II SA/Sz 1476/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-03-17
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Arkadiusz Windak, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, na wniosek strony, która powołuje się na subiektywne przekonania o braku obiektywizmu sędziów wynikające z ich wcześniejszych działań w innych sprawach?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie podnosi argumentacji wskazującej na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w świetle przesłanek ustawowych, a jedynie opiera się na subiektywnych przekonaniach o braku obiektywizmu wynikających z niesatysfakcjonujących ją czynności podejmowanych przez sędziów w innych sprawach. Wątpliwość co do bezstronności musi być realna, a nie potencjalna i uzasadniona obiektywnymi powodami.Stan faktyczny
R.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą dodatku mieszkaniowego. Na rozprawie R.S. złożył wniosek o wyłączenie dwóch sędziów NSA, wskazując jako przyczynę ich rzekome "omnipotencję władczą", "manipulacyjne zachowania procesowe" oraz składanie fałszywych twierdzeń w innych, wcześniejszych sprawach. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku stosunków prawnych lub osobistych ze skarżącym. Sąd uznał, że przedstawione okoliczności nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej oraz o wyłączenie sędziego NSA Danuty Strzeleckiej – Kuligowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów.
R.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Na rozprawie sądowej w dniu [...] r. R.S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej oraz o wyłączenie sędziego NSA Danuty Strzeleckiej - Kuligowskiej od rozpoznania sprawy II SA/Sz 1476/16.
Jako przyczynę wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej skarżący wskazał okoliczności i fakty wynikające z wniosku złożonego na rozprawie w dniu
[...] r., w sprawie [...], gdzie skarżący powoływał się na fakty i okoliczności zawarte we wniosku o sprostowanie i uzupełnienie protokołu posiedzenia jawnego Sądu z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...], w której Sędzia miała się kierować m.in. "omnipotencją władczą funkcjonariusza publicznego". Skarżący dołączył kopię wniosku złożonego na rozprawie w dniu [...] r., w sprawie o sygn. akt [...].
Skarżący podał, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA Danuty Strzeleckiej – Kuligowskiej, złożył w związku z uniemożliwieniem mu na rozprawie w dniu [...] r., w sprawie [...] odnotowania w treści protokołu "manipulacyjnych zachowań procesowych" pełnomocnika skarżącego i składania przez pełnomocnika fałszywych twierdzeń w opinii z dnia [...] r. oraz wobec "manipulacji procesowej" dokonanej przez sędziego NSA Bożenę Popowską w treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I OZ 704/14. Skarżący dołączył kopię wniosku złożonego na rozprawie w dniu [...] r., w sprawie o sygn. akt [...].
W dniu [...] r. sędzia NSA Elżbieta Makowska złożyła do akt sprawy oświadczenie, że R.S. zna wyłącznie z rozpoznawanych spraw, w których występował jako strona skarżąca. Sędzia oświadczyła, że nie łączy ją ze skarżącym żaden stosunek prawny lub osobisty. W związku z tym, że skarżący przywołał uzasadnienie swojego uprzedniego wniosku z dnia [...] r., w sprawie o sygn. akt [...], w którym skarżący powołał się na oświadczenie sędziego z dnia [...] r., Sędzia oświadczyła, iż prawdą jest, że w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...]r. w sprawie [...], złożyła oświadczenie, stanowiące wówczas podstawę jej wyłączenia od rozpoznania tej sprawy postanowieniem Sądu z dnia [...] r.
Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska złożyła w dniu [...] r.
do akt pisemne oświadczenie, iż między Sędzią a skarżącym nie zachodzi żaden stosunek prawny lub osobisty, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
W art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") ustawodawca określił konstytucyjnie zagwarantowane (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) prawo do bezstronnego sądu, poprzez instytucję wyłączenia sędziego z mocy samego prawa w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym,
że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach
o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę
co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli
w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 P.p.s.a.).
Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego na złożony przez niego samego wniosek lub wniosek strony postępowania, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.).
Przesłanki wymienione w art. 18 P.p.s.a. opierają się na związkach sędziego
z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju,
iż niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności.
Wyłączenie sędziego, czy to z mocy prawa, czy tak, jak w przedmiotowej sprawie na wniosek strony, ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych oraz
nie mieli wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą. Wątpliwość, o której jest mowa w art. 19 P.p.s.a., co do bezstronności sędziego musi musi być realna, a nie potencjalna i uzasadniona obiektywnymi powodami.
W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione we wniosku R.S. nie stanowią o konieczności wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej oraz o konieczności wyłączenia sędziego NSA Danuty Strzeleckiej - Kuligowskiej. Argumentacja skarżącego opiera się wyłącznie na subiektywnych przeświadczeniach
o braku obiektywizmu sędziów objętych wnioskiem, z powodu niesatysfakcjonujących stronę czynności podejmowanych przez sędziów w innych sprawach sądowych ze skarg skarżącego. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o stronniczości i niesprawiedliwości oraz o wadliwym sposobie orzekania. Skarżący w żadnej mierze nie podniósł argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, w świetle przesłanek ustawowych, co do bezstronności sędziów objętych wnioskiem, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym.
Sędziowie objęci wnioskiem złożyli stosowne wyjaśnienie, iż nie łączy ich
z R.S. żaden stosunek prawny lub osobisty. Oświadczenia i ich prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy. Jak przyjmuje się zgodnie w orzecznictwie przedmiotu, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (patrz postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 896/10, opubl. w Lex nr 742152).
Wymaga także wskazania, że zgodnie z art. 20 § 2 P.p.s.a, strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia sędziego dopiero później powstała lub stała się jej znana. Okoliczności podnoszone przez stronę, nie tylko że nie stanowiły o zasadności przedmiotowego wniosku, to dodatkowo dotyczyły sytuacji od dawna znanych stronie, mających miejsce w odległej, kilkuletniej przeszłości. Zatem również z tego względu żądnie skarżącego nie mogłoby odnieść zamierzonego skutku.
Reasumując wskazać należy, że wywody R.S. nie uzasadniają wyłączenia sędziów z mocy prawa na podstawie art. 18 P.p.s.a. lub na wniosek (art. 19 P.p.s.a.). Sąd, w całokształcie akt sprawy, również nie dopatrzył się uzasadnionych przyczyn wyłączenia sędziów objętych wnioskiem skarżącego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł,
jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło