II SA/Sz 147/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-09-10

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, która powstała po ukończeniu 21. roku życia, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności tylko wtedy, gdy niepełnosprawność ta powstała do ukończenia 21. roku życia. W przypadku, gdy niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21. roku życia, osoba ta nie spełnia przesłanek ustawowych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, nawet jeśli posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Stan faktyczny
M. Ż. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego z powodu niepełnosprawności. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez M. Ż. 21. roku życia, co nie spełnia przesłanek z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. M. Ż. wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. że w przeszłości otrzymywał zasiłek i że jego niepełnosprawność powstała w wyniku wypadku komunikacyjnego. Na rozprawie przedstawił nowe dokumenty wskazujące na znaczny stopień niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę . Wnioskiem z dnia [...] r. M. Ż. wystąpił do Prezydenta Miasta S. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. , na podstawie art. 16, art. 24ust. 2a, art. 3 pkt 7 i pkt 11 w związku z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), odmówił M. Ż. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z powodu niepełnosprawności w okresie od [...] r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. orzeczeniem z dnia [...] r. zaliczył M.Ż. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z kolei przepis art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 lat. Tymczasem w orzeczeniu stwierdzono, że niepełnosprawność M. Ż. istnieje od [...] r., a to oznacza, że powstała w wieku [...] lat. W odwołaniu od decyzji M. Ż. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego wskazując, że w latach [...] przyznano mu zasiłek pielęgnacyjny. W jego przekonaniu świadczenie to mu się należy, albowiem uległ wypadkowi komunikacyjnemu w czasie pobierania nauki w szkole. Podał również, że w opinii lekarza specjalisty nie ma szans na poprawę jego stanu zdrowia ze względu na doznane w wypadku obrażenia głowy, a co za tym idzie, ze względu na zakaz wykonywania pracy fizycznej jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Zasiłek pielęgnacyjny wpłynąłby na poprawę warunków jego życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960- Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 16 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło pełną treść przepisu art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazało, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r. M. Ż. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, przy czym niepełnosprawność ta istnieje od [..] r. Organ stwierdził, że odwołujący się, urodzony 15 września 1980 r., stał się osobą niepełnosprawną na skutek wypadku komunikacyjnego w 2004 r, a zatem po ukończeniu 21 roku życia. W przekonaniu Kolegium, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące prawa do zasiłku pielęgnacyjnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a wydawane na ich podstawie decyzje są tzw. decyzjami związanymi. Organ nie może przy wydawaniu tych decyzji kierować się innymi przesłankami, aniżeli te, które zostały wymienione w przepisach dotyczących zasiłku pielęgnacyjnego i nie ma żadnej dowolności przy rozpatrywaniu sprawy. M. Ż. nie zgadzając się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. . W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, którą uważał za krzywdzącą oraz przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego. Podnosił, że Kolegium zwlekało 60 dni z wydaniem decyzji w jego sprawie. Wskazywał również, że wszelkie argumenty przemawiające na jego korzyść przedstawi do protokołu na rozprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu [...] r. M. Ż. okazał Sądowi orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. zaliczające skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności, wydane na okres do [..] r., wypis z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r., stwierdzające że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji od [...] r. a niezdolność ta pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu przed [..] rokiem życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Wniesiona skarga nie jest zasadna. Na wstępie jednak - wobec zawartego w niej żądania dokonania przez sąd zmiany zaskarżonej decyzji - wyjaśnić trzeba, że sąd administracyjny nie jest władny do wydawania wyroków reformatoryjnych, bowiem nie posiada kompetencji do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy w zastępstwie właściwych do tego organów administracji publicznej. Innymi słowy, sąd, jak wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) - sprawuje kontrolę administracji publicznej poprzez badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co prowadzić może do jej uchylenia w przypadku zasadności skargi, a więc w razie stwierdzenia, że decyzja narusza – w sposób określony przepisami art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012r. poz. 247 ze zm.) - prawo materialne lub proceduralne. Natomiast sąd nie przyznaje świadczeń jak też ich nie pozbawia. W sprawie zainicjowanej skargą M. Ż. sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej uznał, że organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz procedury administracyjnej. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. 2. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. 3. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. 4. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości [..] zł miesięcznie. 5. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. 5a. Osobom, o których mowa w ust. 2 i 3, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli członkom rodziny przysługują za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tych osób, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. 6. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Do skarżącego, jako osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat ma zastosowanie ust. 2 pkt 2 i ust. 3 powołanego przepisu, z którego wynikają następujące przesłanki konieczne, które należy spełnić przy ubieganiu się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego: 1/ wiek powyżej 16 lat, 2/ orzeczenie znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, 3/ w przypadku osoby legitymującej się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, niepełnosprawność ta musiała powstać do 21 roku życia. Istotne w sprawie jest również to, że organy orzekają w sprawie w oparciu o złożony wniosek i załączone do niego aktualne w dacie złożenia wniosku dokumenty, w tym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Z ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie oraz z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy wynika, że M.Ż. załączył do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r. zaliczające skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz stwierdzające, ze niepełnosprawność istnieje od [...] r. W świetle powołanego wyżej art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zważywszy na to, że M.Ż. urodził się [...] r., w dacie powstania niepełnosprawności, która jest zbieżna z datą wypadku komunikacyjnego, któremu uległ skarżący, miał ukończone [...] lata. Nie spełnia zatem jednego z koniecznych kryteriów ustawowych uprawniających do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący okazał dokumenty, z których wynikało, że bezpośrednio po wypadku, któremu uległ M.Ż. orzeczono wobec niego znaczny stopień niepełnosprawności. Orzeczenie stwierdzające ten stopień niepełnosprawności zostało wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. w dniu[...] . i obowiązywało do dnia [..] r Jak już wyżej Sąd wskazał, podstawę do wydania decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego stanowi kompletnie złożony wniosek wraz z aktualnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności stwierdzającym m.in. od kiedy niepełnosprawność istnieje. Organ jest związany treścią orzeczenia, wydanego zgodnie z art. 3 pkt 20 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Organ - wbrew oczekiwaniom skarżącego, nie ma natomiast możliwości rozstrzygania w przedmiocie wnioskowanego świadczenia w oparciu o dokumenty, których termin ważności upłynął. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, które poprawnie przywołano w treści decyzji. W tym stanie rzeczy, uznając że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, orzeczono zgodnie z art. 151 P.p.s.a. o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło