ze zm., zwana dalej: "K.p.a.") oraz art. 4 pkt 22, art. 5, art. 8, art. 11, art. 14, art.55, art. 72, art. 73, art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. (dalej: "G.I.T.D. w W.") z dnia [...]., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w S. (dalej: ZWITD w S.) z dnia [...] r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w części obejmującej kwotę [..] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Wyłaniający się z treści ww. decyzji stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. W dniu [...] r. funkcjonariusze ZWITD w S. przeprowadzili kontrolę w przedsiębiorstwie S. S. Zakres kontroli obejmował okres od dnia [...]r. Z czynności sporządzony został protokół kontroli z załącznikiem zawierającym stwierdzone naruszenia w zakresie: - wykonywania przez stronę transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, - przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, - skrócenia dziennego czasu odpoczynku, - skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku, - nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, - z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, - naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę, - naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], ZWITD w S. nałożył na S. S. karę pieniężną za stwierdzenie naruszenia w łącznej wysokości [...] zł, w tym za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji w wysokości [...] zł. Organ stwierdził, że przedsiębiorca nie okazał do kontroli licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy lub zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Strona okazała licencję wspólnotową wydaną na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego ale udzieloną Spółka A, tłumacząc, że wykonuje usługi przewozowe na rzecz tego podmiotu i przedstawiając umowę ramową o świadczeniu tych usług transportowych. Ponadto okazała wykaz kierowców przez nią zatrudnionych w okresie objętym kontrolą, umowę o pracę, umowy zlecenia, rachunki za wykonanie przez kierowców zleconej przez nią pracy, faktury VAT za wykonane usługi z rozliczeniem tras przejazdu wystawione na Spółkę A, faktury za zakupiony olej napędowy. Na podstawie powyższych materiałów organ pierwszej instancji stwierdził, że pojazdy strony, w trakcie wykonywania przewozów drogowych nas rzecz ww. Spółki nie funkcjonowały w ramach użyczenia. Nie znajdowały się bowiem w dyspozycji podmiotu posiadającego licencję. Podmiotem wykonującym w okresie kontroli działalność w zakresie transportu drogowego była S. S. Od powyższej decyzji S. S. wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, że niesłuszne było wymierzenie jej kary w wysokości [..] zł, gdyż w okresie od [...]r. jej pojazdy były jedynie użyczane Spółce A, która posiada stosowne uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Dodała, że wykonywana przez nią działalność gospodarcza daje możliwość najmu pojazdów z kierowcami. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. G.I.T.D. w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że strona nie kwestionuje naruszeń stwierdzonych przez organ pierwszej instancji w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenia dziennego czasu odpoczynku, skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku, naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę, naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd. Kwestionuje jedynie stwierdzone podczas kontroli przedsiębiorcy naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji, sankcjonowane obecnie na podstawie załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, jako wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Pomiędzy dawną licencją na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, a obecnym zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika istnieje ciągłość wyrażająca się w tym, że zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika zastąpiło licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, a poprzednio uzyskane licencje na wykonywanie transportu drogowego rzeczy uzyskały status zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika. Organ stwierdził, że strona bezspornie nie okazała do kontroli ww. dokumentów. Okazała natomiast licencję wspólnotową udzieloną Spółce A. Do licencji ww. zostały zgłoszone dwa pojazdy będące w prawnej dyspozycji kontrolowanego przedsiębiorcy. Organ stwierdził jednak, że pojazdy te w trakcie wykonywania przewozów drogowych nie funkcjonowały w ramach użyczenia, gdyż nie znajdowały się w dyspozycji podmiotu posiadającego licencję. Gdyby tak było, to podmiot ten powierzyłby prowadzenie pojazdu zatrudnionym przez siebie kierowcom i nie płaciłby innemu podmiotowi faktur za wykonywanie transportu drogowego. Dlatego uznano, że podmiotem wykonującym w okresie kontroli działalność w zakresie transportu drogowego rzeczy był tylko i wyłącznie przedsiębiorca S. S., który otrzymywał zapłatę za wykonane usługi, wobec czego nie można mówić o użyczeniu pojazdów. W ocenie organu, dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania toczącego się przed organem pierwszej instancji oraz tezy zawarte w odwołaniu nie potwierdzały spełnienia przesłanek wyłączenia wobec S. S. odpowiedzialności administracyjnej, o której mowa w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W skardze do Sądu, S. S. podniosła, że w kontrolowanym okresie jej pojazdy znajdowały się w dyspozycji podmiotu, który posiadał stosowne uprawnienia do transportu drogowego rzeczy. Organ kontrolujący oraz organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, że na międzynarodowych listach przewozowych (CMR) w pozycjach nr 16 i 23, przewoźnikiem jest [...], a nie firma S. S. Podtrzymała stanowisko prezentowane w odwołaniu. W załączeniu przesłała kopię dokumentu CMR. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r., pełnomocnik skarżącej poparł skargę i wyjaśnił, że Spółka A, o której mowa w decyzji, w tym czasie nie posiadała własnych środków transportu, ale posiadała licencję na wykonywanie międzynarodowych przewozów, w szczególności chodzi o kraje skandynawskie. Każde zlecenie transportowe było zlecane telefonicznie lub sms. Ta firma ponosiła wszelkie opłaty związane z transportem, w tym również dokonywała rezerwacji promu. Dzwoniła do ich firmy, że jest transport do wykonania, wtedy wysyłali swój ciągnik z kierowcą, który tę usługę na rzecz firmy zamawiającej wykonywał. Kierowca podjeżdżał, podczepiał naczepę i odbierał listy przewozowe w oparciu, o które wykonywał usługę. Firma S. S. nie wykonywała usług na rzecz żadnej innej firmy poza Spółka A. Zgodnie z życzeniem zleceniodawcy, usługi były rozliczane w W., a faktury wystawiane na Spółkę z siedzibą w P. (N.). Oświadczył, że nie wie, która ze Spółek była "matką", a która "córką". Zezwolenie, na które się powołują, posiadała Spółka w W. CMR-y, które przedłożył do akt zostały przedłożone przykładowo. Przewoźnikiem zawsze była Spółka, skarżącej na listach przewozowych nigdy nie było. Faktury rozliczali na podstawie programu komputerowego ze Spółką w W. Pełnomocnik stwierdził, że strona skarżąca była tylko firmą, która przekazywała firmie [...] samochody z kierowcami i wystawiała faktury za użytkowanie tych samochodów, z uwzględnieniem przebiegu i czasu pracy kierowców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej (w drodze decyzji - art. 93 ust. 1), w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym). Jak wynika z okoliczności sprawy, w przedsiębiorstwie skarżącej S. S. organ przeprowadził kontrolę w zakresie przestrzegania obowiązków i warunków przewozu drogowego. Na podstawie art. 92a ust. 1 ww. ustawy, organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości [..] zł. Skarżąca kwestionuje, rozstrzygnięcie organu w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, podnosząc, że w okresie poddanym kontroli ([...]r.), użyczała jedynie pojazdów przedsiębiorstwu Spółce A, która posiada stosowne uprawnienia do wykonywania transportu drogowego i zgłosiła dwa pojazdy skarżącej do swojej licencji nr [..]. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że ww. okresie pojazdy skarżącej nie funkcjonowały w ramach użyczenia, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na stronę kary pieniężnej, gdyż organ uznał, że podmiotem wykonującym transport była S. S., która nie okazała dokumentu uprawniającego do prowadzenia działalności regulowanej w transporcie drogowym. W ocenie Sądu, organ dokonał wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dokonał prawidłowej jego oceny, a wnioski swe trafnie przedstawił uzasadnieniu faktycznym i prawnym wydanej w sprawie decyzji. Przedstawione organowi dokumenty w postaci umowy ramowej o świadczeniu usług transportowych, umowy o pracę i umowy zlecenia, rachunki za wykonywanie pracy przez kierowców zlecone przez skarżącą, faktury VAT za wykonane usługi transportowe wraz z rozliczeniem tras przejazdu, wystawione przez skarżącą na [...], faktury opłat za zakupiony olej napędowy, świadczą o tym, że skarżąca podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w transporcie drogowym (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym) w ramach działalności swojego przedsiębiorstwa. Jak wynika z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej (art. 5a ust.1 ww. ustawy), na zasadach określonych w: 1) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, lub 2) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Licencji wspólnotowej udziela się przedsiębiorcy, jeżeli posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (ust. 2). Zmiana ww. ustawy, która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2013 r., czyli w okresie objętym kontrolą przedsiębiorcy, wymóg posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego zastąpiła wymogiem posiadania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Skarżąca - co jest niesporne - takiego wymaganego ww. przepisami dokumentu, wydanego na jej rzecz, nie przedłożyła organowi kontrolującemu. Argumentacja skarżącej o posiadaniu stosownej licencji przez inny podmiot, na rzecz którego świadczy usługi, nie wypełnia przesłanki prowadzenia przez nią działalności zachowaniem przepisów ww. ustawy o transporcie drogowym. Dowody zebrane w sprawie jednoznacznie wskazują, że skarżąca wykonywała usługi transportowe zlecone przez podmiot zewnętrzny. Usługi te zrealizowała w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, o czym świadczą w szczególności faktury za usługi transportowe, rozliczenie przebiegu pojazdu i poniesiony koszt zakupu paliwa. Powyższego faktu nie jest w stanie podważyć skutecznie dokument CMR. Wskazuje on wprawdzie przedsiębiorcę uprawnionego do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, ale nie wyklucza wykonaniu transportu drogowego tak krajowego, jak i zagranicznego przez podwykonawcę usługi, o czym świadczyły inne dokumenty powołane przez organ. Był to więc faktyczny przejazd przedsiębiorcy w celu wykonania usługi na rzecz innego podmiotu, który został obciążony odpłatnością w związku z tym przewozem. Skarżąca prezentowaną argumentacją i przedstawionymi dowodami tych ustaleń nie podważyła. Rację ma w takiej sytuacji organ twierdząc, że pojazdy skarżącej, wykorzystywane w spornym okresie do wykonywania przewozów drogowych pozostawały w dyspozycji podmiotu nie posiadającego stosownej licencji (zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego). Brak tego rodzaju zgody organu, rodzi skutek w postaci nałożenia kary 8.000 zł (lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami procedury administracyjnej i prawa materialnego. Zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach niniejszej sprawy, co oznacza że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło